Προσωπικά Περιβάλλοντα Μάθησης (PLE)


Περιεχόμενα

Τι είναι τα PLEs;

Δια βίου μάθηση

Ανεπίσημη Μάθηση

Διαφορετικοί τρόποι μάθησης

Νέες προσεγγίσεις στην αξιολόγηση και στην αναγνώριση της μάθησης

Μεταβαλλόμενες τεχνολογίες

Ο μεταβαλλόμενος τρόπος με τον οποίο μαθαίνουμε

Με τι μοιάζουν τα Προσωπικά Περιβάλλοντα Μάθησης;

Πώς λειτουργούν τα PLEs;

Προσωπικά Περιβάλλοντα Μάθησης – προθέσεις και χρήση

Τελικές σκέψεις

Σχετικά εργαλεία και εφαρμογές

Οι έξι διαστάσεις των mashup εφαρμογών

Σύντομη ιστορία των Προσωπικών Περιβάλλοντων Μάθησης

Αναφορές

Τι είναι τα PLEs;

Ο όρος μεταφράζεται κατά λέξη ως “προσωπικά περιβάλλοντα μάθησης” ή ισοδύναμα “προσωπικά μαθησιακά περιβάλλοντα”και αποδίδει τον αγγλικό όρο Personal Learning Environments. Αναφέρεται λοιπόν ως έννοια στα εργαλεία, κοινότητες και υπηρεσίες που διαμορφώνουν την προσωπική εκπαιδευτική πλατφόρμα που κάθε μαθητευόμενος χρησιμοποιεί για να κατευθύνει και να διευθύνει τη δική του προσωπική γνώση και να επιτύχει τους εκπαιδευτικούς του στόχους. Εδώ πρέπει να επισημανθεί ότι ο όρος PLE όντας νεολογισμός δεν έχει αποκτήσει ακόμα την αποκρυσταλλωμένη εικόνα -και ορισμό- που έχουν άλλοι όροι. Ένα σημείο που συμφωνούν οι περισσότεροι είναι ότι δεν πρόκειται για κάποιο λογισμικό όσο για μία νέα προσέγγιση στον τρόπο που χρησιμοποιούμε την τεχνολογία για μαθησιακούς σκοπούς. Ένα μέρος από τις συζητήσεις σχετικά με το θέμα αυτό αφορά και τον μελλοντικό ρόλο που θα κληθούν να διαδραματίσουν οι διδάσκοντες και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα όταν -και αν- οι μαθητευόμενοι ανέπτυσσαν και συντηρούσαν τα δικά τους προσωπικά εκπαιδευτικά περιβάλλοντα.

Επιστροφή στα περιεχόμενα



Δια βίου μάθηση

Η δια βίου μάθηση προφανώς δεν αποτελεί κάποια νέα ιδέα. Έχει αποδεδειγμένα δειχθεί ότι η αρχική ιδέα ξεκίνησε στα εργατικά κινήματα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο οργανώσεις εργατών και εργαζομένων όπως των μεταλλωρύχων και των μηχανικών επίσης της Εκπαιδευτικής Οργάνωσης Εργαζομένων οργάνωναν μαθήματα και τάξεις για εργαζόμενους ώστε να βελτιώσουν την εκπαίδευσή τους και να τους παρέχουν πρόσβαση σε εκπαιδευτικούς πόρους και κοινωνικές δραστηριότητες. Παρότι λοιπόν αυτές οι δράσεις εστίαζαν περισσότερο σε τεχνικές γνώσεις η ιδέα που υπέβοσκε πίσω από αυτές ήταν η πεποίθηση για τη δύναμη της εκπαίδευσης στη χειραφέτηση των εκπαιδευόμενων.
Στα νεώτερα χρόνια η δια βίου μάθηση κατευθυνόταν από στενότερα κίνητρα. Με τη μειούμενη μέση διάρκεια ζωής των προϊόντων η διαρκής υιοθέτηση και εφαρμογή νέων τεχνολογιών στο χώρο εργασίας καθώς και η εργασιακή αβεβαιότητα με την εισαγωγή των υπολογιστών έπεισε πολλούς ότι οι εργαζόμενοι χρειάζονται διαρκή -δια βίου- εκπαίδευση για να βελτιώνουν τις εργατικές τους ικανότητες και γνώσεις και να αποκτούν νέες δεξιότητες. Υπήρξε επίσης μία αντιδικία σχετικά με το ποιος θα θεωρηθεί υπεύθυνος για αυτή την εκπαίδευση. Το κράτος και οι επίσημοι θεσμοί με την πρότερη εμπειρία τους πρόβαλαν ως υποψήφιοι να αναλάβουν το ρόλο αυτό αλλά στο τέλος έγινε δεκτό από πολλούς ότι ο κάθε εργαζόμενος είναι υπεύθυνος για τη δική του προσωπική απασχολησιμότητα συχνά με τη βοήθεια επιχορηγήσεων, κουπόνια και επιδοτούμενων μαθημάτων.
Η εκπαίδευση σήμερα, ακόμα και αν δεν θεωρηθεί διαρκής, τουλάχιστον γίνεται αντιληπτή ως πολυμερική (με την έννοια των πολλών σταδίων) με τα άτομα να περνούν περιστασιακά περιόδους επίσημης εκπαίδευσης και μάθησης κατά τη διάρκεια όλης τους της εργατικής ζωής. Η ιδέα των προσωπικών περιβάλλοντων μάθησης αναγνωρίζει ότι η μάθηση είναι διαρκής και ψάχνει να παράσχει εργαλεία για την υποστήριξη αυτής της μάθησης. Επίσης αντιλαμβάνεται το ρόλο κάθε ατόμου στη οργάνωση της δικής του εκπαίδευσης. Επιπρόσθετα η ανάγκη για τα PLEs εδράζεται στην αντίληψη ότι η μάθηση θα πραγματοποιηθεί σε διαφορετικά περιβάλλοντα και υπό διάφορες συνθήκες και δεν θα παρέχεται από έναν μεμονωμένο πάροχο. Άμεσα συνδεδεμένο με αυτή την αντίληψη είναι είναι η αυξημένη αναγνώριση στο ρόλο της ανεπίσημης μάθησης -με την έννοια της εξωθεσμικής μάθησης-.

Επιστροφή στα περιεχόμενα



Ανεπίσημη Μάθηση

Η ανεπίσημη μάθηση είναι κάτι σαν αίνιγμα. Προφανώς μαθαίνουμε κατά τη διάρκεια όλης μας της ζωής σε όλα τα διαφορετικά περιβάλλοντα και καταστάσεις. Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της γνώσης δεν προέρχεται από επίσημους φορείς. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο έρευνας στη μάθηση ως μέγιστο το ποσοστό της επίσημης μάθησης φτάνει το 20% στο πώς οι άνθρωποι μαθαίνουν τη δουλεία τους με το υπόλοιπο 80% προφανώς να καλύπτεται από ανεπίσημη. Οι περισσότεροι άνθρωποι μαθαίνουν τη δουλεία τους παρατηρώντας άλλους, κάνοντας ερωτήσεις, με δοκιμές και λάθη, ζητώντας βοήθεια και χρησιμοποιώντας και άλλες απρογραμμάτιστες, ανεξάρτητες ενέργειες. Παρόλα αυτά έχει δοθεί λίγη προσοχή σε αυτού του είδους τη μάθηση ή στο πως λαμβάνει χώρα. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες έχουν γίνει κινήσεις αναγνώρισης της ανεπίσημης μάθησης. Οι περισσότερες προσπάθειες όμως αφορούν τον εντοπισμό και την πιστοποίηση αυτής της γνώσης -εδώ τίθεται το ερώτημα αν οι περισσότεροι επιθυμούν αυτή την πιστοποίηση ή κατά πόσο η γνώση αυτή μετά παραμένει ανεπίσημη-.

