Wiki

Περιεχόμενα


  1. Εισαγωγή
  2. Ιστορική εξέλιξη του wiki
  3. Χαρακτηριστικά ενός wiki
  4. Πλεονεκτήματα και Μειονεκτήματα
  5. Τρόπος συγγραφής σε ένα wiki
  6. Η δομή ενός wiki
  7. Βανδαλισμός και προστασία
  8. Λογισμικό wiki
  9. Μηχανές wiki
  10. Μελέτες και απόψεις
  11. Τα wiki στην εκπαίδευση
  12. Συμπεράσματα



Εισαγωγή


Wiki είναι ένας τύπος ιστότοπου που επιτρέπει σε οποιονδήποτε να δημιουργήσει, να επεξεργαστεί και να αφαιρέσει περιεχόμενο από τις σελίδες του. Οι παραπάνω ενέργειες μπορούν να πραγματοποιηθούν σε ένα wiki πολύ εύκολα και γρήγορα από κάποιον χωρίς να έχει κάνει υποχρεωτικά εγγραφή στη σελίδα απευθείας μέσα από τον browser του, και χωρίς να απαιτείται χρήση ειδικών προγραμμάτων και γνώση περίπλοκων γλωσσών σύνταξης. Ένα ακόμα σημαντικό χαρακτηριστικό του είναι η δυνατότητα καταγραφής κάθε μεμονωμένης αλλαγής που εμφανίζεται κατά τη διάρκεια του χρόνου, έτσι ώστε σε οποιαδήποτε στιγμή μια σελίδα να μπορεί να επανέλθει σε κάποια από τις προηγούμενες καταστάσεις της. Μια σελίδα μόνη της σε ένα wiki αναφέρεται ως "σελίδα wiki", ενώ ολόκληρο το σώμα των σελίδων, οι οποίες είναι συνήθως έντονα διασυνδεδεμένες μεταξύ τους, λέγεται "το wiki". Αποτελεί μια πολύ απλή, εύχρηστη διατηρούμενη από το χρήστη βάση δεδομένων για αναζήτηση πληροφορίας.

Η λέξη Wiki ερμηνεύεται μερικές φορές ως ακρώνυμο για το "What I know is" δηλαδή "Αυτό που εγώ ξέρω είναι". Είναι μια χαρακτηριστική φράση για τον τρόπο λειτουργίας του Wiki: ο κάθε χρήστης που συμμετέχει στη συγγραφή κάποιου έργου προσθέτει την προσωπική του γνώση, έτσι ώστε όλοι να μπορούν να τη μοιράζονται. Είναι ένα δημοκρατικό εργαλείο που ενδυναμώνει τη συνεργασία. Τα wikis είναι η καλύτερη επιλογή σε περιπτώσεις όπου απαιτείται η συνεργασία μεγάλων ομάδων χρηστών καθώς τους δίνεται η δυνατότητα να μπορούν να γράφουν μαζί. Αν ένα άτομο κάνει ένα λάθος το επόμενο μπορεί να το διορθώσει. Τα περισσότερα επιτρέπουν την πρόσβαση των χρηστών χωρίς κανέναν απολύτως περιορισμό. Ένα wiki μπορεί επίσης να παρέχει εργαλεία που επιτρέπουν στην κοινότητα χρηστών να συζητούν τα θέματα που ανακύπτουν. Σε ορισμένα wiki υπάρχουν οι σελίδες συζήτησης, σε άλλα wiki η συζήτηση μπορεί να γίνεται σε κάθε σελίδα.


Τυπικές Χρήσεις
  • Συνεργατική συγγραφή κειμένων, ή διαδικτυακού περιεχομένου
  • Ομαδικά έργα
  • Καταιγισμός ιδεών
  • Υποστήριξη συναντήσεων
  • Λίστες εργασιών
  • Συλλογές συνδέσμων
  • Δημιουργία προσωπικών ή ομαδικών portfolio

Αναφορές: [9]

Ιστορία του wiki


Το λογισμικό wiki δημιουργήθηκε στην κοινότητα των design pattern σαν ένας τρόπος για γράψιμο και συζήτηση των γλωσσών patterns.

Το πρώτο wiki, δημιουργήθηκε το 1994 και εγκαταστάθηκε στον Ιστό στις 25 Μαρτίου του 1995 από τον Ward Cunningham, που δημιούργησε επίσης το Portland Pattern Repository (PPR) με σκοπό να βοηθήσει τους προσανατολισμένους στο αντικείμενο προγραμματιστές να δημοσιεύσουν τα προγραμματιστικά υποδείγματα. Αυτός εφηύρε το όνομα και την έννοια wiki και κατασκεύασε την πρώτη μηχανή wiki. Το Wiki αυτό είναι ευρύτερα γνωστό ως Wiki Wiki Web και φιλοξενείται στην ιστοσελίδα: http://c2.com/cgi/wiki?WelcomeVisitors. Δημιουργήθηκε στην κοινότητα των design pattern σαν ένα συμπλήρωμα του Portland Pattern Repository για να διευκολύνει τη συνεργασία πολλών προγραμματιστών. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι μόνο το αρχικό wiki πρέπει να λέγεται Wiki (με κεφαλαίο) ή WikiWikiWeb. Ο Cunningham εμπνεύστηκε τον όρο wiki από τα "wiki wiki" δηλαδή τα "γρήγορα" λεωφορεία πυκνών δρομολογίων στον αερολιμένα της Χονολουλού. Το wiki Wiki ήταν η πρώτη χαβανέζικη λέξη που έμαθε στην πρώτη επίσκεψή του στα νησιά, όταν τον κατεύθυνε ο πράκτορας αερολιμένων για να πάρει το λεωφορείο wikiwiki μεταξύ των τερματικών. Ο Cunningham δήλωσε: "επέλεξα το wiki-wiki ως παρηχητικό υποκατάστατο για το "γρήγορα" και με αυτόν τον τρόπο απέφυγα την ονομασία quick-web”.

Προς το τέλος της δεκαετίας του '90, η ιδέα της χρήσης των wikis σε ιδιωτικές και δημόσιες βάσεις γνώσεων άρχισε να βρίσκει μεγάλη αποδοχή. Αυτό το γεγονός ενέπνευσε τους ιδρυτές του έργου Nupedia Jimmy Wales και Larry Sanger να χρησιμοποιήσουν την τεχνολογία wiki σαν βάση για μια ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια. Η Wikipedia ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2001 και αρχικά βασίστηκε στο λογισμικό UseMod. Αργότερα μεταπήδησε στον δικό της ανοικτό κώδικα codebase, που υιοθετήθηκε στη συνέχεια από πολλά άλλα wikis.

