1. Εισαγωγή


Είναι πραγματικότητα ότι οι υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης (SNS) υιοθετούνται ολοένα και περισσότερο από διάφορους χρήστες, η πλειοψηφία των οποίων είναι μαθητές. Οι τελευταίοι μάλιστα αφιερώνουν πολύ χρόνο σε δραστηριότητες στο διαδίκτυο και στα κοινωνικά δίκτυα όπως για παράδειγμα το facebook, τα οποία πλέον έχουν γίνει ένα αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς τους.
Το γεγονός αυτό όχι μόνο δεν πρέπει να το παραβλέψουμε, αλλά θα πρέπει να το θεωρήσουμε και ως έναν από τους βασικότερους λόγους που θα μπορούσαν οι σελίδες κοινωνικής δικτύωσης να χρησιμοποιηθούν στην παιδαγωγική διαδικασία και να πάρουν εκπαιδευτικές επεκτάσεις. Τα διαδικτυακά κοινωνικά δίκτυα μπορούν να παρέχουν πολλά υποσχόμενους επίσημους και ανεπίσημους τρόπους μάθησης συμπληρωματικούς της σχολικής εμπειρίας. Έρευνες, μερικές από τις οποίες θα παρουσιάσουμε και σε αυτό το κεφάλαιο, έχουν δείξει ότι τα εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να υποστηρίζουν τις παιδαγωγικές δραστηριότητες και αυτό γιατί συντελούν στην αλληλεπίδραση, στην συνεργασία, στην ενεργή συμμετοχή, στο διαμοιρασμό πόρων και πληροφοριών καθώς επίσης και στην ανάπτυξη κριτικής σκέψης.
Η κοινότητα των εκπαιδευτικών απέναντι στη νέα αυτή πραγματικότητα, φαίνεται να είναι αμήχανη και με ποικίλες απόψεις. Μερικοί το θεωρούν ως μια φυσική εξέλιξη στην τρέχουσα πρακτική της διδασκαλίας τους, κάποιοι είναι απρόθυμοι να αλλάξουν γιατί αισθάνονται πίεση μέσα στον οργανισμό που βρίσκονται ενώ άλλοι ενδιαφέρονται για τις νέες τεχνολογίες αλλά δεν ξέρουν πώς να ξεκινήσουν. Η εμπλοκή όμως των μαθητών στα διαδικτυακά κοινωνικά δίκτυα καθιστά σαφές ότι οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να δουν τα οφέλη της χρήσης τους και να κατανοήσουν τους λόγους που χρειάζεται μια τέτοια αλλαγή. Εν συνεχεία θα απαιτηθούν σημαντικές πρωτοβουλίες από μέρους τους, ώστε να γίνει δυνατή η αξιοποίηση στη μαθησιακή διαδικασία των εργαλείων που προσφέρονται και γιατί όχι, να προταθούν από ερευνητές, εκπαιδευτικούς και μαθητές, καινοτόμες θεωρίες μάθησης και διδασκαλίας.




2. Τί είναι Κοινωνικό Δίκτυο;


2.1 Ορισμός Κοινωνικού Δικτύου

Τα κοινωνικά δίκτυα είναι διαδικτυακές υπηρεσίες που στην ουσία αποτελούν «προσωπικούς χώρους» για επικοινωνία και διαμοιρασμό περιεχομένου. Χαρακτηρίζονται από ευκολία στη χρήση, από γρήγορη προσαρμογή στις αλλαγές της καθημερινής ζωής, διευκολύνουν τη δημιουργία αυθόρμητων σχέσεων, και διευρύνουν την αλληλεπίδραση και την επικοινωνία σύμφωνα με τους (Ajjan & Hartshorne, 2008;).
Οι χρήστες αυτών των δικτύων, μπορούν να δημιουργούν ένα δημόσιο ή ημι-δημόσιο προφίλ σε ένα συγκεκριμένο σύστημα και να το καθιστούν ορατό στον κόσμο του διαδικτύου. Στο προφίλ περιγράφουν προσωπικές πληροφορίες, ενδιαφέροντα, παρέχουν φωτογραφίες κλπ. Με απλά λόγια, ο επιτρέπουν σε κάποιον να δει την προσωπική τους ατζέντα και να αλληλεπιδράσει άμεσα με τα στοιχεία που περιέχει.
Μια άλλη βασική δυνατότητα των κοινωνικών δικτύων είναι ότι επιτρέπονται συνδέσεις οι οποίες δίνουν στους χρήστες τη δυνατότητα να συνάπτουν «διαδικτυακή σχέση». Έτσι δημιουργούνται από ένα χρήστη, λίστες άλλων χρηστών με τους οποίους μοιράζεται μια σύνδεση (λίστα φίλων- friendslist). Ανάλογα με τον τύπο του δικτύου, εφαρμόζονται διαφορετικές πολιτικές σχετικά με τη σύναψη σχέσεων μεταξύ των χρηστών. Δηλαδή, δύο χρήστες μπορούν είτε να συνάψουν ένα σύνδεσμο διπλής κατεύθυνσης «Friends» (απαιτείται συναίνεση και από τους δυο) είτε ένα σύνδεσμο μονής κατεύθυνσης «Follower», «Fan» ( ο ένας μπορεί να ακολουθήσει τον άλλο, χωρίς να είναι απαραίτητο να συμβεί και το αντίστροφο).
Επιπροσθέτως, θα ήταν σημαντικό να τονιστεί ότι οι χρήστες μπορούν να έχουν πρόσβαση στη λίστες των φίλων, να βλέπουν και να πλοηγούνται στη λίστα των συνδέσμων τους και των δραστηριοτήτων που δημοσιεύουν και ακόμη να αφήνουν δημόσια μηνύματα στο προφίλ τους. Ταυτόχρονα παρέχεται και μηχανισμός ιδιωτικής επικοινωνίας συνήθως με μορφή μηνυμάτων, παραπλήσια αυτής του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
Παράλληλα με τα αυτά που αναφέρθηκαν παραπάνω, παρέχονται στους χρήστες κάποιες άλλες χρήσιμες υπηρεσίες όπως ο διαμοιρασμός περιεχομένου (φωτογραφιών, video, ανακοινώσεων), η δημιουργία συζητήσεων, η δημιουργία ομάδων, η παροχή ιστολογίων, η χρήση σύγχρονης επικοινωνίας, η πρόσβαση μέσω κινητού κ.α.
Τα περισσότερα δίκτυα υποστηρίζουν τη δημιουργία και επέκταση προϋπαρχόντων δικτύων φιλίας. Υπάρχουν δίκτυα που εστιάζονται στο να βοηθήσουν τα άτομα να βρουν αγνώστους με τους οποίους μοιράζονται ενδιαφέροντα, πολιτικές πεποιθήσεις ή χόμπι. Κάποια δίκτυα προσπαθούν να διαφοροποιηθούν βάσει γλώσσας, θρησκείας, εθνότητας, ενώ άλλα δίκτυα διαφοροποιούνται σε σχέση με τις υπηρεσίες που παρέχουν, π.χ. διαμοιρασμός φωτογραφιών, βίντεο κτλ.