Έχει υπάρξει ενδιαφέρον στην ανεπίσημη μάθηση και από τον κόσμο των επιχειρήσεων, κυρίως από την επιθυμία να κεφαλαιοποιήσουν το πνευματικό πλεονέκτημα του εργατικού κόσμου, να διαχειρισθούν οργανωτική γνώση και κινούμενες στη λογική της αναγνώρισης του γεγονότος ότι η ανεπίσημη μάθηση μπορεί να αποτελέσει έναν αποτελεσματικό τρόπο φθηνό τρόπο ανάπτυξης ικανοτήτων. Σε όρους εκπαιδευτικής τεχνολογίας έχει δοθεί μικρή σημασία στην ανεπίσημη μάθηση αλλά η επίσημη εκπαιδευτική τεχνολογία και οι εφαρμογές της είναι διαθέσιμη μόνο στους εγγεγραμμένους σε κάποιο επίσημο πρόγραμμα ή σε αυτούς που δουλεύουν σε μεγάλες επιχειρήσεις.

Η υπόσχεση των PLEs μπορεί προσφέρει πρόσβαση στην εκπαιδευτική τεχνολογία σε οποιονδήποτε επιθυμεί να οργανώσει τη δική του μάθηση. Επιπρόσθετα η ιδέα πίσω από τα PLEs φιλοδοξεί να περικλείσει και να ενοποιήσει όλα τα είδη μάθησης συμπεριλαμβανομένης της επίσημης, ανεπίσιμης, εργασιακής, από το σπίτι, οδηγούμενη από λύση προβλημάτων, από προσωπικά ενδιαφέροντα καθώς και τη μάθηση που προέρχεται από εγγραφή σε επίσημα εκπαιδευτικά προγράμματα. Τα PLEs μπορούν τέλος να διευκολύνουν την υιοθέτηση διαφορετικών τρόπων μάθησης.

Επιστροφή στα περιεχόμενα



Διαφορετικοί τρόποι μάθησης

Συζητείται γενικά ότι όλοι μας έχουμε διαφορετικούς ύφη μάθησης και προσεγγίζουμε τη μάθηση με διαφορετικό τρόπο. Παρότι αυτό μοιάζει αυταπόδεικτο μία προσπάθεια να δομηθούν σε μία θεωρία και να κατατάξουμε τα διάφορα ύφη δεν προσφέρει εύκολα αποδεκτά αποτελέσματα. Υπάρχουν άνθρωποι που υποστηρίζουν ότι έχουμε και χρησιμοποιούμε διαφορετικά ύφη για διαφορετικές καταστάσεις, συνθήκες και απαιτήσεις. Έτσι υπάρχουν μαθητευόμενοι οι οποίοι πιθανόν να έχουν προτιμήσεις σε κάποιες παιδαγωγικές προσεγγίσεις για τις διάφορες καταστάσεις.

Όλα τα εκπαιδευτικά λογισμικά, έμμεσα ή άμεσα είτε ενισχύουν είτε αναστέλλουν ορισμένες παιδαγωγικές προσεγγίσεις. Δεν υπάρχει λοιπόν κάποιο παιδαγωγικά ουδέτερο λογισμικό. Ένα προσωπικό περιβάλλον μάθησης επιτρέπει στον μαθητευόμενο να διαμορφώνει και να αναπτύσσει ένα εκπαιδευτικό περιβάλλον το οποίο να ταιριάζει και να ενισχύει το δικό τους προσωπικό ύφος μάθησης.

Επιστροφή στα περιεχόμενα



Νέες προσεγγίσεις στην αξιολόγηση και στην αναγνώριση της μάθησης

Μία σημαντική εξέλιξη στο παρελθόν υπήρξε η διάκριση των προαπαιτούμενων σε αποτελέσματα και ικανότητα. Από τη σκοπιά των PLEs η σημασία αυτού του γεγονότος έγκειται στη διάκριση των αποτελεσμάτων που αποτελούν μία προαπαίτηση και στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα το οποίο αναπτύσσει την ικανότητα για αυτό το αποτέλεσμα. Αυτό με άλλα λόγια σημαίνει ότι οι μαθητευόμενοι πλέον δεν είναι περιορισμένοι σε ένα συγκεκριμένο μάθημα ώστε να αποκτήσουν τα προαπαιτούμενα προσόντα αλλά τους δίνεται η δυνατότητα να παρουσιάσουν τη γνώση που απεκόμισαν ώστε να αποδείξουν την ικανότητά τους για την απόκτηση αυτής της γνώσης και ότι είναι ικανοί να πετύχουν το προσδοκούμενο αποτέλεσμα. Αυτό σημαίνει ότι οι μαθητευόμενοι μπορούν να επιλέξουν βεβαιώσεις και στοιχεία από τα PLEs τους με σκοπό την επίτευξη των προαπαιτούμενων. Είναι επίσης σημαντικό να παρατηρήσει κάποιος ότι επίσημα πιστοποιητικά πλέον αντιμετωπίζονται ως ένα μόνο κομμάτι απόδειξης ικανότητας τουλάχιστον όσον αφορά σκοπούς απασχόλησης. Οι εργοδότες επίσης πλέον ζητούν να δουν βεβαιώσεις της ικανότητας για εφαρμογή δεξιοτήτων σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο. Τα PLEs μπορούν να διευκολύνουν τέτοιες επιδείξεις ως επέκταση ενός ηλεκτρονικού χαρτοφυλακίου και μέσω συνδέσμων σε ένα τέτοιο χαρτοφυλάκιο.

Επιστροφή στα περιεχόμενα



Μεταβαλλόμενες τεχνολογίες

Αφορούν δύο εξελίξεις στην τεχνολογία που έχουν μεγάλη επιρροή στην ανάπτυξη των προσωπικών περιβάλλοντων μάθησης: ubiquitous computing (δεν επιχειρώ μετάφραση του όρου καθώς θεώρησα δύσκολητην απόδοσή του στα ελληνικά) και την ανάπτυξη του κοινωνικού λογισμικού.

Ubiquitous computing (πανταχού παρούσα πληροφορική -σε ελεύθερη μετάφραση-)

Ο όρος αναφέρεται σε δύο τεχνολογικές εξελίξεις. Η πρώτη αφορά την διαρκώς αυξανόμενη παρουσία διαδικτυακής συνδεσιμότητας παντού κυρίως με την ανάπτυξη των ασύρματων και κινητής τηλεφωνίας δικτύων καθώς και με τη διάδοση των ευρυζωνικών συνδέσεων όλα τα οποία συντελούν στη διαθεσιμότητα της συνδεσιμότητας από παντού στο μέλλον. Είναι επίσης αναμενόμενο ότι οι συσκευές θα αναζητούν και θα συνδέονται αυτοβούλως σε διαφορετικά διαθέσιμα δίκτυα. Η δεύτερη εξέλιξη αφορά το γεγονός της δυνατότητας πολλών διαφορετικών συσκευών να έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης μέσω κινητής επικοινωνίας, PDA συσκευών καθώς και οικοσυσκευών και βιομηχανικών και ηλεκτρονικών εργαλείων και μηχανών.