Στις αρχές του 2000, τα wikis άρχισαν να υιοθετούνται όλο και περισσότερο στις επιχειρήσεις σαν λογισμικό που επιτρέπει τη συνεργασία πολλών χρηστών. Οι πιο συνηθισμένες χρήσεις του ήταν στις επικοινωνίες, σε intranets και στη συλλογική τεκμηρίωση προγραμμάτων, αρχικά από τεχνικούς χρήστες. Το Δεκέμβριο του 2002, η Socialtext προώθησε την πρώτη εμπορική ανοικτή λύση wiki: Wikis ανοικτού κώδικα όπως τα MediaWiki, Kwiki και TWiki που ξεπέρασαν το 1εκ downloads στα repos του Sourceforge μέχρι και το 2004. Σήμερα ορισμένες επιχειρήσεις χρησιμοποιούν τα wikis σαν το μοναδικό συλλογικό λογισμικό και σαν υποκατάστατο των στατικών intranets. Κατά μια άποψη, γίνεται μεγαλύτερη χρήση των wikis πίσω από τα firewalls παρά στο δημόσιο διαδίκτυο. Το 2005 οι Los Angales Times πειραματίστηκαν με τη χρήση wiki στο εκδοτικό τμήμα της ιστοσελίδας τους. Το εγχείρημα Wikitorial σύντομα έκλεισε καθώς βάνδαλοι το κατέστρεψαν.

Αναφορές: [1], [2], [10]



Χαρακτηριστικά


  • Απλοποιημένη mark-up γλώσσα. Η γλώσσα mark-up είναι ευκολότερη και πιο αυτοματοποιημένη από την HTML. Η γλώσσα των wiki είναι η πιο έκδηλη ενσωμάτωση της έννοιας του υπερσυνδέσμου καθώς τα URLs συνδέονται αυτόματα και η δημιουργία ενός εσωτερικού συνδέσμου δημιουργεί μια νέα σελίδα χωρίς νέο προγραμματισμό.
  • Τα περισσότερα wiki είναι ανοικτά στο ευρύ κοινό χωρίς την ανάγκη να δημιουργηθεί κάποιος λογαριασμός χρήστη. Μερικές φορές χρειάζεται μια διαδικασία εισαγωγής προκειμένου να ενεργοποιηθεί ένα cookie για να είναι ενυπόγραφες οι τροποποιήσεις (Wiki Υπογραφής).
  • Πολλές επεξεργασίες του κειμένου μπορούν να γίνουν σε πραγματικό χρόνο, και να εμφανιστούν σχεδόν στιγμιαία σε απευθείας σύνδεση.
  • Καμία μορφή ελέγχου επί των περιεχομένων δεν ισχύει. Ένα wiki ανήκει στην κοινότητα των χρηστών του, πράγμα που σημαίνει ότι οποιοσδήποτε προσθέτει κάτι σε ένα wiki, θα πρέπει να είναι έτοιμος να δεχθεί ότι ο επόμενος χρήστης μπορεί να το σβήσει ή να το παραφράσει.
  • Η εστίαση εντοπίζεται στο περιεχόμενο, όχι στη μορφή. Τα περισσότερα wiki μοιάζουν με πολύ απλές HTML σελίδες. Η ποιότητα ενός wiki βρίσκεται στο περιεχόμενό του, όχι στην εμφάνισή του.
  • Οι σελίδες μπορούν να δημιουργηθούν και να ενημερωθούν με μεγάλη ευκολία. Μια σελίδα μόνη της σε ένα wiki αναφέρεται ως "σελίδα wiki", ενώ το σύνολο των σελίδων, οι οποίες είναι ιδιαίτερα πυκνά διασυνδεδεμένες με υπερσυνδέσμους λέγεται "το wiki".
  • Τρείς τύποι συνδέσεων υπάρχουν στις Wiki σελίδες. Συνδέσεις με άλλες Wiki σελίδες μέσα στο ίδιο site. Συνδέσεις σε εξωτερικά Wiki's και Web συνδέσεις
  • Παρακολούθηση εκδόσεων. Η ιστορία κάθε ελάχιστης αλλαγής-ενημέρωσης κάθε σελίδας ενός wiki είναι διαθέσιμη σε οποιονδήποτε, πράγμα που σημαίνει ότι μια σελίδα μπορεί να ταξιδέψει πίσω στο χρόνο κάθε στιγμή.
  • Η δομή ορίζεται από την κοινότητα. Δεν υπάρχει ανάγκη να δημιουργηθεί η αρχιτεκτονική του wiki από την αρχή ή να υπάρχει κάποιος οργανωτικός ρόλος που επιβάλλει έναν μοναδικό τρόπο οργάνωσης του περιεχομένου. Οι κανόνες του wiki αναδεικνύονται με συναίνεση όταν χρειαστεί να οριστούν.
  • Η κοινότητα είναι άγρυπνος φρουρός. Αν η κοινότητα εμπλέκεται με ένα wiki και λόγω του χαρακτηριστικού της παρακολούθησης εκδόσεων, πρέπει να ξεφορτώνεται λανθασμένες καταχωρήσεις και βανδαλισμούς γρήγορα και αποδοτικά. Για το λόγο αυτό δεν υπάρχει λόγος για κάποια μορφή διαδικασιών ασφαλείας ή για εγγραφή χρηστών στο wiki.
  • Ο σκοπός και οι κανόνες είναι διαφορετικοί σε διάφορα wiki. Ο σκοπός δημιουργεί και κανόνες συμπεριφοράς.
  • Η εγκυρότητα των πληροφοριών των wiki σελίδων δεν είναι δυνατό να ελεγχθε
  • Είναι ανθρωποκεντρικά εργαλεία τα οποία δεν περιέχουν ενσωματωμένη δομή ή ιεραρχία.

Αναφορές: [2], [9], [10]

Πλεονεκτήματα και Μειονεκτήματα


  1. Υπάρχουν πάρα πολλές μηχανές wiki που είναι δωρεάν για χρήση.
  2. Το λογισμικό Wiki μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τις εταιρίες ή και από μεμονωμένα άτομα.
  3. Η εγκατάσταση ενός λογισμικού wiki είναι πολύ εύκολη. Το Wiki δημιουργεί έναν συνεργάσιμο ιστοχώρο όπου κάθε μέλος μπορεί να προσθέσει και να εκδώσει το περιεχόμενο.
  4. Εξοικονόμηση χρόνου στην έκδοση και την ανανέωση του περιεχομένου
  5. Το Wikis είναι όπως τα φόρουμ όπου τα posts μπορούν να εκδοθούν.
  6. Η έκδοση ενός άρθρου σε ένα wiki site είναι εύκολη ακόμη και για τους μη έμπειρους χρήστες του διαδικτύου.
  7. Δυνατότητα συνεργασίας στο ίδιο έργο ανθρώπων που βρίσκονται σε διαφορετικά μέρη
  8. Το λογισμικό κρατάει στοιχεία για κάθε τροποποίηση που γίνεται και η επαναφορά μιας προηγούμενης έκδοσης μιας σελίδας αποτελεί μια απλή διαδικασία
  9. Είναι είναι ένα ευέλικτο εργαλείο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μεγάλο εύρος εφαρμογών
  10. Η έκδοση ενός άρθρου σε ένα wiki site είναι εύκολη ακόμη και για τους μη έμπειρους χρήστες του διαδικτύου.