2.2 Παραδείγματα Κοινωνικών Δικτύων με Εκπαιδευτικούς Προσανατολισμούς

Στην παγκόσμια εκπαιδευτική κοινότητα αλλά και στην ελληνική έχουν γίνει αξιόλογες προσπάθειες εκπαιδευτικής αξιοποίησης των εργαλείων που προσφέρονται από τα κοινωνικά δίκτυα.
Το Πανεπιστήμιο του Stanford έχει δημιουργήσει τη δική του σελίδα στο Facebook (http://www.facebook.com/stanford), η οποία ενημερώνεται καθημερινά με υλικό σχετικά με δραστηριότητες του πανεπιστημίου, ανακοινώσεις, φωτογραφίες και βίντεο. Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι στη σελίδα αυτή ενεργός είναι ο ρόλος και των φοιτητών και των καθηγητών.
Ένα ακόμα πολύ ενδιαφέρον SNS είναι το “Classroom 2.0” (http://www.classroom20.com/) το οποίο αφορά κυρίως την αξιοποίηση Web 2.0 τεχνολογιών και μέσων κοινωνικής δικτύωσης στην εκπαίδευση. Μέσα από το συγκεκριμένο κοινωνικό δίκτυο, εκπαιδευτικοί και μη, συζητάνε και ανταλλάσουν πληροφορίες σχετικά με την αξιοποίηση των SNS στην εκπαίδευση ενώ παράλληλα υπάρχει ένα πλούσιο πολυμεσικό υλικό, όπως φωτογραφίες και βίντεο τα οποία συντελούν ώστε να δοθεί στους χρήστες, και κυρίως στους εκπαιδευτικούς, μία πλήρης εικόνα για το πώς μπορούν να αξιοποιηθούν οι web 2.0 τεχνολογίες στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Υπάρχουν όμως παραδείγματα SNSs και στην ελληνική εκπαιδευτική κοινότητα. Η “Logo στην Εκπαίδευση” (http://logogreekworld.ning.com/) είναι μία κοινότητα πρακτικής και μάθησης με σκοπό τη συνεργασία και την ανταλλαγή απόψεων σε θέματα που αφορούν στην παιδαγωγική αξιοποίηση Logo-like περιβαλλόντων σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης. Στόχος της είναι η λειτουργία του δικτύου ως βήμα διαλόγου και αλληλοϋποστήριξης της εκπαιδευτικής κοινότητας στην προσπάθεια αναβάθμισης της διδακτικής-μαθησιακής διαδικασίας. Παρόμοια με αυτή τη σελίδα είναι και η “Εκπαιδευτικές Κοινότητες και Ιστολόγια” (http://blogs.sch.gr/) στην οποία ενθαρρύνεται παράλληλα και η δημιουργία ιστολογίων από καθηγητές και εκπαιδευτικούς φορείς