Η ανάπτυξη του ubiquitous computing ενδεχομένως να προσφέρει νέες ευκαιρίες για χρήση των τεχνολογιών της πληροφορικής και των επικοινωνιών για μάθηση. Παλαιότερα η εργασιακή μάθηση χωριζόταν σε θεωρία και τη γνωσιακή βάση που πρέπει να αποκτηθεί σε σχολές εκπαίδευσης και πράξη η οποία συχνά λαμβάνει χώρα στο χώρο εργασίας. Με τη διάδοση των φορητών συσκευών και της συνδεσιμότητας είναι τουλάχιστον θεωρητικά εφικτό να ενοποιήσουμε αυτές τις δύο μορφές μάθησης και να αποκτήσουμε πρόσβαση στη θεωρία και τις γνώσεις και ταυτόχρονα στο πλαίσιο που υποτίθεται αυτές θα εφαρμοστούν στον εργασιακό χώρο.

Επιπρόσθετα και πιθανόν το πιο σημαντικό από παιδαγωγική άποψη είναι η ενσωμάτωση της επικοινωνίας μέσω υπολογιστή με τα εργαλεία του χώρου εργασίας. Αυτό προσφέρει την ευκαίρία για ανάπτυξη εκπαιδευτικών περιβάλλοντων ενώ ταυτόχρονα έχοντας πρόσβαση και διαμορφώνοντας την παραγωγή και την επιχειρηματική διαδικασία μέσω τέτοιων διεπαφών.

Με άλλα λόγια το πλαίσιο στο οποίο η μάθηση πραγματοποιείται είναι το ίδιο πλαίσιο στο οποίο αυτή η μάθηση πρόκειται να εφαρμοσθεί και η φύση της εκπαιδευτικής διεπαφής -ή τα εκπαιδευτικά υλικά γίνονται τα εργαλεία της απασχόλησης με τα οποία η διαδικασία της εργασίας (και της γνώσης) πραγματοποιείται. Επίσης παρότι η τεχνολογική αυτή εξέλιξη δεν είναι πλήρως ανεπτυγμένη υπάρχει ήδη ένας αριθμός πιλοτικών δραστηριοτήτων με τη χρήση κινητών τηλεφώνων και με νέες διεπαφές για μάθηση και εργασία. Βασικό στην κατανόηση του δυναμικού αυτών των συσκευών είναι η δυνατότητα να διαμορφωθεί η εργασιακή διαδικασία μέσω της εφαρμογής της εργασιακής γνώσης και παράλληλα να διαμορφωθεί η εκπαιδευτική διαδικασία μέσω της εργασιακής διαδικασίας.

Ένας τομέας στον οποίο επίσης μπορεί να φανεί χρήσιμο είναι σε κατανεμημένες κοινότητες που ασχολούνται με πρακτικά θέματα και στη συνεργασία μεταξύ διαφορετικών επιχειρήσεων (παρότι τέτοιες δυνατότητες ήδη υπάρχουν χωρίς την τεχνολογία αυτή).

Τα PLEs μπορούν να βοηθήσουν αυτό το δυναμικό διευκολύνοντας την πρόσβαση στη μάθηση σε διαφορετικά πλαίσια και κάνοντας χρήση διαφορετικών συσκευών και διεπαφών. Επίσης τα PLEs μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να φέρουν κοντά γνώσεις αποκτημένες σε διαφορετικά πλαίσια.

Επιστροφή στα περιεχόμενα



Ο μεταβαλλόμενος τρόπος με τον οποίο μαθαίνουμε

Όταν νέες τεχνολογικές καινοτομίες εμφανίζονται τείνουμε να υιοθετούμε και να χρησιμοποιούμε αντιλαμβανόμενα ως νεώτερες ανακλάσεις παλαιότερων τεχνολογιών. Για παράδειγμα το αυτοκίνητο στην αρχή έγινε αντιληπτό ως άνιππη άμαξα και ο νόμος απαιτούσε έναν άνθρωπο να περπατάει μπροστά του κουνώντας μία κόκκινη σημαία. Το αυτό παρουσιάζεται και με τις εκπαιδευτικές τεχνολογίες. Η ανάπτυξη του διαδικτύου έδωσε ώθηση στην εικονική τάξη και στο εικονικό πανεπιστήμιο, τα πανεπιστήμια βιάστηκαν να ελέγξουν τη διαδικτυακή γνώση μέσω Συστημάτων Διαχείρισης Μάθησης (LMS) και εικονικών περιβάλλοντων μάθησης. Σταδιακά όμως θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι δεν μπορούμε να αναπαράγουμε προηγούμενες μορφές μάθησης -την τάξη ή το πανεπιστήμιο ενσωματωμένα στο λογισμικό-. Αυτά τα περιβάλλοντα μπορεί να αναπαριστούν αρκετά “στείρα” μέρη. Οι νέοι το αντιλαμβάνονται αυτό και έχουν μία τάση να βρίσκουν εξαιρετικά ανιαρά τα μαθήματα που βασίζονται σε πίνακα ανακοινώσεων.

Σταδιακά ανακαλύπτουμε ή ορθότερα οι μαθητευόμενοι ανακαλύπτουν νέες χρήσεις των τεχνολογιών για μάθηση, instant messaging, διαμοιρασμός αρχείων, κοινωνική δικτύωση και φυσικά τα ιστολόγια. Ένας αυξανόμενος αριθμός αναφορών αποδεικνύει τους τρόπους με τους οποίους η λεγόμενη γενιά του δικτύου (net generation) χρησιμοποιεί τους υπολογιστές για την καθημερινή τους ζωή. Φυσικά πολλοί έχουν επιδείξει ασυγκράτητο πανικό μπροστά στις ώρες που αφιερώνουν οι νέοι μπροστά στους υπολογιστές και τους κινδύνους της ανοιχτής πρόσβασης. Τη δεκαετία του 50 φυσικά υπήρχαν και ακραίες φωνές που ανησυχούσαν για τον αυξημένο χρόνο που οι νέοι αφιερώνουν σε δραστηριότητες εκτός σπιτιού σε αθλοπαιδίες! Μάλλον υπάρχει μία αέναη διαδικασία κατά την οποία οι νέοι τροφοδοτούν με νέες δραστηριότητες το ρεπερτόριό τους το οποίο είναι ικανό να προκαλέσει πανικό στους μεγαλύτερους. Το εκπαιδευτικό σύστημα από την άλλη τείνει κάθε τι νέο να προσπαθεί να το ελέγξει και να το απαγορεύσει. Έτσι οι νέοι καλούνται να κλείσουν τα κινητά τους και υπάρχουν ήδη απαγορεύσεις των κοινωνικών δικτύων σε εκπαιδευτικά ιδρύματα (σχολεία κτλ).

Όμως δεν είναι μόνο το δέλεαρ της επικοινωνίας που τραβάει τους νέους σε αυτές τις τεχνολογίες. Πρόκειται κυρίως για την ικανότητα για δημιουργία, για διαμοιρασμό ιδεών, της ένωσης ομάδων, της δημοσίευσης -της δημιουργίας της δικής τους ταυτότητας που είναι το στοιχείο που τραβάει τους νέους στο διαδίκτυο-. Φυσικά κάποιος αναρωτιέται τη σχέση έχουν αυτά με την εκπαίδευση. Σε μεγάλο βαθμό εξαρτάται από τον ορισμό της εκπαίδευσης. Αν για παράδειγμα ορίσουμε την εκπαίδευση ως μία δραστηριότητα που λαμβάνει χώρα σε ένα ίδρυμα και κατευθύνεται από καθηγητές με αναγνωρισμένα προσόντα τότε προφανώς έχει μικρή σχέση. Αλλά αν το ορίσουμε σε μία ευρύτερη βάση ως εσκεμμένη δραστηριότητα που οδηγεί σε αλλαγές στη συμπεριφορά τότε ένα μεγάλο μέρος της μάθησης λαμβάνει χώρα σε αυτό το χώρο.