Τα χαρακτηριστικά που υπό κάποιες συνθήκες θεωρούνται πλεονεκτήματα, υπό άλλες συνθήκες μπορούν να αποτελέσουν μειονεκτήματα.
  1. Ο καθένας μπορεί να τροποποιήσει το περιεχόμενο και μπορεί αυτό να αποτελεί υπερβολική ελευθερία για κάποιες εφαρμογές, για παράδειγμα όταν πρόκειται για εμπιστευτικά έγγραφα. Ωστόσο υπάρχει η δυνατότητα ρύθμισης της πρόσβασης που έχουν οι χρήστες στο περιεχόμενο.
  2. Το wiki είναι ευάλωτο στο spam και τον βανδαλισμό αν δεν γίνουν οι απαραίτητες ρυθμίσεις και χειρισμοί προστασίας. Όμως υπάρχουν εύκολοι τρόποι επαναφοράς μιας σελίδας. Επίσης, ο περιορισμός της πρόσβασης μόνο σε εγγεγραμμένους στη σελίδα χρήστες ελαχιστοποιεί τον βανδαλισμό που προκύπτει από προγράμματα που παράγουν αυτόματα spam (spam-bots).
  3. Είναι απαραίτητη η σύνδεση στο internet για την προαγωγή της συνεργασίας
  4. Η ευελιξία της δομής ενός wiki μπορεί να σημαίνει ότι η πληροφορία γίνεται ανοργάνωτη. Όσο μεγαλώνει το μέγεθος ενός wiki, η κοινότητα σχεδιάζει και διαχειρίζεται τη δομή του συλλογικά.
  5. Επειδή τα wiki δεν είναι λογισμικά παρουσίασης, η χρήση γραφικών και οι επιλογές σχεδιασμού είναι περιορισμένες.

Αναφορές: [3], [8]



Τρόπος συγγραφής σε ένα wiki


Σε ένα παραδοσιακό wiki, κάθε σελίδα έχει τρεις αναπαραστάσεις:

  • Ο "πηγαίος κώδικας" (που μπορεί να τροποποιηθεί), ο οποίος αποτελεί τη μορφή με την οποία αποθηκεύεται τοπικά στον εξυπηρετητή. Είναι συνήθως σκέτο κείμενο, που γίνεται ορατό στο χρήστη μόνο όταν η λειτουργία επεξεργασίας το παρουσιάζει σε μια φόρμα φυλλομετρητή.
  • Ένα σχεδιαστικό πρότυπο (που ενδεχόμενα παράγεται εσωτερικά) και καθορίζει τη διάταξη και τα κοινά για όλες τις σελίδες στοιχεία.
  • Ο αποδιδόμενος κώδικας HTML που παράγεται από τον εξυπηρετητή επί τόπου από το κείμενο πηγή όταν ζητείται μια ιδιαίτερη σελίδα.

Πηγαίος κώδικας
Η πηγαία μορφή, γνωστή και σαν «κείμενο wiki» βελτιώνεται με μια απλουστευμένη γλώσσα σήμανσης ώστε να δείξει τις διάφορες δομικές και οπτικές συμβάσεις. Ένα συχνά χρησιμοποιημένο παράδειγμα μιας τέτοιας σύμβασης είναι να αρχίσει μια γραμμή κειμένου με αστερίσκο ("*") προκειμένου να το χαρακτηρίσει ως στοιχείο σε ένα κατάλογο με κουκίδες. Το στυλ και η σύνταξη μπορούν να ποικίλουν πολύ μεταξύ των εφαρμογών, μερικές από τις οποίες επιτρέπουν επίσης τις ετικέτες HTML.
Ο συλλογισμός πίσω από αυτό το σχέδιο είναι ότι το HTML, με τις πολλές αινιγματικές ετικέτες του, δεν είναι κυρίως κατανοήσιμο από άνθρωπο. Το να γίνει ορατός στο χρήστη ο πηγαίος κώδικας HTML κάνει το κείμενο εξαιρετικά δύσκολο στο διάβασμα και την επεξεργασία του για τους περισσότερους χρήστες. Είναι επομένως καλύτερα να προωθείται η επεξεργασία σε μορφή κειμένου με μερικές απλές συμβάσεις για τη δομή και το στιλ.
Είναι επίσης κάπως ευεργετικό το ότι οι χρήστες δεν μπορούν άμεσα να χρησιμοποιήσουν όλη τη λειτουργικότητα που επιτρέπει το HTML, όπως JavaScript. Έτσι επιτυγχάνεται ομοιομορφία στην εμφάνιση και την αίσθηση, μαζί με κάποια πρόσθετη ασφάλεια για το χρήστη. Σε πολλές εφαρμογές wiki, ένας ενεργός υπερσύνδεσμος είναι ακριβώς όπως παρουσιάζεται.
Η χρήση του κειμένου wiki (wikitext), και όχι άμεσα του HTML, είναι σημαντική και για λόγους ασφάλειας. Επιτρέποντας στους χρήστες να γράφουν σε HTML θα επέτρεπε πιθανά επιβλαβή ή ενοχλητικό κώδικα (πχ κώδικα JavaScript που δεν επιτρέπει στον αναγνώστη να μαρκάρει μέρος του κειμένου).
Μερικές νέες μηχανές wiki χρησιμοποιούν μια διαφορετική μέθοδο: επιτρέπουν WYSIWYG (What You See Is What You Get) που εκδίδει, συνήθως με τη βοήθεια JavaScript ή ενός αντικειμένου ελέγχου ActiveX που μεταφράζει γραφικά τις εισηγμένες οδηγίες μορφοποίησης, όπως το «έντονα» και «πλάγια» στις αντίστοιχες ετικέτες HTML. Στις εφαρμογές αυτές, η σήμανση μια έκδοσης HTML που έχει πρόσφατα υποστεί επεξεργασία παράγεται και υποβάλλεται στον εξυπηρετητή με διαφάνεια, και ο χρήστης προστατεύεται από αυτήν την τεχνική λεπτομέρεια. Οι χρήστες που δεν έχουν το απαραίτητο plugin μπορούν γενικά να εκδώσουν τη σελίδα, συνήθως με άμεση έκδοση του ακατέργαστου κώδικα HTML. Πιο πρόσφατα, οι μηχανές wiki παράγουν σύνταξη wiki αντί HTML. Κατ’ αυτό τον τρόπο, χρήστες που αισθάνονται άνετα με τη σύνταξη wiki μπορούν να συνεχίσουν.