3. Ιστορικά στοιχεία


Το Facebook, αν και αυτή τη στιγμή είναι μία από τις πιο δημοφιλείς σελίδες κοινωνικής δικτύωσης που υπάρχουν, δεν είναι και το πρώτο που εμφανίστηκε.
Η ιστορία των κοινωνικών δικτύων ξεκινάει από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 όπου τα πρώτα κοινωνικά δίκτυα κάνουν την εμφάνισή τους. Ξεκίνησαν με τη μορφή γενικών κοινοτήτων και μερικά παραδείγματα αυτών είναι το “The WELL” (1985), το “Theglobe.com” (1994), GeoCities (1994) και το “Tripod.com” (1995). Στην ουσία αυτό που προσπάθησαν να κάνουν οι κοινότητες αυτές ήταν να φέρουν κοντά τους χρήστες, να μοιραστούν προσωπικές πληροφορίες και ιδέες μέσω εργαλείων και προσωπικών δημοσιεύσεων. Ουσιαστικά αποτελούσαν προγόνους των ιστολογίων.
Από το 1997 έως 2001, ένας αριθμός από εργαλεία δημιουργίας κοινοτήτων με συνδυασμό δημιουργίας προφίλ και δημόσιας λίστας φίλων επέτρεπαν στους χρήστες να δημιουργούν προσωπικά, επαγγελματικά και αισθηματικά προφίλ και να δημιουργούν φίλους χωρίς να απαιτείται η έγκριση της σύνδεσης. Παραδείγματα αυτών είναι το “AsianAvenue.com”, το “blackplanet.com ” και το ”MiGente.com”.
Η νέα γενιά κοινωνικών δικτύων εμφανίστηκε το 2001 με το Ryze.com που είχε σκοπό να βοηθήσει τα άτομα να αξιοποιούν τα επιχειρηματικά τους δίκτυα το οποίο ποτέ δεν απέκτησε μεγάλη δημοσιότητα, ενώ από το 2003, αναπτύχθηκαν πολλές νέες υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης και εμφανίστηκε ο όρος YASNS: «Yet Another Social Networking Service». Χαρακτηριστικά μπορούμε να αναφέρουμε τα δίκτυα LinkedIn, Visible Path, and Xing τα οποία αποτάθηκαν στον επιχειρηματικό κόσμο, ενώ κάποια άλλα όπως τα: Dogster (φιλίες μεταξύ ατόμων βάσει ενδιαφέροντος για τους σκύλους), Care2 (συναντήσεις ακτιβιστών), Couchsurfing (συνδέσεις ταξιδιωτών), MyChurch (σύνδεση χριστιανικών εκκλησιών και των μελών τους) αποτέλεσαν προσπάθειες για δημιουργία κοινοτήτων κοινών ενδιαφερόντων.
Καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι αποκτούσαν πρόσβαση και ταχύτερες συνδέσεις στο διαδίκτυο με ταυτόχρονη μείωση του κόστους, κοινωνικά δίκτυα όπως το MySpace, ή το HiFive, άρχισαν να προσελκύουν το παγκόσμιο ενδιαφέρον και να γίνονται δημοφιλή και ευρέως γνωστά και αναγνωρίσιμα. Το γεγονός αυτό αύξησε σημαντικά τον όγκο του περιεχομένου που δημιουργούνταν από τους χρήστες και γινόταν διαθέσιμο στο διαδίκτυο και σαν αποτέλεσμα οι ιστοσελίδες που παρείχαν πλατφόρμες για τη δημοσίευση φωτογραφιών (Flickr.com), video (YouTube.com) ή μουσικής (Last.FM), καθώς και υπηρεσίες instant messaging, συζητήσεων, ιστολογίων, άρχισαν και αυτές να αποκτούν χαρακτηριστικά SNS.
Το Facebook ξεκίνησε στις αρχές του 2004 ως ένα κοινωνικό δίκτυο μόνο για το φοιτητές του Harvard. Ο χρήστης για να εισαχθεί έπρεπε να είχε email της μορφής harvard.edu. Καθώς το Facebook άρχισε να υποστηρίζει άλλες σχολές, απαιτούσε αντίστοιχες διευθύνσεις email. Το χαρακτηριστικό αυτό κράτησε αρχικά τον ιστοχώρο σχετικά κλειστό και δημιούργησε την εντύπωση μιας κλειστής, φιλικής και προνομιακής κοινότητας. Από το Σεπτέμβριο του 2005, άρχισε να ανοίγει στο κοινό. Αυτό όμως δε σήμαινε ότι ένας νέος χρήστης μπορούσε εύκολα να αποκτήσει πρόσβαση σε υπάρχοντα δίκτυα χρηστών. Σε αντίθεση με τα άλλα δίκτυα, το προφίλ των χρηστών του Facebook δεν είναι δημόσιο και κάποιος μπορεί να δει περισσότερα στοιχεία μόνο εφόσον εγκριθεί η σύνδεση και από τους δυο.



4. Πλατφόρμες


4.1 Facebook

Το Facebook είναι ένας ιστοχώρος κοινωνικής δικτύωσης. Οι χρήστες μπορούν να επικοινωνούν μέσω μηνυμάτων με τις επαφές τους και να τους ειδοποιούν όταν ανανεώνουν τις προσωπικές πληροφορίες τους. Όλοι έχουν ελεύθερη πρόσβαση στο να συμμετάσχουν σε δίκτυα που σχετίζονται μέσω πανεπιστημίου, θέσεων απασχόλησης ή γεωγραφικών περιοχών.
Σήμερα έχει 500 εκατομμύρια ενεργούς χρήστες, και έτσι κατατάσσεται ως ένα από τα δημοφιλέστερα web site του πλανήτη. Επίσης είναι ένα από τα δημοφιλέστερα site για ανέβασμα φωτογραφιών με πάνω από 14 εκατομμύρια φωτογραφίες καθημερινά. Με αφορμή την δημοτικότητα του, έχει υποστεί κριτική και κατηγορηθεί σε θέματα που αφορούν τα προσωπικά δεδομένα και τις πολιτικές απόψεις των ιδρυτών του. Ωστόσο η συγκεκριμένη ιστοσελίδα παραμένει η πιο διάσημη κοινωνική περιοχή δικτύωσης σε πολλές αγγλόφωνες χώρες.