Υπάρχουν βάσιμες υποψίες ότι αυτό το φαινόμενο δεν αφορά μόνο τη γενιά του δικτύου. Έρευνες σε μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις έδειξε ότι ενώ οι εργαζόμενοι δεν έχουν παρακολουθήσει μαθήματα e-Learning παρόλα αυτά είναι πολύ βρέθηκε πολύ μεγάλη διασπορά της χρήσης του διαδικτύου για ανεπίσημη μάθηση μέσω έρευνας στο διαδίκτυο, εγγραφής σε ομάδες on-line, χρήση ηλεκτρονικού ταχυδρομίου κτλ. Φυσικά σε αυτή την κατηγορία το Google ήταν η πλέον δημοφιλής εφαρμογή. Επίσης η ηλικία δεν ήταν παράγοντας διαφοροποίησης. Για την ακρίβεια υπήρξε η τάση για μεγαλύτερους εργαζόμενους να κάνουν χρήση των υπηρεσιών για ανεπίσημη μάθηση πιθανότατα διότι είχαν αναλάβει περισσότερες ευθ'υνες στην δουλειά τους, είχαν καλύτερες συνδέσεις στο διαδίκτυο και περισσότερες ευκαιρίες να οργανώσουν τη δουλειά τους. Εφόσον είναι φανερό ότι αυτού του είδους η μάθηση δε σχετίζεται με την επίσημη που λαμβάνει χώρα στα εκπαιδευτικά ιδρύματα υπάρχει ο κίνδυνος για τους νέους να δουν το σχολείο και τα ιδρύματα εκπαίδευσης γενικά ως τροχοπέδη, ως κάτι που δεν σχετίζεται με τις ταυτότητές τους, τα ενδιαφέροντα τους και τη ζωή τους. Τα PLEs έχουν τη δύναμη να φέρουν κοντά αυτούς τους ασυμβίβαστους -προς στιγμήν- κόσμους και να συσχετίσουν τη μάθηση από τη ζωή με τη μάθηση στο σχολείο και το πανεπιστήμιο.

Επιστροφή στα περιεχόμενα



Με τι μοιάζουν τα Προσωπικά Περιβάλλοντα Μάθησης;

Έχει ήδη αναφερθεί ότι τα PLEs δεν είναι ένα νέο είδος εφαρμογής. Τα PLEs αποτελούνται από όλα τα διαφορετικά εργαλεία που χρησιμοποιούμε καθημερινά για να μάθουμε. Πολλά από αυτά τα εργαλεία βασίζονται σε κοινωνικό λογισμικό. Ο όρος κοινωνικό λογισμικό χρησιμοποιείται εδώ με την έννοια ενός λογισμικού το οποίο επιτρέπει στους ανθρώπους να συνδέονται, να επικοινωνούν και να συνεργάζονται μέσω ενός δικτύου υπολογιστών. Υποστηρίζει δίκτυα ανθρώπων, περιεχομένου και υπηρεσιών τα οποία είναι προσαρμόσιμα και ευαίσθητα στις μεταβαλλόμενες ανάγκες και στόχους. Τα κοινωνικά λογισμικά προσαρμόζονται στο περιβάλλον αντί να συμβαίνει το αντίθετο (να απαιτούν δηλαδή από το περιβάλλον να προσαρμοσθεί στο λογισμικό). Το κοινωνικό λογισμικό στηρίζει αυτό που ονομάζουμε με τον όρο Web 2.0. Εν αντιθέσει με το Web 1.0 που οικοδομήθηκε κυρίως με τη λογική της προσφοράς πρόσβασης σε μία ευρεία βάση -μονόδρομη επικοινωνία- το Web 2.0 είναι μία αμφίδρομη διαδικασία επιτρέποντας το διαδίκτυο να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία και διαμοιρασμό πληροφοριών και γνώσης από το να επιτρέπει απλώς την πρόσβαση σε εξωτερικές πηγές.

Το κοινωνικό λογισμικό χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία μέσω εφαρμογών όπως ιστολόγια, wikis, εργαλεία και εφαρμογές για τη δημιουργία και διαμοιρασμό πολυμέσων, εργαλεία για το διαμοιρασμό όλων των ειδών προσωπικών πληροφοριών συμπεριλαμβανομένων bookmarks και συλλογές βιβλίων.

Αν είναι να χρησιμοποιήσουμε διαφορετικές εφαρμογές, ξεχωριστά διαμορφωμένες η κάθε μία τότε η ύπαρξη κάποιων προτύπων είναι εξαιρετικά κρίσιμη για να πετύχουμε την επικοινωνία μεταξύ των εφαρμογών και να ξεφύγουμε από “αυτιστικές” εφαρμογές προερχόμενες από μία εταιρία. Το Web 2.0 και το κοινωνικό λογισμικό είναι βασισμένα στην ιδέα των μικρών εφαρμογών, χαλαρά συνδεδεμένες μεταξύ τους, οι οποίες χρησιμοποιούν κοινά αποδεκτά πρότυπα και διαδικτυακές υπηρεσίες για τη σύνδεση ιδεών, γνώσης και δημιουργιών. Το κοινωνικό λογισμικό προσφέρει την ευκαιρία της εκλέπτυνσης του διαχωριστικού μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών. Οι καταναλωτές γίνονται παραγωγοί μέσω της δημιουργίας και του διαμοιρασμού. Μία παράμετρος αυτού είναι η δυναμική για μία νέα “οικολογία” ανοιχτού περιεχομένου, βιβλίων, εκπαιδευτικού υλικού και πολυμέσων μέσω των μαθητευόμενων οι οποίοι γίνονται παραγωγοί εκπαιδευτικού υλικού.

Το κοινωνικό λογισμικό ήδη έχει οδηγήσει στην υιοθέτηση χαρτοφυλακίων μαθητευόμενων που το υλικό τους προέρχεται από χίλιες δυο διαφορετικές καταστάσεις, πηγές και συνθήκες και παρόλα αυτά έχουν συνδεθεί σε μία συνεχόμενη δια βίου διαδικασία μάθησης ικανής να εκφράζεται σε πολλές διαφορετικές μορφές.

Η ίδια η ιδέα των PLEs επίσης βασίζεται στην ικανότητα των μαθητευόμενων να συγκεντρώνουν διαφορετικές υπηρεσίες και να τις εκμεταλλεύονται προς όφελός τους.