Πρότυπα
Ενώ για χρόνια το de facto πρότυπο ήταν η σύνταξη του αρχικού WikiWikiWeb, αυτήν την περίοδο οι οδηγίες μορφοποίησης ποικίλλουν ανάλογα με τη μηχανή wiki. Τα απλά wikis επιτρέπουν μόνο βασική μορφοποίηση κειμένων, ενώ τα πιο σύνθετα υποστηρίζουν πίνακες, εικόνες, τύπους, ή ακόμα και αλληλεπιδραστικά στοιχεία όπως ψηφοφορίες και παιχνίδια. Πολλοί άνθρωποι μεταπηδούν μεταξύ των μηχανών wiki, από τη μια στην άλλη. Λόγω της δυσκολίας χρησιμοποίησης διαφορετικών συντάξεων, πολλοί άνθρωποι καταβάλλουν σημαντική προσπάθεια για τον προσδιορισμό ενός πρότυπου σήμανσης wiki (βλ. τις προσπάθειες Meatball και TikiWiki).


Σύνδεση και δημιουργία των σελίδων
Το Wikis είναι ένα αληθινό μέσο υπερκειμένων, με δομές μη γραμμικής πλοήγησης. Κάθε σελίδα περιέχει χαρακτηριστικά έναν μεγάλο αριθμό συνδέσεων με άλλες σελίδες. Στα μεγαλύτερα wikis υπάρχουν συχνά ιεραρχικές σελίδες πλοήγησης, συνέπεια συχνά της αρχικής διαδικασίας δημιουργίας σελίδας, αλλά δεν είναι απαραίτητο να χρησιμοποιηθούν. Οι συνδέσεις δημιουργούνται χρησιμοποιώντας μια συγκεκριμένη σύνταξη, το αποκαλούμενο "σχέδιο συνδέσεων".
Αρχικά, τα περισσότερα wikis χρησιμοποιούσαν Camel Case ως σχέδιο συνδέσμου που παράγεται από τις λέξεις μιας φράσης αν ξεκινάνε με κεφαλαίο γράμμα και αφαιρεθούν τα μεταξύ τους διαστήματα (η λέξη "CamelCase" είναι ο ίδιος ένα παράδειγμα CamelCase). Ενώ το CamelCase καθιστά τη σύνδεση πολύ εύκολη, οδηγεί επίσης σε συνδέσμους γραμμένους σε μια μορφή που παρεκκλίνει από την τυποποιημένη ορθογραφία. Τα βασισμένα σε CamelCase wikis είναι αμέσως αναγνωρίσιμα επειδή έχουν πολλές συνδέσεις με τα ονόματα όπως "TableOfContents" and "BeginnerQuestions".

Αναζήτηση
Τα περισσότερα wikis προσφέρουν αναζήτηση τίτλου και μερικές φορές αναζήτηση πλήρους κειμένου. Η αναζήτησης εξαρτάται από το εάν η μηχανή wiki χρησιμοποιεί μια βάση δεδομένων όπως στη Wikipedia μια εγκυκλοπαίδεια βασισμένη στα wiki, η οποία επιτρέπει στους αναγνώστες να δουν μια σελίδα που ταιριάζει με τα κριτήρια αναζήτησης όσο το δυνατόν περισσότερο. Η μηχανή αναζήτησης MetaWiki δημιουργήθηκε για να επιτρέψει τις αναζητήσεις σε περισσότερα wikis. Η αναζήτηση βασίζεται σε λέξεις-κλειδιά.

Αναφορές: [2]



Δομή ενός wiki


Το περιεχόμενο ενός wiki είναι διαφορετικά οργανωμένο και δομημένο από ότι σε μια ιστοσελίδα. Οι πληροφορίες μέσα σε ένα wiki δεν κατατάσσονται, οργανώνονται, εμφανίζονται κατά χρονολογική σειρά όπως γίνεται κατά βάση στα ιστολόγια, αλλά τα λήμματα ή οι πληροφορίες ενός wiki οργανώνονται με βάση τους εσωτερικούς και εξωτερικούς συνδέσμους και διασυνδέσεις που δημιουργούνται μεταξύ των άρθρων που ορίζουν οι συγγραφείς/επιμελητές.Με βάση αυτό το κριτήριο πολλοί ισχυρίζονται ότι η δομή ενός wiki είναι πιο συγκεχυμένη καθώς δεν υπάρχει ευρετήριο, δεν υπάρχει πίνακας περιεχομένων, κάποια εμφανής ιεραρχία, ή ακόμα δεν φαίνονται ποιες σελίδες είναι διαθέσιμες ή καταχωρημένες με αποτέλεσμα η πληροφορία να χάνεται.
Ο όγκος των πληροφοριών που περιέχει ένα wiki μπορεί να είναι μεγάλος. Για την εύρεση αυτών των πληροφοριών το wiki διαθέτει τη μηχανή αναζήτησης (search engine) τις πρόσφατες αλλαγές (recent changes), τα πρόσφατα άρθρα και τις ετικέτες (tags). Παρόλ’ αυτά υπάρχει ένας βαθμός απώλειας όπως ακριβώς γίνεται και στον Παγκόσμιος Ιστό, κάποιες σελίδες μπορεί να χαθούν.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί ένα wiki να οργανωθεί άρτια και σωστά ώστε να αποδώσει το μέγιστο των δυνατοτήτων του. Οι δημιουργοί του μπορούν να κατασκευάσουν αλφαβητικά ευρετήρια,
πίνακα περιεχομένων, θεματικές κατηγορίες, νοηματικές ιεραρχίες και άλλα, πετυχαίνοντας πληροφοριακή τάξη και ισορροπία αντί για πληροφοριακό χάος.