4.1.1 Μία σύντομη περιγραφή της διεπιφάνειας του Facebook

Στην παρακάτω εικόνα φαίνονται τα βασικά συστατικά μίας σελίδας στο Facebook. Τα συστατικά αυτά έχουν αριθμηθεί και δίνεται μία σύντομη περιγραφή για το κάθε ένα.

facebook_αντίγραφο.jpg


1) Ο χρήστης μέσα από το πλαίσιο της αναζήτησης μπορεί να αναζητήσει άτομα, σελίδες του Facebook, ομάδες, εφαρμογές, εκδηλώσεις και δημοσιεύσεις που έχουν γίνει είτε από φίλους του είτε από οποιονδήποτε χρήστη του Facebook.
2) Πατώντας το κουμπί της Αρχικής Σελίδας, ο χρήστης επιστρέφει στην κεντρική σελίδα του Facebook.
3) Πατώντας το κουμπί Προφίλ, ο χρήστης μεταβαίνει στο προφίλ του, μέσα από το οποίο μοιράζεται τις νεότερες πληροφορίες για τον εαυτό του και για ότι τον ενδιαφέρει.
4) Αν ο χρήστης θέλει να αναζητήσει φίλους με βάση το λογαριασμό του σε e-mail υπηρεσίες (π.χ. hotmail, yahoo κ.α.) ή υπηρεσίες chat (π.χ. windows live messenger, skype κ.α.) πατάει το κουμπί αυτό και η διαδικασία από εκεί και έπειτα είναι πολύ εύκολη.
5) Ένας χρήστης εάν θέλει να διαχειριστεί το λογαριασμό του πρέπει να περιηγηθεί στο συγκεκριμένο μενού.
Α. Η πρώτη επιλογή (Επεξεργασία φίλων) δίνει στο χρήστη τη δυνατότητα να προσπελάσει τη λίστα με τους φίλους του, να τη διαχειριστεί καθώς επίσης και να δημιουργήσει υπό-λίστες από φίλους, πατώντας απλά το κουμπί της δημιουργίας νέας λίστας.
Β. Από τη δεύτερη επιλογή (Ρυθμίσεις λογαριασμού) είναι εύκολο να ρυθμιστούν κάποια πράγματα που σχετίζονται με το λογαριασμό, όπως για παράδειγμα το όνομα χρήστη, το e-mail του, το password του, οι ειδοποιήσεις που θέλει να λαμβάνονται και με e-mail, η γλώσσα που θα είναι η σελίδα του κ.α.
Γ. Από την τρίτη επιλογή (Ρυθμίσεις Απορρήτου) ο χρήστης μπορεί να ρυθμίσει ποια άτομα μπορούν να κάνουν τι στο προφίλ του. Στην ουσία ρυθμίζει ποια άτομα έχουν πρόσβαση στο προφίλ του και το βαθμό της πρόσβασης που έχουν.
6) Η ανταλλαγή προσωπικών μηνυμάτων είναι ένα από τα βασικά συστατικά ενός κοινωνικού δικτύου. Ο χρήστης πατώντας τη συγκεκριμένη επιλογή, μπορεί να δει τα εισερχόμενα και τα απεσταλμένα μηνύματά, να περιηγηθεί σε αυτά με τη βοήθεια φίλτρων, να συνθέσει καινούριο μήνυμα το οποίο μπορεί να το στείλει είτε σε μεμονωμένα άτομα είτε σε ομάδες ατόμων και γενικότερα να διαχειριστεί όλα τα μηνύματά του,
7) Ο χρήστης πατώντας το κουμπί των εκδηλώσεων μπορεί να δει τις εκδηλώσεις στις οποίες τον έχουν προσκαλέσει, να απαντήσει για το αν θα παρευρεθεί στην εκδήλωση και να δημιουργήσει μία νέα εκδήλωση.
8) Από το συγκεκριμένο κουμπί ο χρήστης μπορεί πάλι να διαχειριστεί τους φίλους του, όπως και πριν.
9) Εάν ο χρήστης θελήσει να δημιουργήσει μία νέα ομάδα πατάει το συγκεκριμένο κουμπί. Έπειτα δίνει κάποιο όνομα στην ομάδα, προσθέτει όσα μέλη θέλει από τη λίστα των φίλων του και ρυθμίζει το είδος του απορρήτου που θέλει να έχει η ομάδα του. Ένα τέτοιο στιγμιότυπο δίνεται παρακάτω.
dimiourgia_omadas.JPG

10) Πατώντας το κουμπί αυτό, δίνεται στο χρήστη η δυνατότητα να δει συγκεντρωμένες τις ομάδες στις οποίες είναι μέλος ο ίδιος καθώς επίσης και τις ομάδες οι οποίες τον έχουν προσκαλέσει να γίνει μέλος.
11) Στο πλαίσιο αυτό ο χρήστης δημοσιεύει τις σκέψεις του και οτιδήποτε άλλο θέλει να ανακοινώσει.
12) Πατώντας το συγκεκριμένο κουμπί, ο χρήστης μπορεί να ανεβάσει φωτογραφίες.
13) Πατώντας το συγκεκριμένο κουμπί, ο χρήστης μπορεί να ανεβάσει κάποιο σύνδεσμο.
14) Και τέλος, με αυτό το κουμπί μπορεί να ανεβάσει βίντεο.