Εδώ χωράει μία παρατήρηση σχετικά με τη σύγκριση που γίνεται συχνά μεταξύ των PLEs και LMS (Learning Management Systems). Η πιο εμφανής διαφορά έγκειται στον προσανατολισμό κάθε “συστήματος”, με τα δεύτερα να εστιάζουν κυρίως στο μάθημα (στοχοκεντικά υπό μία έννοια) και τα PLEs να είναι εξ ορισμού μαθητοκεντρικά και να εστιάζουν προφανώς στις ανάγκες και απαιτήσεις του μαθητευόμενου. Από την άλλη ένα PLE μπορεί (χωρίς να είναι απαραίτητο κάτι τέτοιο) να συνδέεται με ένα θεσμικό LMS και φυσικά ένας μαθητευόμενος μπορεί να ενσωματώσει στοιχεία από ένα LMS στο δικό του προσωπικό περιβάλλον μάθησης (PLE). Ένα τυπικό PLE για παράδειγμα μπορεί να περιλαμβάνει blogs όπου οι μαθητές σχολιάζουν το τι μαθαίνουν και τα σχόλιά τους μπορούν να αφορούν πληροφορίες προερχόμενες από ολόκληρο το διαδίκτυο ─από ιστοτόπους όπως το YouTube ή RSS νέα. Παρότι οι περισσότερες αναφορές στα PLEs ασχολούνται με περιβάλλοντα online ο όρος περικλείει το σύνολο των πηγών που ένας μαθητευόμενος χρησιμοποιεί για να βρει απαντήσεις, να παρουσιάσει διαδικασίες και να επεξεργαστεί πληροφορίες. Ο όρος με αυτή την έννοια δεν αναφέρεται σε κάποια συγκεκριμένη υπηρεσία ή εφαρμογή όσο στην γενικότερη ιδέα με την οποία κάθε άτομο προσεγγίζει τη διαδικασία της μάθησης.

Επιστροφή στα περιεχόμενα



Πώς λειτουργούν τα PLEs;

Σε πανεπιστήμια που επίσημα υποστηρίζουν PLEs οι καθηγητές και τα ιδρύματα παρέχουν ένα πλαίσιο για τη μελέτη των φοιτητών. Αυτό το πλαίσιο μπορεί να είναι μία εφαρμογή desktop ή μία διαδικτυακή υπηρεσία και μπορεί να περιλαμβάνει συνδέσμους σε εργαλεία διαδικτυακά, όπως και παραδοσιακή έρευνα και πηγές όπου οι φοιτητές μπορούν να προσθέσουν το δικό τους δίκτυο κοινωνικών επαφών και τη δική τους συλλογή εκπαιδευτικών πηγών. Οι φοιτητές ενθαρρύνονται να κτίσουν πάνω στις υπάρχουσες δομές των πηγών και των συλλογών και να τις χρησιμοποιήσουν ως εργαλεία ανακάλυψης σε μία προσπάθεια να επεκτείνουν την εκπαιδευτική τους εμπειρία εκτός των ορίων του πανεπιστημίου. Καθώς λοιπόν γεννιούνται ιδέες, αναμοχλεύονται προβλήματα και περιεχόμενο δημιουργείται το περιβάλλον αυτό, η ανάδραση γίνεται το συνδυασμένο αποτέλεσμα των πόρων, συνεργατών, φίλων καθώς και των ειδημόνων και των κριτικών. Το αποτέλεσμα αποτελεί ένα PLE όταν η ενσωμάτωση των πηγών αρχίζει να περικλείει τη δουλειά και τις απόψεις άλλων τόσο συχνά όσο και τις απόψεις και εργασία του ίδιου του φοιτητή.

Επιστροφή στα περιεχόμενα



Προσωπικά Περιβάλλοντα Μάθησης – προθέσεις και χρήση

Η ανάπτυξη και η υποστήριξη των PLEs προϋποθέτει μία μετατόπιση στον τρόπο όχι μόνο που χρησιμοποιούμε την εκπαιδευτική τεχνολογία αλλά επίσης και στην οργάνωση και το ήθος της εκπαίδευσης. Τα PLEs παρέχουν περισσότερη ανεξαρτησία αλλά και ταυτόχρονα μεταθέτουν ευθύνες πολύ περισσότερες για τους μαθητευόμενους. Απαιτούν επαναχάραξη της λεπτής ισορροπίας μεταξύ της θεσμικής μάθησης και της μάθησης στον ευρύτερο κόσμο. Η αλλαγή είναι δύσκολη αλλά είναι πιθανό ότι η ραγδαία ανάπτυξη και υλοποίηση των νέων τεχνολογιών και οι κοινωνικές αλλαγές να κάνουν τις αλλαγές στην οπτική μας για την εκπαίδευση αναπόφευκτες.

Υπάρχουν επίσης αρκετά εκκρεμή θέματα όπως το ποιος παρέχει τεχνολογικές υπηρεσίες, ασφάλεια δεδομένων και φυσικά η προσωπική ασφάλεια των μαθητών. Χωρίς να παραγνωρίζουμε αυτά τα θέματα έχουμε αρχίσει ήδη να αντιλαμβανόμαστε τρόπους με τους οποίους αυτά τα εργαλεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην εκπαίδευση ιδίως μέσω πειραμάτων πλατιάς βάσης στη χρήση των ιστολογίων.

Μερικά εκπαιδευτικά ιδρύματα παρέχουν ιστολόγια σε όλους τους μαθητές/φοιτητές τους και τους ενθαρρύνουν να τα χρησιμοποιήσουν. Αυτό δεν συνδέεται με κάποιο μάθημα αλλά τα ιστολόγια αντιμετωπίζονται ως μία σημαντική δραστηριότητα για την επικοινωνία και την ανάπτυξη ιδεών. Το πανεπιστήμιο Warwick εφαρμόζει ένα αντίστοιχο σχέδιο στους φοιτητές του και έχει αποκαλυφθεί ότι υπάρχουν πολλές διαφορετικές χρήσεις ενός ιστολογίου από τους φοιτητές αλλά και το προσωπικό σε θέματα έρευνας και διδασκαλίας. Μία σημαντική παράμετρος είναι ότι δεν υπάρχει περιορισμός στο συγκεκριμένο πανεπιστήμιο ως προς το πως θα χρησιμοποιηθεί το κάθε ιστολόγιο. Οι φοιτητές είναι ελεύθεροι να αποφασίσουν τη χρήση του.

Υπάρχουν πολλά εκπαιδευτικά ιδρύματα που πειραματίζονται με τη χρήση ιστολογίων και άλλων εργαλείων κοινωνικού λογισμικού σε πιο περιοριστικό περιβάλλον μέσα στο αναλυτικό τους πρόγραμμα. Ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι κατά πόσο οι δημιουργούμενες κοινότητες εξακολουθούν να υπάρχουν και μετά το τέλος του μαθήματος. Επίσης υπάρχει και το θέμα της ευθύνης των διδασκόντων, των ιδρυμάτων και των συντονιστών ομάδων για την υποστήριξη αυτού του τρόπου διδασκαλίας εκτός της ώρας των μαθημάτων.

Άλλα ιδρύματα επιχειρούν να παράσχουν περιβάλλοντα τύπου προσωπικής μάθησης στα πλαίσια των δικών τους Συστημάτων Διαχείρισης Μάθησης. Ένα αντίστοιχο πείραμα πραγματοποιείται στη Νέα Ζηλανδία από την κυβέρνηση η οποία προωθεί ένα project το οποίο φιλοδοξεί να συνδυάζει το ανοιχτού κώδικα Moodle με το ELGG και να φτιάξει ένα ηλεκτρονικό χαρτοφυλάκιο το οποίο να βρίσκεται εκτός του συστήματος διαχείρισης μάθησης και να λειτουργεί ανάλογα με την ανεπίσημη μάθηση.