Wiki
Standard ιστοσελίδες
Ελεύθερη-ανοιχτή σύνταξη
Περιορισμένη σύνταξη
Γλώσσα απλής μορφής κειμένου
Standard HTML, Javascript, PHP, κλπ
Online αποθήκευση προηγούμενων εκδόσεων
Μη αποθήκευση προηγούμενων εκδόσεων online
Εύκολη δημιουργία νέων σελίδων
Δυσκολότερη δημιουργία νέων σελίδων
Χαμηλότερος βαθμός ασφάλειας
Υψηλότερος βαθμός ασφάλειας
Ύπαρξη πολλαπλών συγγραφέων
Περιορισμένος αριθμός συγγραφέων
Κοινοτικό, Συνεργατικό
Προσωπικό
Διαρκής εξέλιξη
Θεωρητικά ολοκληρωμένο

Αναφορές: [4]



Βανδαλισμοί, κίνδυνοι και προστασία


Η ανοικτή φιλοσοφία των περισσότερων wikis — το να επιτρέπεται στον καθένα να τροποποιεί το περιεχόμενο — δεν εξασφαλίζει ότι όλοι οι συντάκτες έχουν καλές προθέσεις. Ο βανδαλισμός είναι ένα σταθερό πρόβλημα για τα wikis, αν και μερικές πηγές με λίγη σχετική εμπειρία με wikis τείνουν να υπερβάλουν τον κίνδυνο του βανδαλισμού. Μελέτες της IBM ισχυρίζονται ότι το μεγαλύτερο μέρος του βανδαλισμού στη Wikipedia αφαιρείται σε 5 λεπτά ή λιγότερο. Εντούτοις, σε μερικές περιπτώσεις παίρνει περισσότερο, όπως στην περίπτωση της βιογραφίας του John Seigenthaler. Σε μερικές περιπτώσεις, προκειμένου να αποφευχθεί ο παραπέρα βανδαλισμός αποκλείονται από τη δυνατότητα συγγραφής λογαριασμοί χρηστών ή διευθύνσεις ΙΡ.

Σχετικά με την ποιότητα του περιεχομένου υπάρχουν αντικρουόμενες απόψεις που αφορά την ποιότητα του περιεχομένου που αναπτύσσεται σε ένα wiki περιβάλλον. Δεδομένης της πρόσφατης εμφάνισης του φαινόμενου του wiki, η έρευνα σχετικά με αυτό το θέμα είναι περιορισμένη. Για παράδειγμα, εφόσον ο καθένας μπορεί να τροποποιήσει τις εγγραφές της wikipedia, πώς μπορούν οι χρήστες να ξέρουν ότι η wikipedia είναι εξίσου ακριβής με άλλες καθιερωμένες πηγές όπως μια εγκυκλοπαίδεια;

Άλλοι κίνδυνοι που συναντώνται σε μια κοινότητα wiki είναι η αστάθεια εξαιτίας των διαφορετικών ομάδων επίβλεψης, οι οικειοθελείς συνεισφορές δεν αποτελούν συστηματικές προσπάθειες οργάνωσης της ανθρώπινης γνώσης αλλά αναπαριστούν κυρίως τα ενδιαφέροντα και τις γνώσεις κάποιων ατόμων που συνεισφέρουν. Επιπλέον πολλά άρθρα δεν αναφέρουν τις πηγές τους αλλά αναφέρουν μόνο ηλεκτρονικές πηγές.
Ορισμένα wikis περιορίζουν είτε την πρόσβαση είτε τη δυνατότητα συγγραφής σε έναν περιορισμένο αριθμό μελών. Άλλα είναι εντελώς ελεύθερα, επιτρέποντας σε οποιονδήποτε να τα επεξεργαστεί και να δει το περιεχόμενο τους, ανοικτή φιλοσοφία των περισσότερων wikis δηλαδή το να επιτρέπεται στον καθένα να τροποποιεί το περιεχόμενο, δεν εξασφαλίζει ότι όλοι οι συντάκτες έχουν καλές προθέσεις

Αναφορές: [1]



Λογισμικό wiki


Το λογισμικό wiki είναι ένας τύπος λογισμικού συνεργασίας που χρησιμοποιείται για την εκτέλεση ενός συστήματος wiki. Επιτρέπει στις ιστοσελίδες να δημιουργηθούν και να εκδοθούν μέσα από ένα κοινό web-browser. Εφαρμόζεται συνήθως ως server side script που τρέχει σε έναν ή περισσότερους web servers, με το περιεχόμενο να αποθηκεύεται σε κάποιο σύστημα διαχείρησης βάσεων δεδομένων. Η δύναμη του λογισμικού wiki είναι στην απλότητά της χρήσης του.

Web-based wiki
Δημιουργήθηκε από τον Ward Cunningham το 1995. Ένας μεγάλος αριθμός εφαρμογών που υπάρχουν σήμερα, κυμαίνεται από την πολύ απλή εφαρμογή λειτουργιών πυρήνα (core functionality) μέχρι και τα πιο σύνθετα «συστήματα διαχείρισης περιεχομένου». Η αρχική διαφορά μεταξύ των wikis και των πιο σύνθετων συστημάτων διαχείρισης περιεχομένου (content management systems, CMS) είναι ότι το λογισμικό wiki τείνει να επικεντρωθεί στο περιεχόμενο, εις βάρος του ισχυρότερου ελέγχου στο layout που έχουν λογισμικά CMS όπως Drupal, ή εις βάρος των μη- wiki χαρακτηριστικών (άρθρα, blogs.) όπως σε Tikiwiki.
Το λογισμικό Wiki περικλείει όλο το λογισμικό που απαιτείται για να τρέξει ένα wiki, το οποίο περιλαμβάνει έναν web server όπως Apache, σε αντίθεση με τη «μηχανή Wiki » (Wiki machine), η οποία εφαρμόζει την τεχνολογία wiki (wiki technology).
Σε μερικές περιπτώσεις, όπως το ProjectForum, ή κάποιους WikiServers, ο web server και η μηχανή wiki συσσωρεύονται μαζί ως ένα self-contained σύστημα, το οποίο μπορεί συχνά να τους καταστήσει ευκολότερους να εγκαταστήθουν.
Η πλειοψηφία των μηχανών είναι open source, συχνά διαθέσιμη με GNU General Public License (GPL). Tα μεγάλα προγράμματα όπως το TWiki, η Wikipedia μηχανή, το MediaWiki, αναπτύσσονται σε συνεργασία (collaboratively). Πολλά wikis είναι ιδιαιτέρως μορφωματικά (modular), παρέχοντας APIs που επιτρέπουν στους προγραμματιστές να αναπτύξουν νέα χαρακτηριστικά χωρίς να απαιτείται αυτά να είναι συγγενικά (familiar) με ολόκληρή τη βάση κώδικα (codebase).

Personal wiki
Το λογισμικό wiki που δεν προορίζεται για συλλογική εργασία (collaborative work), είτε για διαχείριση περιεχομένου είτε για την προσωπική οργάνωση πληροφοριών (Personal information organizing). Αυτό καλείται Desktop Wiki ή Personal (προσωπικό) Wiki. Ένα παράδειγμα αυτού είναι το Tiddlywiki.