4.2 SocialGo

4.2.1 Ιστορικά Στοιχεία και Βασικές Πληροφορίες

Το SocialGo, όπως και το Ning είναι ένα site που επιτρέπει στους χρήστες να δημιουργήσουν το δικό τους δίκτυο και μάλιστα έχει και δωρεάν έκδοση η οποία προσφέρει τις βασικές λειτουργικότητες. Δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 2007 από τους Alex Halliday, Steve Hardman και τον CEO Dominic Wheatley.
Ξεκινώντας ο χρήστης τη δημιουργία του δικού του κοινωνικού δικτύου θα πρέπει να επιλέξει ένα όνομα για το δίκτυό του, μία διεύθυνση και έναν τύπο κοινωνικού δικτύου (παραδείγματος χάρη εκπαιδευτικό δίκτυο) και θα πρέπει να γράψει μία μικρή περιγραφή γι αυτό. Αφού τα κάνει αυτά είναι έτοιμο το κοινωνικό του δίκτυο και το μόνο που μένει είναι να το διαμορφώσει. Για να το διαμορφώσει πάει στο «NetworkSetup». Η παρακάτω εικόνα δείχνει αριθμημένες τις επιλογές που βρίσκονται εκεί και κάτω από την εικόνα δίνεται μία μικρή περιγραφή της κάθε επιλογής.
overview_of_socialGo_αντίγραφο.jpg


  1. Επιτρέπει στον χρήστη να διαμορφώσει το περιεχόμενο που εμφανίζεται σε κάθε σελίδα και καρτέλα.
  2. Επιτρέπει στον χρήστη να αλλάξει τη διάταξη, να επεξεργαστεί και να προσθέσει στοιχεία στο κοινωνικό του δίκτυο. Η διαδικασία είναι πολύ απλή μιας και ο χρήστης απλά κάνει draganddrop τα στοιχεία αυτά. (Η επιλογή αυτή δίνεται στους χρήστες που έχουν αγοράσει την Premium έκδοση)
  3. Μέσα από αυτή την επιλογή ο χρήστης δίνει τα δικαιώματα που θέλει στα μέλη του δικτύου του, όπως για παράδειγμα τη δυνατότητα ή μη δημιουργίας ομάδας, blog, εκδηλώσεων κ.α.
  4. Επιτρέπει στον χρήστη να αλλάξει την εμφάνιση (χρώματα, γραμματοσειρές κ.α.) του κοινωνικού του δικτύου.
  5. Μέσα από αυτή την επιλογή ο χρήστης μπορεί να επεξεργαστεί τα στοιχεία του λογαριασμού του.
  6. Από την επιλογή αυτή ο χρήστης μπορεί να τροποποιήσει τις κατηγορίες των blog του.
  7. Επιτρέπει στον χρήστη να προσθέσει και να αφαιρέσει widgets από την αρχική σελίδα που βλέπουν όλα τα μέλη.
  8. Η επιλογή αυτή δίνει τη δυνατότητα στον χρήστη να διαχειριστεί τα μέλη του κοινωνικού του δικτύου.









Κάνοντας κάποιος ένα κοινωνικό δίκτυο στο SocialGo αυτομάτως τα μέλη που θα συμμετέχουν σε αυτό έχουν τη δυνατότητα των παρακάτω:





Δημιουργία Προσωπικού Προφίλ
Τα μέλη που συμμετέχουν στο δίκτυο μπορούν να διαμορφώσουν το δικό τους προφίλ και να ανεβάζουν φωτογραφίες, βίντεο, μουσική κ.α. καθώς επίσης και να δημιουργήσουν τα δικά τους blogs. Είναι επίσης εφικτό να αλλάξουν και τις ρυθμίσεις απορρήτου του προφίλ τους. Όσοι έχουν ξαναχρησιμοποιήσει κάποιο κοινωνικό δίκτυο, θα βρουν πολύ οικεία τα χαρακτηριστικά του, όπως για παράδειγμα τον τοίχο του προφίλ, τις διάφορες δραστηριότητες και την αναζήτηση άλλων μελών χρησιμοποιώντας διάφορα κριτήρια.
Εύκολη Αποστολή Μηνυμάτων
Το SocialGo, όπως και όλα τα κοινωνικά δίκτυα, δίνει τη δυνατότητα στα μέλη να στέλνουν μηνύματα ο ένας στον άλλον απευθείας. Είναι επίσης δυνατή η επικοινωνία πολλών μελών ταυτόχρονα, καθώς επίσης και υποομάδων και μεμονωμένων ατόμων.
Δημιουργία Υποομάδων
Μέσα σε ένα κοινωνικό δίκτυο, είναι λογικό άνθρωποι με παρόμοια ενδιαφέροντα και στόχους να θέλουν το δικό τους χώρο. Αυτές οι υποομάδες μπορεί να είναι είτε δημόσιες είτε να δίνουν τη δυνατότητα συμμετοχής μόνο σε μέλη που έχουν λάβει κάποια πρόσκληση. Τα μέλη των υποομάδων αυτών είναι σε θέση να στέλνουν μηνύματα ο ένας στον άλλον άμεσα, δημιουργώντας έτσι ένα πραγματικό αίσθημα συμμετοχής και προσωπικώς ιδιοκτησίας.
Δημιουργία και Προώθηση Εκδηλώσεων
Το SocialGo είναι μία εξαιρετική πλατφόρμα για την οργάνωση και προώθηση εκδηλώσεων. Τα μέλη και οι υποομάδες ενός κοινωνικού δικτύου έχουν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν μία εκδήλωση η οποία μπορεί να είναι είτε δημόσια είτε ιδιωτική. Έτσι τα διάφορα μέλη του κοινωνικού δικτύου, μπορούν να δηλώσουν ότι θα παρευρεθούν στην εκδήλωση, να γράψουν στον τοίχο της και να ανεβάσουν φωτογραφίες. Παράλληλα, ο δημιουργός ενός κοινωνικού δικτύου μπορεί να ελέγχει και να προσαρμόζει τη δημιουργία εκδηλώσεων από τα μέλη του δικτύου του.
Δημιουργία Forum
Τα μέλη ενός κοινωνικού δικτύου μπορούνε να συζητάνε τα θέματα που τους ενδιαφέρουν σε ειδικά διαμορφωμένα forum που μπορούν να δημιουργήσουν στο SocialGo. Παράλληλα, μπορούν να ανεβάζουν βίντεο και φωτογραφίες ως μέρος των απαντήσεών τους στο φόρουμ. Οι συμμετέχοντες ενημερώνονται για τυχόν νέες απαντήσεις μέσω e-mail. Και επιπλέον, οι ομάδες μπορούν να κρατάνε τα φόρουμ τους ιδιωτικά.
Δημιουργία Blog
Τα blogs είναι ένας πολύ καλός τρόπος για την ενθάρρυνση της συμμετοχής στο δίκτυο. Έτσι το SocialGo δίνει τη δυνατότητα στα μέλη να δημιουργήσουν το δικό τους blog, να το εμπλουτίσουν με φωτογραφίες, βίντεο, περιεχόμενο από το YouTube κ.α. Παράλληλα, μπορούν να ρυθμίσουν οι καταχωρήσεις τους στο blog να αναρτούνται αυτομάτως και στην σελίδα του προφίλ τους.
Διαμοιρασμός Φωτογραφιών και Βίντεο
Το SocialGo μπορεί να εμφανίζει τις φωτογραφίες και τα βίντεο που τα μέλη έχουν ανεβάσει. Μπορεί ακόμα να ενσωματώσει το περιεχόμενο από άλλα δίκτυα. Τα μέλη μπορούν να ανεβάζουν φωτογραφίες και βίντεο σε πολλά δημόσια άλμπουμ και σε ιδιωτικά άλμπουμ. Ο δημιουργός του κοινωνικού δικτύου μάλιστα μπορεί να επιλέξει να ελέγχει το πολυμεσικό υλικό που πάνε να ανεβάσουν οι χρήστες, πριν αυτό ανέβει.
Ενσωμάτωση Άλλων Κοινωνικών Δικτύων
Τα μέλη μπορούν να εγγραφούν σε ένα δίκτυο του SocialGo, μόνο με ένα κλικ, χρησιμοποιώντας το λογαριασμό που έχουν στο Facebook ή στο Twitter.
‘Όλα αυτά μπορούμε να τα δούμε και στην παρακάτω εικόνα συγκεντρωμένα.

profile_socialGo_αντίγραφο.jpg

  1. Αρχική σελίδα χρήστη.
  2. Προφίλ χρήστη.
  3. Μέλη κοινωνικού δικτύου.
  4. Ομάδες.
  5. Εκδηλώσεις.
  6. Φόρουμ.
  7. Φωτογραφίες χρήστη.
  8. Βίντεο χρήστη.
  9. Διαχείριση λογαριασμού.
  10. Εισερχόμενα μηνύματα.
  11. Προσθήκη νέων φωτογραφιών, βίντεο, αρχείων ήχου, εκδηλώσεων, ομάδων, blogs και σημειώσεων.
  12. Εισαγωγή μηνύματος.
  13. Δημιουργία νέας ομάδας.



5. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ


Τα κοινωνικά δίκτυα αποτελούν πλέον ένα από τα πιο δημοφιλή μέσα επικοινωνίας των νέων και δη των μαθητών. Με τη χρήση τους πραγματοποιούν «ανέβασμα» αρχείων, φωτογραφιών, βίντεο, παίζουν online παιχνίδια, συναντάνε άτομα απ όλο τον κόσμο με κοινά ενδιαφέροντα, γίνονται μέλη groups τα οποία εκφράζουν τις προσωπικές τους πεποιθήσεις και γενικώς ενημερώνονται για πράγματα σε κάθε πιθανό πεδίο ενδιαφερόντων.
Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω, θα μπορούσαμε να προβάλλουμε το βασικό λόγο για τον οποίο ένας εκπαιδευτής ή ένας εκπαιδευτικός θα ωφεληθεί αν χρησιμοποιήσει ένα κοινωνικό δίκτυο σα βοήθημα διδασκαλίας στην τάξη του: «τα διαδικτυακά κοινωνικά δίκτυα είναι το πεδίο δράσης που οι μαθητές καταλαβαίνουν καλύτερα». Η «μη επίσημη» ατμόσφαιρα που δημιουργείται πιθανώς να ενθαρρύνει περισσότερους μαθητές να συμμετάσχουν ενεργά και ειδικά τους πιο «ντροπαλούς». Η ροή του μαθήματος διευκολύνεται και ταυτόχρονα ενισχύεται η κοινωνικότητα των μαθητών ενώ αναπτύσσουν δεξιότητες που σχετίζονται με τις νέες τεχνολογίες και είναι απαραίτητες ολοένα και περισσότερο στη σύγχρονη κοινωνία και στο σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον.
Επιπροσθέτως, η διδασκαλία και η μάθηση μπορούν να συμβαίνουν σε χρονικές στιγμές που είναι πιο βολικές και πιο παραγωγικές και για τους μαθητές και για τους καθηγητές και σε οποιοδήποτε χώρο αισθάνονται πιο άνετα. Οι μαθητές μπορούν να εργάζονται στον δικό τους χώρο και στον δικό τους ρυθμό μέσα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο και η διαδικασία της μάθησης μπορεί να χωριστεί σε μικρότερα χρονικά τμήματα, ώστε να δίνεται η ευκαιρία του προβληματισμού και της ανασκόπησης. Ταυτόχρονα οι μαθητές αποκτούν πρόσβαση σε ακόμη μεγαλύτερη ποσότητα πληροφορίας και έχουν τη δυνατότητα –εφόσον το επιθυμούν – να την αναζητούν μέσω των πόρων που διατίθενται στο διαδίκτυο. Μπορούν να συμμετέχουν σε online κοινότητες οι οποίες ταιριάζουν με το πεδίο ενδιαφερόντων τους, να ανταλλάσσουν απόψεις και ιδέες με άλλους ανθρώπους, να γνωρίζουν διαφορετικούς τρόπους σκέψης και διαφορετικές θεωρήσεις των πραγμάτων, διαφορετικούς πολιτισμούς, γενικότερα να διευρύνουν το πνεύμα και τους ορίζοντές τους. Τέλος, πολύ σημαντικό θα ήταν να παραθέσουμε τις δυνατότητες που δίδονται σε άτομα με ειδικές δεξιότητες στην ίση συμμετοχή τους σε εκπαιδευτικές διαδικασίες, αφού δυσκολίες πρόσβασης τους περιορίζουν από τη δυνατότητά τους να παραστούν σε μία τάξη πρόσωπο με πρόσωπο.
Σαν εκπαιδευτικός θα μπορούσατε να πραγματοποιήσετε αρκετές υποστηρικτικές δράσεις – στο μάθημα που παραδίδετε στην τάξη σας – με τη βοήθεια κοινωνικού δικτύου.