Μία ακόμα προοπτική για εφαρμογή των PLEs είναι η αυτο-στήριξη και μάθηση μέσω ομάδας ισότιμων μελών -peer group learning-. Το MIT έχει ανοιχτή πρόσβαση σε όλο το υλικό των μαθημάτων του. Το Open CourseWare είναι όπως λένε μία μεγάλης κλίμακας, διαδικτυακή δημοσίευση του εκπαιδευτικού υλικού των μαθημάτων του MIT. Αυτή η πρωτότυπη πρωτοβουλία επιτρέπει την ανοιχτή διάθεση του εκπαιδευτικού υλικού μεταξύ των εγγεγραμμένων φοιτητών, εκπαιδευτών και αυτοδιδασκόμενων σε ολόκληρο τον κόσμο. Το πρόγραμμα μεταξύ άλλων παρέχει πρόσβαση σε σημειώσεις διαλέξεων, εξετάσεων, προβλήματα και λύσεις ακόμα και βιντεοδιαλέξεις. Συνολικά υλικό 1400 μαθημάτων, 34 τμημάτων και 8 σχολών του ΜΙΤ. Το πρόγραμμα προβλέπεται να συμπεριλαμβάνει 1800 μαθήματα το 2008.

Επιστροφή στα περιεχόμενα



Τελικές σκέψεις

Τα PLEs δεν αποτελούν μία εφαρμογή αλλά μία νέα προσέγγιση στη χρήση νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση. Μένουν ακόμα κάποιες παράμετροι να ορισθούν αλλά σε τελική ανάλυση το επιχείρημα για τη χρήση των προσωπικών περιβάλλοντων μάθησης δεν είναι τεχνικό θέμα αλλά μάλλον φιλοσοφικό, ηθικό και παιδαγωγικό. Τα PLEs παρέχουν στους μαθητευόμενους το δικό τους χώρουπό τον δικό τους έλεγχο για να αναπτύξουν και να μοιραστούν τις ιδέες τους. Επιπρόσθετα τα PLEs μπορούν να προσφέρουν ένα ολιστικό περιβάλλον μάθησης φέρνοντας κοντά πηγές και περιεχόμενο που ήταν μέχρις στιγμής αποκομμένα. Οι μαθητευόμενοι μαθαίνουν πως να αναλαμβάνουν την ευθύνη της δικής τους μάθησης. Μπορούν λοιπόν τα περιβάλλοντα αυτά να γκρεμίσουν τους τοίχους που χωρίζουν τα εκπαιδευτικά ιδρύματα από τον “έξω” κόσμο. Πραγματοποιώντας το αυτό οι μαθητευόμενοι μπορούν να αναπτύξουν δεξιότητες και κρίση απαραίτητες για να χρησιμοποιήσουν τις τεχνολογίες σε ένα τόσο γρήγορα μεταβαλλόμενο κόσμο.

Επιστροφή στα περιεχόμενα



Γιατί είναι σημαντικά τα PLEs;

Τα PLE σηματοδοτούν μία μετατόπιση από τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητευόμενοι απορροφούν πληροφορίες μέσω ανεξάρτητων διαύλων όπως η βιβλιοθήκη, ένα σύστημα LMS ή ένα textbook σε ένα νέο πρότυπο μάθησης στο οποίο οι μαθητευόμενοι δημιουργούν συνδέσμους από ένα αυξανόμενο πίνακα πηγών που μπορούν να επιλέξουν και να τις οργανώσουν. Με αυτή την έννοια τα PLEs λειτουργούν ως επέκταση του ιστορικού μοντέλου της προσωπικής έρευνας. Επειδή ακριβώς εστιάζουν στις σχέσεις τα PLEs μπορούν να προωθήσουν την αυθεντική γνώση μέσω της ενσωμάτωσης της ανάδρασης από ειδήμονες στις εκπαιδευτικές πηγές και δραστηριότητες. Τα PLEs επίσης τοποθετούν τους μαθητευόμενους στη θέση του επικεφαλής της δικής τους εκπαιδευτικής διαδικασίας προκαλώντας τους με αυτό τον τρόπο να εντοπίσουν τα εργαλεία και μέσα τα οποία τους ταιριάζουν καλύτερα. Από το σχεδιασμό τους τα PLEs είναι δομημένα με τέτοιο τρόπο ώστε να προωθούν την αυτοκατεύθυνση και έτσι η ευθύνη της οργάνωσης και επομένως και της μάθησης περνά στα χέρια του μαθητευόμενου.

Επιστροφή στα περιεχόμενα



Ποια είναι τα μειονεκτήματα τους;

Τα PLEs είναι ένας εξελισσόμενος όρος, ένας όρος χωρίς ένα μονοσήμαντο, ευρέως αποδεκτό ορισμό. Ακόμα και ο ορισμός που χρησιμοποιείται εδώ είναι κατά κάποιον τρόπο άμορφος με την έννοια ότι αποτελείται από διάσπαρτες πηγές -συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων- συχνά εκτός των ορίων του ιδρύματος ή ακόμα και του μαθητευόμενου, οι οποίες πηγές μπορούν να εμφανισθούν και να εξαφανισθούν με την ίδια ευκολία δημιουργώντας μία έλλειψη συνέχειας. Για τους ακαδημαϊκούς από την άλλη μία απλή αναφορά σε πηγές μπορεί να μην θεωρείται επαρκής σε ένα τέτοιο περιβάλλον καθώς τα δεδομένα μπορούν εύκολα να εξαφανισθούν. Ως μοντέλο εκπαιδευτικό λοιπόν που εξ ορισμού είναι διαρκώς εξελισσόμενο τα PLEs απαιτούν από τους μαθητευόμενους να δεσμεύσουν πόρους για την συντήρηση, οργάνωση και επέκταση των προσωπικών τους περιβάλλοντων. Η διαδικασία της αυτοοργάνωσης της μάθησης προϋποθέτει ένα βαθμό αυτογνωσίας και απαιτεί κάποιο χρόνο για να ωριμάσει. Μερικοί μαθητές όμως μπορεί να μην αφιερώσουν ποτέ τον απαιτούμενο χρόνο για να δομήσουν τη μεταγνώση τους ή τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουν πιο αποδοτικά. Αυτοί οι πιο άπειροι μαθητές ίσως να μην είναι έτοιμοι για την ευθύνη της οικοδόμησης και διαχείρισης ενός PLE. Επιπλέον και πέρα του γεγονότος ότι πολλοί μαθητές έχουν την ικανότητα να μαθαίνουν νέα διαδικτυακά εργαλεία και εφαρμογές στον υπολογιστή εξίσου πολλοί στερούνται της απαραίτητης ποσότητας πληροφορίας για να διαπιστώσουν πότε κάποιος εκφράζει μία θέση ως ειδήμονας και πότε η θέση του αυτή απλά είναι προσωπική τοποθέτηση. Και παρόλο που τα PLEs παρέχουν τη ευκαιρία για την εξάσκηση αυτών των ικανοτήτων καλό θα ήταν οι διδάσκοντες να αφιερώσουν χρόνο στη συζήτηση για την εκτίμηση τέτοιων θέσεων, να επιστήσουν την προσοχή στην αποδοχή άκριτα απόψεων από άλλους χρήστες και ανώνυμες πηγές.