Peer-to-Peer wiki
Μία ιστοσελίδα wiki (wikisite) μπορεί επίσης να διαμοιραστεί μεταξύ των peers χρησιμοποιώντας ένα P2P λογισμικό. Ένα τέτοιο Ρ2Ρ wiki σύστημα είναι ενσωματωμένο στο Code Co-op.

Αναφορές: [1]


Μηχανές wiki


MediaWiki

Πρόκειται για το δημοφιλέστερο λογισμικό wiki στο internet. Χρησιμοποιείται για να λειτουργήσει η μεγαλύτερη οn line εγκυκλοπαίδεια, η Wikipedia καθώς και άλλα projects του μη κερδοσκοπικού ιδρύματος WikiMedia. Το MediaWiki είναι ένα ελεύθερο πακέτο λογισμικού που χορηγούν άδεια με το GNU General Public License. Ορισμένα από τα χαρακτηριστικά του είναι η ευκολία στο ανέβασμα των αρχείων, υποστηρίζει πολλές γλώσσες, διαθέτει αναζήτηση και δείκτη των στοιχείων περιεχομένων και επιτρέπει τισ συζητήσεις. Το Ίδρυμα Wikimedia (Wikimedia Foundation Inc.) είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός με έδρα το Σαν Φρανσισκο στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ. Η ύπαρξή του ανακοινώθηκε από τον γενικό διευθυντή της Wikia και ιδρυτή της Wikipedia Τζίμι Γουέιλς, στις 20 Ιουνίου 2003. Σκοπός του Ιδρύματος Wikimedia είναι να αναπτύξει και να διατηρήσει εγχειρήματα βασισμένα σε wiki, wiki-based projects με ανοικτό περιεχόμενο, και να προσφέρει δωρεάν το πλήρες περιεχόμενο αυτών των εγχειρημάτων στο κοινό. Η ανάπτυξη αυτών των projects οφείλεται κυρίως σε δωρεές. Mερικά από τα πιο σημαντικά wiki – projects που έχει αναλάβει η Wikimedia είναι τα παρακάτω:

  • Wikipedia: Εγκυκλοπαίδεια που περιλαμβάνει περισσότερα από 7 εκατομμύρια άρθρα σε 250 γλώσσες
  • Wiktionary: Λεξικό το περιεχόμενο του οποίου μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα.
  • Wikibooks: Συλλογή βιβλίων ανοιχτού περιεχομένου, εγχεριδίων, καθώς και άλλων κειμένων που είναι βασισμένα σε βιβλία που έχουν συγγραφεί συλλογικά.
  • Wikiquote: Μια διεθνής, ανοιχτού περιεχομένου, εξελιγμένη δια συνεργασίας βάση αποφθεγμάτων
  • Wikisource: Παρέχει και μεταφράζει έγγραφα
  • Wikimedia Commons: Αποθήκη εικόνων, ήχου και video με πάνω από 1,000,000 αρχεία
  • Wikimedia Incubator: Ελέγχει νέα Wikimedia projects και εκδόσεις παλαιών projects σε νέες γλώσσες
  • Wikispecies: Κατάλογος ειδών, ζώα βακτήρια πλαγκτόν και άλλα είδη ζωής
  • Wikinews: Ελεύθερου περιεχομένου ειδησεογραφικό wiki. Kάθε άρθρο πρέπει να γραφεί σαν δημοσιογραφικό άρθρο. Σε αντίθεση με τα περισσότερα εγχειρήματα του Wikimedia, τα Βικινέα επιτρέπουν την πρωτότυπη εργασία με τη μορφή ρεπορτάζ και συνεντεύξεων
  • Wikiversity: Μαθήματα, υλικό και tests


TikiWiki

Το TikiWiki είναι ένα ισχυρό, open source Groupware και σύστημα διαχείρισης περιεχομένου, γραμμένο σε ΡΗΡ. Το TikiWiki μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να δημιουργήσει web sites και intranets. Προσφέρει μεγάλους πόρους εάν χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο συνεργασίας.
Μπορείνα χρησιμοποιήθεί για φόρουμ, chatrooms, λήψη ψηφοφορίας (poll taking), blog, gallery αρχείων και εικόνας, FAQ, ημερολόγιο και ακόμη περισσότερα.

DokuWiki

Το DokuWiki είναι ένα εύχρηστο σύστημα wiki που απευθύνεται σε μικρές εταιρίες ή ομάδες ατόμων που θέλουν να στήσουν απλούς wiki ιστοτόπους. Διατίθεται υπό την άδεια GPL 2 και είναι γραμμένο στη γλώσσα προγραμματισμού PHP. Δουλεύει πάνω σε απλά αρχεία κειμένου και γι' αυτό δε χρειάζεται βάση δεδομένων. Το συντακτικό του είναι παρόμοιο με αυτό του Mediawiki. Μερικά από τα χαρακτηριστικά του είναι ο έλεγχος των εκδόσεων,η προστασία από παράλληλη επεξεργασία, η προστασία πρόσβασης, η διασύνδεση πρόσθετων, τα πρότυπα εμφάνισης, η διεθνοποίηση και τοπική προσαρμογή, η κρυφή μνήμη και η πλήρης αναζήτηση λέξης.

Αναφορές: [1], [2], [5]



Μελέτες και απόψεις


Μελέτες
Οι Guzdial, Ludovice, Realff, Morley, και Carroll (2002)αναφέρουν ότι παρότι το CoWeb, ένα wiki-basedεργαλείο χρησιμοποιήθηκε με επιτυχία σε διαφορετικά μαθήματα, το εργαλείο απέτυχε σεμια σειρά μαθημάτων μαθηματικών, μηχανικών και φοιτητών της επιστήμης των υπολογιστών. Η έρευνά τους έδειξε ότι στις αιτίες για την αποτυχία περιλαμβάνονταν ο έντονος ανταγωνισμός μεταξύ των σπουδαστών και η αντίθεση των καθηγητών στη συνεργασία των μαθητευόμενων.

Οι Raitman, Ngo, Augarκαι Zhou (2005) έλεγξαν την αίσθηση ασφάλειας των μαθητευόμενων όταν χρησιμοποιούν ένα wiki για συνεργασία. Δημιούργησαν ένα wikiμε login και ένα χωρίς. Οι μαθητευόμενοι προτίμησαν την έκδοση με login (μεγαλύτερο αριθμός σελίδων, αριθμός επεξεργασίας σελίδων κτλ). Το ασφαλές περιβάλλον έδωσε στους σπουδαστές μια αίσθηση εμπιστοσύνης στα αποτελέσματα καθώς και μια σαφή μορφή διεκδίκησης της προέλευσης των κειμένων.