5.1 Πιθανά σενάρια χρήσης

Τα πρώτα βασικά βήματα
Ρίχνοντας μία γρήγορη ματιά σε αυτά τα συστατικά του Facebook που αναφέρθηκαν στην προηγούμενη ενότητα, θα μπορούσαμε να πούμε αν ανήκετε στην ομάδα των εκπαιδευτικών που θα ήθελαν να το αξιοποιήσουν, είναι απαραίτητο να δημιουργήσετε ένα group για την τάξη σας. Στη δημιουργία του group καλό θα ήταν να δημιουργήσετε ένα ξεχωριστό λογαριασμό τον οποίο θα χρησιμοποιείτε μόνο στην τάξη σας. Στη συνέχεια ζητήστε από τους μαθητές σας να κάνουν το ίδιο και παροτρύνετέ τους να σας «ακολουθήσουν» (να γίνετε δηλαδή «φίλοι» ή να σας κάνουν “follow” ανάλογα με τον τύπο κοινωνικού δικτύου που επιλέξατε). Ακολούθως είναι χρήσιμο να αποδεχτείτε αιτήματα φιλίας από μαθητές σας με προσοχή. Κάντε το μόνο στα πλαίσια του λογαριασμού της τάξης και τηρείστε τις αποστάσεις που τηρείτε και στην πραγματικότητα. Το πρώτο βήμα έχει ολοκληρωθεί καθώς έχετε δημιουργήσει μια διαδικτυακή κοινότητα.

Στο σημείο αυτό καλό θα ήταν, να ασχοληθείτε λίγο με ζητήματα ιδιωτικότητας και προστασίας σας – και των μαθητών – από έκθεση των προσωπικών δεδομένων. Είναι σημαντικό να ζητήσετε από τους μαθητές σας να περιορίσουν την πρόσβασή σας στις προσωπικές τους πληροφορίες. Αυτό θα σας αποτρέψει από τη θέαση προσωπικών τους φωτογραφιών, σκέψεων και γενικότερα πληροφοριών που μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά τη σχέση που έχετε μαζί τους στα όρια της τάξης. Με τον τρόπο αυτό θα τους μεταδώσετε μια νέα ερμηνεία στον όρο «φίλος» σε ένα κοινωνικό δίκτυο. Πολλοί καθηγητές δυσανασχετούν με την ιδέα της σύναψης φιλικών σχέσεων με τους μαθητές τους. Για να το αποφύγετε, προσπαθήστε να σκεφτείτε τη «φιλία» αυτή περισσότερο σα μια σχέση μέντορα-μαθητή.
Ακολουθώντας τα παραπάνω βήματα, πάντα σε συνδυασμό με τη συνεχή ανάλυση στους μαθητές των λόγων που τους καθοδηγείτε με τέτοιο τρόπο και μ αυτή την επιμονή, θα έχετε ένα πλεονέκτημα στο να διατηρήσετε τη σχέση μαζί τους στο επαγγελματικό επίπεδο. Ταυτόχρονα θα έχετε περισσότερες πιθανότητες να εξασφαλίσετε την έγκριση γονέων ή ακόμη και συναδέλφων σε περίπτωση που τεθεί ζήτημα για την εκπαιδευτική μέθοδο που επιλέγετε. Τώρα είστε έτοιμοι να ξεκινήσετε τη χρήση του διαδικτυακού εργαλείου που επιλέξατε, ως κύριο ή βοηθητικό μέσο διδασκαλίας.
Για τη διευκόλυνση σας στα πρώτα βήματα, κρίθηκε σκόπιμο να παρατεθούν κάποια ενδεικτικά σενάρια χρήσης, τα οποία στόχο έχουν να σας παροτρύνουν και να αποτελέσουν ένα σημείο αναφοράς, μια αφετηρία για το εκπαιδευτικό σας έργο.