Επιστροφή στα περιεχόμενα



Που οδεύουν οι εξελίξεις;

Τα PLEs προήλθαν ως αποτέλεσμα της εξέλιξης του Web 2.0 και της επίδρασης που είχε στην εκπαιδευτική διαδικασία. Ως τέτοιο προϊόν είναι πιθανόν να αποτελέσει νέο είδος στις εκπαιδευτικές θεωρίες, γνωρίζοντας μεγάλη αναγνώριση της αξίας του, τόσο ως πλαίσιο το ίδιο όσο και για τα συστατικά του μέρη. Οι μαθητευόμενοι ίσως βρουν χρήσιμο το να διατηρούν διαδικτυακές ενημερώσεις καθώς νέα δεδομένα προκύπτουν. Οι μαθητευόμενοι λοιπόν σταδιακά θα αρχίσουν να δουλεύουν ομαδικά και συνεργατικά και να βασίζονται όλο και περισσότερο στο δίκτυο των επαφών τους για πληροφορίες. Ως αποτέλεσμα ο μαθητευόμενος πιθανότατα θα αναπτύξει πιο γρήγορα τις ικανότητες που απαιτούνται για να ξεχωρίσουν το χρήσιμο από τον “θόρυβο”, την επιστημονικά βασισμένη άποψη από την προσωπική τοποθέτηση. Κάποια ιδρύματα μπορεί να συνεχίσουν να αναπτύσσουν εργαλεία για χρήση με τα PLEs στα πλαίσια του πανεπιστημίου, όπως εξειδικευμένα portals ή dashboard που βοηθούν τους φοιτητές να οργανώνουν το υλικό τους, να ερευνούν και να δημοσιεύουν τα συμπεράσματά τους. Από την άλλη και εφόσον τόση πολλή πανεπιστημιακή συμμετοχή ουσιαστικά αντιβαίνει το χαρακτήρα των PLEs είναι πιθανόν πολλοί εκπαιδευτές να στραφούν σε λύσεις πιο ελεύθερες όπως το iGoogle ή το My Yahoo! τα οποία προσφέρουν επαρκείς πλατφόρμες για την ανάπτυξη μαθητοκεντρικών PLEs. Καθώς η πρόσβαση στις πληροφορίες από παντού βαίνει διαρκώς αυξανόμενη αυτό δημιουργεί μία αλλαγή στο τεχνολογικό τοπίο και έχοντάς το ως δεδομένο αυτό, τα PLEs μπορούν να αναπαραστήσουν την αναγνώριση της ανάγκης μας για οργάνωση και παρουσίαση των εργαλείων, των πηγών και των πυλών τα οποία οι μαθητευόμενοι κάνουν χρήση σε τακτική βάση ώστε να είναι διαθέσιμα άμεσα από οποιοδήποτε μέρος.

Επιστροφή στα περιεχόμενα




Ποιες είναι οι επιπλοκές για διδασκαλία και μάθηση;
Τα PLEs σηματοδοτούν μία καθοριστική αλλαγή στο ρόλο των πόρων (άνθρωποι και μέσα) που διαδραματίζουν στην εκπαιδευτική διαδικασία. Σε ένα περιβάλλον όπου η γνώση βρίσκεται παντού και χρειάζεται μόνο να εντοπισθεί αξιολογούνται περισσότερο οι ικανότητες που υποστηρίζουν γρήγορη και ακριβή πρόσβαση στις πληροφορίες και η ικανότητα να έχεις πρόσβαση αυτή καθαυτή επίσης. Σε αυτό το πλαίσιο η γνώση είναι λιγότερο μία διαδικασία μεταφοράς δεδομένων και περισσότερο μία συνεργατική άσκηση στη συλλογή, ενορχήστρωση, ανάμιξη και ενσωμάτωση των δεδομένων στο οικοδόμημα της γνώσης. Για έναν μαθητευόμενο λοιπόν ο στόχος μετατοπίζεται από την ανάγκη συλλογής πληροφοριών στην ανάγκη να χαράξει συνδέσμους προς τις πληροφορίες για να αποκτήσει πρόσβαση σε αυτές, να μπορέσει να τις επεξεργαστεί και να συνεργασθεί στη χρήση τους. Επιπλέον τα PLEs πιθανόν να προσδώσουν μεγαλύτερη έμφαση σε έννοιες όπως μεταγνώση και το ρόλο της στη μάθηση, ωθώντας τους μαθητές να ενεργούν πάνω στα διάφορα εργαλεία και πηγές που οδηγούν σε βαθύτερη εμβάπτιση στη γνώση ώστε να βοηθήσουν ουσιαστικά την δική τους μάθηση.

Επιστροφή στα περιεχόμενα



Σχετικά εργαλεία και εφαρμογές

Οι εταιρίες ανάπτυξης λογισμικού συχνά θέλουν να σκέφτονται τα PLEs ως μία εφαρμογή ή δικτυακή υπηρεσία οι οποίες θα βοηθήσουν στην οργάνωση και στο συγκεντρωτισμό της πληροφορίας. Πολλοί χρήστες από την άλλη των PLEs τα σκέφτονται περισσότερο ως κάτι το οποίο αυτοί έχουν την ευθύνη να οργανώσουν και να διευθύνουν.

Ανεξάρτητα με την προσέγγιση πάντως υπάρχουν σίγουρα εφαρμογές και υπηρεσίες οι οποίες σχετίζονται με τα PLEs. Για παράδειγμα οι εφαρμογές WebTop οι οποίες ουσιαστικά είναι περιβάλλοντα διεπαφών ενσωματωμένα στον εκάστοτε browser. Περιέχουν σε μία οθόνη συνδέσμους και παρέχουν πρόσβαση σε άλλες δικτυακές εφαρμογές και υπηρεσίες όπως διαμοιρασμός φωτογραφιών (πχ FlickR), online ημερολόγια, ιστολόγια, online επεξεργαστές κειμένου (πχ Google Docs), online λογιστικά φύλλα (πχ Google Spreadsheet), social bookmarking (πχ del.icio.us) και υπηρεσίες παραγωγικότητας (πχ Zoho). Μέχρι τώρα η κύρια χρήση τους περιοριζόταν σε επαγγελματικούς σκοπούς αλλά πολλά από τα χαρακτηριστικά τους ταιριάζουν με αυτά ενός PLE. Παραδείγματα είναι το YouOS, 30Boxes και το NetVibes

Από την άλλη μία εφαρμογή Mashup μοιάζει με ένα WebTop αλλά διαφέρει στο ότι στα Mashup οι εφαρμογές είναι πολύ πιο στενά συνδεδεμένες ώστε τα δεδομένα της μίας να μπορούν με άνεση να χρησιμοποιηθούν από άλλες. Ένα απλό παράδειγμα είναι η ενσωμάτωση σε ένα ιστολογίο ενός online ημερολογίου. Σε ένα πιο εξειδικευμένο παράδειγμα δεδομένα από ένα συγκεκριμένο λογιστικό φύλλο του Google Spreadsheet μπορούν να εισαχθούν στο Google Earth. Υπό αυτή την έννοια ένα PLE μπορεί να υλοποιηθεί ως ένα mashup -τουλάχιστον ως προς ένα μέρος-.