Ο Notari(2006) σημειώνει ότι η συνεργασία είναι λιγότερο πιθανό να είναι πετυχημένη χωρίς κατάλληλη καθοδήγηση με τη μορφή ενός σεναρίου. Το σενάριο είναι μια περιγραφή ενός παιδαγωγικούς σχεδιασμού με διαφορετικές διακριτές φάσεις . Ένα καλό σενάριο απαιτεί την περιγραφή του τι ακριβώς πρέπει να υλοποιήσουν οι μαθητευόμενοι, τους τρόπους σύνθεσης των ομάδων, τον τρόπο με τον οποίο οι εργασίες κατανέμονται μεταξύ των ομάδων αλλά και μέσα στις ομάδες και ο χρονικός προσδιορισμός των φάσεων.

Οι Ebner, Kickmeier-Rust και Holzinge(2008)αναφέρουν ότι η επιτυχία των wikis στα περισσότερα εκπαιδευτικά παραδείγματα συνδέεται άμεσα με έμμεσα κίνητρα ή ακόμη και μορφές πιέσεων από τους διδάσκοντες ή ερευνητές. Το γεγονός αυτό έρχεται σε αντίθεση με τςι αρχικές προθέσεις των wikis και αποδυναμώνει τις ψυχοπαιδαγωγικές τους επιδράσεις. Από το 287 μαθητευόμενους της έρευνάς τους, κανένας φοιτητές δεν δημιούργησε καινούριο άρθρο ή επεξεργάστηκε κάποιο υπάρχον κατά τη διάρκεια ενός εξαμήνου. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι χρειάζεται χρόνος για να αναπτυχθεί η γενιά που συμμετέχει και δίνει και ανταλλάσει περιεχόμενο online


Απόψεις
«Ο συγκεκριμένος σκοπός μου για το πρώτο wiki ήταν να δημιουργήσω ένα περιβάλλουν με το οποίο θα μπορούσαμε να συνδέσουμε μαζί τις εμπειρίες μας για να ανακαλύψουμε τη σχηματική (pattern) γλώσσα του προγραμματισμού. Ένα wiki βρίσκεται διαρκώς σε διεργασία οργάνωσης. Αλλά για κάθε μια ώρα οργάνωσης, δυο περισσότερες ώρες ξοδεύονται στην πρόσθεση νέου υλικού. Συνεπώς ένα wiki είναι πάντα μερικώς οργανωμένο”.
Cunningham (2003)
Αναφορές: [6]



Τα wiki στην εκπαίδευση


Οι εκπαιδευτικές θεωρίες που εφαρμόζονται με τη χρήση των wikis είναι:
  • O Εποικοδομισμός / Κονστρουκτιβισμός (Constructivism) όπου οι μαθητές οικοδομούν νέες ιδέες ή αντιλήψεις σχετικές με την παρούσα/παλαιότερη γνώση και σε ανταπόκριση με τις εκπαιδευτικές συνθήκες. Οι εκπαιδευόμενοι συνθέτουν μόνοι τους τη γνώση και την παρουσιάζουν.
  • Συνεργατική Μάθηση με τη διαδικασία ομαδικής εργασίας με σκοπό τη συνεισφορά ιδεών.
  • Κοινότητες πρακτικής οι οποίες είναι διαδικτυακές κοινότητες ανθρώπων που έχουν κοινό επάγγελμα, θέση, ή έργο. Αυτές οι κοινότητες διευκολύνουν την αλληλεπίδραση με συμμαθητές, επιτρέπουν στα μέλη να δημιουργήσουν ένα δεσμό από κοινές εμπειρίες και προκλήσεις.
  • Κονεκτιβισμός με το διαμοιρασμό της γνώσης ως η αλληλεπίδραση των προσωπικών δικτύων γνώσης και η δημιουργία εξωτερικών συνδέσεών τους για τη διεύρυνσή τους.


Μπορούμε να διακρίνουμε τέσσερις κατηγορίες χρήσεων wiki στην εκπαίδευση:

Wiki που δημιουργούνται από το ακαδημαϊκό προσωπικό.
Δημιουργία και διαμοιρασμός εκπαιδευτικού υλικού μεταξύ των μελών του ιδρύματος –σχολείου (πρόγραμμα σπουδών, βιβλία κειμένων, έγγραφα διαγωνισμάτων κ.λπ.). Η χρήση ενός wiki επιτρέπει τη σταδιακή εξέλιξη του υλικού παρά τη συγγραφή του από την αρχή. Δημιουργία και διατήρηση λιστών σχετικών μαθημάτων, τμημάτων, καταγραφή δυσκολιών στη διεξαγωγή ενός μαθήματος, οι εναλλακτικές ιδέες των μαθητών, οι διδακτικοί χειρισμοί για την άρση τους (διατμηματικά/διασχολικά wiki). Με τα wiki μια ομάδα εκπαιδευτικών μπορεί να συλλέξει διδακτικό υλικό (ασκήσεις, προβλήματα, εικόνες, animation, video, σχέδια μαθήματος, θέματα κλπ) που να εμπλουτίζεται και να αναθεωρείται συνεχώς από τα μέλη της (διατμηματικά/διασχολικά wiki)


Wiki που δημιουργούνται από τους σπουδαστές.
Οι μαθητευόμενοι συνεργάζονται για την υλοποίηση ομαδικών εργασιών που αποδομούνται σε διαφορετικές σελίδες. Το ιστορικό αναθεώρησης σελίδων επιτρέπει στο δάσκαλο να ελέγχει τη συνεισφορά των διαφορετικών μελών και να παρατηρεί την ανάπτυξη των εργασιών. Αυτό μπορεί να συμβαίνει σε όλη τη διαδικασία σύνταξης των κειμένων έτσι ώστε να δίνεται ανατροφοδότηση πριν από την υποβολή της εργασίας.Έτσι επιτυγχάνεται ο συντονισμός, η συγκέντρωση υλικού και η συζήτηση.


Wiki που δημιουργούνται και χρησιμοποιούνται από το προσωπικό και τους σπουδαστές.
Με τη βοήθεια ενός wiki μπορεί να δημιουργηθεί ένα βαθμολογικό σύστημα για τις εργασίες, ιδανικό για να επιτρέπει τους σπουδαστές να εμπλακούν στον καθορισμό του τρόπου αξιολόγησης των εργασιών τους. Επίσης μπορεί να σχεδιαστεί ένα θεματικό γλωσσάρι όπου το προσωπικό μπορεί να προσδιορίσει τους όρους προς ανάλυση και τα στοιχεία προς ενημέρωση από τους φοιτητές. Επιπλέον μπορεί να αποτελέσει ένα μέρος για συχνές ερωτήσεις όπου οι σπουδαστές ή το προσωπικό μπορούν να θέσουν ερωτήσεις και το να απαντούν σε αυτές τις ερωτήσεις.