Επιστροφή στα περιεχόμενα


Οι έξι διαστάσεις των mashup εφαρμογών

Οι εφαρμογές mashup έχουν έξι διαστάσεις ως προς τις οποίες μπορούν να χαρακτηρισθούν:
Κοινωνική (social): Αφορά κυρίως τις δυνατότητες που παρέχει για υποστήριξη λίστας φίλων, server φίλων, έλεγχο πρόσβασης και ανεξάρτητες ομάδες
Δραστηριοτήτων (activity): Οδηγός χρήσης, συστάσεις, ροή δεδομένων μεταξύ των widget, δυνατότητα ροής μεταξύ των widget
Χρόνου εκτέλεσης (runtime): Αφορά εισαγωγή και εξαγωγή feed, γενική χρήση εισαγωγής και εξαγωγής, δυνατότητες ενσωμάτωσης και εξωτερικής διαχείρισης
Χωρική (space): Αφορά την οργάνωση του χώρου, τα τυπικά widget, τη διάταξή τους και το το web desktop
Δεδομένων (data): Ενδοεπικοινωνία των widget, drag-and-drop λειτουργίες, πρόγραμμα διαχείρισης δεδομένων του PLE και υποστήριξη συνδεδεμένων πληροφοριών

Επιστροφή στα περιεχόμενα


Σύντομη ιστορία των Προσωπικών Περιβάλλοντων Μάθησης


1998


Η ομάδα Learning Environments research της Media Lab in Helsinki κυκλοφορεί την πρώτη έκδοση του FLE (Future Learning Environment – later Fle3) δηλαδή Μελλοντικό Περιβάλλον Μάθησης ένα διαδικτυακό εκπαιδευτικό περιβάλλον σχεδιασμένο να υποστηρίζει μαθητευόμενους και ομαδοκεντρικές εργασίες που επικεντρώνονται στη δημιουργία και ανάπτυξη εκφράσεων της γνώσης. Είναι η πρώτη αναφορά σε αυτό που αργότερα θα γίνει γνωστό ως PLE.

2000


Ο Oleg Liber παρουσιάζει το εργαλείο “Colloquia - a Conversation Manager”. Το εργαλείο παρέχει υποστήριξη για έναν διαλογικό και βασισμένο σε δραστηριότητες τρόπο μάθησης. Διατηρεί πληροφορίες σχετικά με ανθρώπους, πηγές και ασκήσεις. Οι εκπαιδευτές στήνουν δραστηριότητες και υποδραστηριότητες σε διάφορα επίπεδα και αναθέτουν ανθρώπους, πηγές και εργασίες σε αυτές τις δραστηριότητες. Η εξατομίκευση δεν είναι εφικτή σε μεγάλο βαθμό αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι το νέο σύστημα περιέχει στοιχεία κοινωνικής δικτύωσης: χρήστες δημιουργούν δραστηριότητες και καλούν φίλους να συμμετάσχουν από το να επιλέγουν μαθήματα ή να τους ανατίθενται μαθήματα.

2001


Αρχίζει το NIIMLE Project στη Βόρεια Ιρλανδία, υλοποιώντας ένα προσωπικό χώρο για φοιτητές προερχόμενους από διαφορετικά εκπαιδευτικά συστήματα. Ένα παρόμοιο project το SHELL ξεκινά την ίδια περίοδο χρηματοδοτούμενο από τον οργανισμού του Ηνωμένου Βασιλείου JISC υπεύθυνου για τη διαχείριση περιβάλλοντων μάθησης ως μέρος πρόγραμμα τος δια Βίου Μάθησης και Ανάπτυξης.

2002


Παρουσιάζεται η EDUTELLA η οποία κάνει χρήση πρωτοκόλλου P2P ώστε να επιτρέψει τη δημιουργία ενός διανεμημένου παγκόσμιου δικτύου μάθησης βασισμένο σε αρχές κοινωνικής δικτύωσης. Αυτό επιτρέπει σε κάθε μαθητευόμενο να δημοσιεύει ή να αναζητά εκπαιδευτικά αντικείμενα που μπορούν να ενισχύσουν την εκπαιδευτική του εμπειρία.

2003


Ξεκινά το project ROMA στο ανοιχτό πανεπιστήμιο της Ολλανδίας το οποίο εστιάζει στις στιγμεργικές συνδέσεις με κοινωνικά δίκτυα ώστε να ενισχύσουν τις εμπειρίες ατομικής μάθησης μέσω της αλίευσης “ανώνυμης” πληροφορίας σε μονοπάτια που χαράχθηκαν από επιτυχημένους μαθητευόμενους. Αυτό το έργο παρείχε μία βάση για την εκπαιδευτική χρήση και επίσης παρείχε μεθόδους της ανάλυσης κοινωνιών δικτύων για την υποστήριξη της μάθησης.

Η Pebble Learning αναπτύσσει το εργαλείο προσωπικού σχεδιασμού ανάπτυξης "Profilability" για να επιτρέψει σε χρήστες να ελέγχουν τις δεξιότητές τους και να δημιουργήσουν σχέδια για την ανάπτυξη τέτοιων δεξιοτήτων με τη βοήθεια των ενσωματωμένων πόρων. Οι χρήστες μπορούν να μελετήσουν τις δεξιότητές τους και να λάβουν ανατροφοδότηση και σχόλια από τους άλλους χρήστες.

2004


Η Robot Coop παρουσιάζει το 43Things, έναν ιστοτόπο κοινωνικής δικτύωσης βασισμένο στην ιδέα της περιγραφής και του διαμοιρασμού προσωπικών στόχων (σε πολλές περιπτώσεις εκπαιδευτικών) και κατόπιν της συνεργασίας για την επίτευξή τους με άλλους χρήστες με παρόμοιους στόχους. Επίσης υπάρχει η διάκριση μεταξύ απλού χρήστη και ειδήμονα με την έννοια του διαχωρισμού μεταξύ αυτών που θέλουν να πετύχουν ένα στόχο και σε αυτούς που τον έχουν πετύχει ήδη.

Συνεργαζόμενο με το πανεπιστήμιο του Wolverhampton, η εταιρία Pebble Learning προσθέτει μία διεπαφή βασισμένη σε Flash στο εργαλείο τους ProfilAbility για να δημιουργήσει την πρώτη έκδοση του PebblePad. Ένα βασικό χαρακτηριστικό του οποίου είναι, ακόμα και στις πρώιμες εκδόσεις του, ο απόλυτος έλεγχος που παρέχει στο χρήστη ως προς την εμφάνιση της διεπαφής, των αποτελεσμάτων, την επιλογή των διαμοιραζόμενων χρηστών και το διάστημα που είναι διαθέσιμα.

Αναπτύσσεται το Elgg (ένα σύστημα PLE) από τους Dave Tosh και Ben Werdmuller. Αρχικά περιγράφεται ως ένα σύστημα ηλεκτρονικού χαρτοφυλακίου. Περιλαμβάνει μεταξύ άλλων πολλά χαρακτηριστικά τα οποία θα γίνουν τυπικά χαρακτηριστικά των PLEs όπως κοινωνική δικτύωση, feeds και υψηλό βαθμό εξατομίκευσης.

Το πανεπιστήμιο του Wolverhampton εγκαινιάζει ένα μονοετές πιλοτικό πρόγραμμα με 160 φοιτητές σε τέσσερις ακαδημαϊκούς τομείς ενδιαφέροντος. Αν και αρχικά εισάγεται ως ένα σύστημα ηλεκτρονικού χαρτοφυλακίου με τα χαρακτηριστικά που περιλαμβάνει όπως διευκολύνσεις σχεδιασμού, καταγραφή συναντήσεων, διαμοιρασμό, σχολιασμό καθώς και σύνδεση σε ευρύτερα εργαλεία στο διαδίκτυο αναγνωρίζεται τελικώς ως PLE.

Η πρώτη καταγεγραμμένη χρήση του όρου Personal Learning Environment (Προσωπικό Περιβάλλον Μάθησης) στη διάσκεψη JISC/CETIS το 2004.

Επιστροφή στα περιεχόμενα



Αναφορές

http://www.elearningeuropa.info/files/media/media11561.pdf

http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_personal_learning_environments

http://www.elearning.ac.uk/news_folder/ple%20event

http://edutechwiki.unige.ch/en/Personal_learning_environment

http://www.masternewmedia.org/learning_educational_technologies/learning-environments/PLE-personal-learning-environments-present-future-20070615.htm