Wiki που είναι δημόσια διαθέσιμα και δημιουργήθηκαν από άτομα ή φορείς εκτός επίσημης εκπαίδευσης
Μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πηγή πληροφοριών. Η μελέτη μιας υπάρχουσας σελίδας wiki, το ιστορικό αναθεώρησης της και οι σελίδες συζήτησης μπορεί να λειτουργήσουν ως μηχανισμός μελέτης του πώς κατασκευάζεται η γνώση. Επιπλέον παρατηρείται ανάπτυξη δεξιοτήτων έρευνας και σύνταξης εγγράφων μέσω της συμβολής σε ένα υπάρχον wiki. Το Wikipedia ενθαρρύνει ενεργά τις μαθησιακές δραστηριότητες που αφορούν συνεισφορά στα άρθρα του.


Οφέλη από τα wiki στην εκπαίδευση
Παρατηρείται ανάπτυξη μεγαλύτερων συνδέσεων μεταξύ της νέας και της παλιότερης γνώσης στους εκπαιδευόμενους επιτρέποντας έτσι τη δημιουργία δομών για τις πληροφορίες και τις ιδέες. Επίσης οι εκπαιδευόμενοι χρησιμοποιούν τις λειτουργίες της σύνθεσης και της αξιολόγησης συνεχώς και με συνέπεια. Επιπλέον προκαλείται ανάπτυξη δημιουργικών δεξιοτήτων, ειδικά τις δεξιότητες της επεξεργασίας πληροφοριών και της λεκτικής έκφρασης καθώς και ανάπτυξη της δημιουργικής ευελιξίας με την αποδοχή των τροποποιήσεων των άλλων. Εισάγεται και ενισχύεται η ιδέα ότι ένα δημιουργικό έργο δεν είναι ποτέ «ολοκληρωμένο». Σημαντικό όφελος αποτελεί και η αύξηση της δέσμευσης όλων των εκπαιδευόμενων, οι οποίοι δεν κατέχουν πλέον τον παθητικό ρόλο του «καταναλωτή», που δέχεται την πληροφορία που του παρουσιάζεται (με αποτέλεσμα να χάνουν το ενδιαφέρον τους και να την αγνοούν). Ως συντελεστές του wiki απαντούν, κάνουν αλλαγές και κάνουν βελτιώσεις. Αναπτύσσονται διαπροσωπικές και επικοινωνιακές δεξιότητες, ιδιαίτερα η επίτευξη ομοφωνίας και ο συμβιβασμός, μέσα σε ένα περιβάλλον όπου το αποτέλεσμα κινητοποιεί την διαπροσωπική λύση προβλημάτων καθώς και άλλων ουσιαστικών δεξιοτήτων εργασίας σε ομάδες. Βελτιώνεται η ικανότητα αναθεώρησης και επανεξέτασης κειμένων, αυξάνεται η ευελιξία στην εύρεση εναλλακτικών τρόπων έκφρασης του ίδιου νοήματος και καλλιεργείται η προσαρμογή σε ένα περιβάλλον μεγαλύτερου και πιο αυθεντικού κοινού. Μπορούμε να πούμε ότι σε ένα wiki oι απόψεις διαμορφώνονται δημοκρατικά. Ο καθένας μπορεί να συμμετέχει, να επεξεργάζεται τις δημοσιεύσεις, να αλλάζει ή να συμπληρώνει τα κείμενα άμεσα. Τα αποτελέσματα είναι ορατά σε όλους, και επομένως ο καθένας μπορεί να τα αξιολογήσει, να συζητήσει για αυτά, να τα αλλάξει. Η διεργασία συζήτησης βελτιώνεται με το χρόνο επιτρέποντας σε κάθε μαθητευόμενο να σχηματίσει τη δική του άποψη βάσει των πληροφοριών που επεξεργάζεται η κοινότητα. Στη βασική του μορφή το wiki λειτουργεί ως πλατφόρμα για να δίνονται απαντήσεις σε ερωτήματα. Οι πληροφορίες σε ένα wiki πρέπει να αναγνωρίζονται, οργανώνονται και το νόημά τους πρέπει να αποσαφηνίζεται. Σε αυτή τη διεργασία μετασχηματισμού νέες ιδέες και γνώσεις αναπτύσσονται. Επομένως ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα χτίζει το δικό του δίκτυο, μια δική του μορφή διαχείρισης της γνώσης.

Αναφορές: [7], [9], [10]


Συμπεράσματα


Το λογισμικό wiki παρέχει τη δυνατότητα στα μέλη μιας ομάδας χρηστών να καταθέτουν ισότιμα τη συμβολή τους για τη παραγωγή ενός κοινού έργου που αναρτάται σε ένα δικτυακό τόπο. Παρά τις προβλέψεις που ήθελαν το μεγάλο αριθμό των συγγραφέων που επεξεργάζονταν τις ίδιες σελίδες να οδηγήσουν τα wikis σε χάος και κακή χρήση, τα wikis έχουν καταφέρει να κρατήσουν τη ταυτότητά τους ως ένα από τα περισσότερα συνεργατικά και πλούσια εργαλεία στο κυβερνοχώρο. Πριν από τη δημιουργία ενός εκπαιδευτικού wiki, υπάρχουν ορισμένες αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν, όπως ποιοί θα μπορούν να το δουν, να το τροποποιούν και να συμμετέχουν, ποιά τμήματα του wiki θα είναι προστατευμένα, ποιος θα το διαχειρίζεται καθώς και ποιός θα έχει τη δυνατότητα να το επαναφέρει μετά από κάποια αλλαγή. Τα wiki στην εκπαίδευση μπορούν να χρησιμεύσουν ως χώρος για ελεύθερη έκφραση, για συζήτηση θεμάτων εργασιών, για συσκέψεις και για ομαδικές εργασίες.


Αναφορές: [7]



Υπόμνημα Αναφορών


[1] Βικιπαιδεία: Η ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια - Wiki
[2] Ένα wiki για τo wiki
[3] Wikia: Science wiki
[4] GreekLIS.org: Greek Librarians and information Scientists
[5] Wikimedia fountation
[6] Exploring with Wiki - A Conversation with Ward Cunningham, Part I by Bill Venners October 20, 2003
[7] TeachersFirst: Wiki Walk-Through
[8] Wiki Educator - free e-learning content
[9] Staff and Departmental Development Unit -University of Leeds - Using wikis in learning and teaching
[10] EDUCAUSE Review, vol. 39, no. 5 (September/October 2004): 36–48.
Wide Open Spaces: Wikis, Ready or Not Brian Lamb