Σενάριο πρώτο

Αμέσως μετά το μάθημα «ανεβάστε» μαγνητοφωνημένη τη διάλεξη που μόλις δώσατε και ταυτόχρονα και σημειώσεις του μαθήματος. Εμπλουτίστε το εκπαιδευτικό υλικό τους με φωτογραφίες, βίντεο και συνδέσμους. Με τον τρόπο αυτό ο μαθητής έχει τη δυνατότητα να έρθει σε επαφή με το υλικό διδασκαλίας, χωρίς χωροχρονικούς περιορισμούς και να καλύψει τα πιθανά κενά του. Επιπλέον κερδίζετε την εμπιστοσύνη των μαθητών μιας και δίνετε πρώτος το παράδειγμα της εξωστρέφειας, με το να τους παρέχετε τις σημειώσεις και την ηχογράφηση του μαθήματος κάτι που μέχρι σήμερα δύσκολα κάνει ένας εκπαιδευτικός.

Σενάριο δεύτερο

Παροτρύνετε τους μαθητές σας να διατυπώνουν απορίες δημόσια στον «τοίχο» του εργαλείου, σχετικά με κάποιες εργασίες που τους αναθέσατε ή με κάποια σημεία της θεωρίας που τους παραδώσατε στην τάξη. Απαντήστε μέσω του κοινωνικού δικτύου, και την απάντησή θα διαβάσουν όλοι όσοι συμμετέχουν. Έτσι θα πετύχετε και να φωτίσετε «σκοτεινά σημεία» των ασκήσεων και να τηρήσετε την αρχή της ίσης ενημέρωσης όλων των μαθητών.

Σενάριο τρίτο

Ένας μαθητής κάνει λόγο για μια αντίστοιχη άσκηση που βρήκε σε διαδικτυακό τόπο. Παροτρύνετέ τον δημόσια να στείλει το link για το επιπλέον υλικό που βρήκε ώστε όλοι να μπορούν να το δουν. Επιπλέον ζητήστε του αν μπορεί να διαμοιράσει το σχετικό αρχείο σε όλους. Έτσι θα αρχίσετε να περνάτε στο νου των μαθητών σας την ιδέα της διακίνησης της γνώσης απομακρύνοντάς τους από το στερεότυπο της μυστικοπάθειας –λόγω ανταγωνισμού- που διακρίνει το σχολικό περιβάλλον σήμερα.

Σενάριο τέταρτο

Καθιερώστε μέρες και ώρες της εβδομάδας στις οποίες πραγματοποιείτε αποστολή σχολίων για τις εργασίες που τους αναθέσατε, πιθανώς «ανέβασμα» συμπληρωματικού υλικού, άτυπης αξιολόγησης της προόδου τους ή ακόμη και ανακοινώσεων σχετικά με το μάθημα. Δημιουργήστε εκδηλώσεις και προσκαλέστε τους, υπενθυμίζοντάς τους κατ’ αυτό τον τρόπο κάποια γεγονότα που πρόκειται να συμβούν. Αν είστε συνεπής και τηρείτε το χρονοδιάγραμμά σας, θα διασφαλίσετε αφενός την αξιοπιστία του τρόπου που επιλέξατε για την εργασία τους και αφετέρου ότι υπάρχουν πολλές πιθανότητες να διαβαστεί από τους μαθητές, μιας και αυτό είναι το αγαπημένο τους μέσο επικοινωνίας.

Σενάριο πέμπτο

Δημιουργήστε το διαδικτυακό τόπο του σχολείου σας σε κάποιο δημοφιλές κοινωνικό δίκτυο. Φροντίστε να επιλέξετε προσεκτικά το ύφος της ιστοσελίδας, τις ρυθμίσεις ασφαλείας και την προσβασιμότητα από τρίτους (όπως περιγράψαμε παραπάνω) και στείλτε αιτήματα φιλίας στους μαθητές – χρήστες του ίδιου κοινωνικού δικτύου. Ο αριθμός των θετικών αποκρίσεων είναι πιθανό να είναι μεγάλος. Προσπαθήστε να παροτρύνετε και συναδέλφους σας να συμβάλλουν με οποιοδήποτε τρόπο στην συνεχή ανανέωση του λογαριασμού με πάσης φύσεως παρεμβάσεις: άρθρα, ασκήσεις, σημειώσεις, γενικούς προβληματισμούς, εκπαιδευτικούς συνδέσμους, ενημερώσεις για ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις, φωτογραφίες, video κλπ. Έτσι θα έχετε δημιουργήσει ένα ζωντανό ιστότοπο ο οποίος θα έχει το χαρακτηριστικό της συμμετοχικότητας, της εξωστρέφειας και πιθανόν της μεγάλης αποδοχής.

Σενάριο έκτο

Σε περιπτώσεις ανάθεσης ομαδικών εργασιών, η πλατφόρμα ενός κοινωνικού δικτύου, μπορεί να αποτελέσει το καλύτερο εργαλείο για την παρακίνηση των μαθητών. Δημιουργήστε ομάδες εργασίας και αναθέστε τους συγκεκριμένα τμήματα δουλειάς – καλώς ορισμένα (εδώ ο ρόλος σας είναι ιδιαίτερα κρίσιμος). Οργανώστε τους σε group κι αφήστε τους να χρησιμοποιούν το group για την οργάνωση της δουλειάς τους. Κάντε παρεμβάσεις όπου είναι απαραίτητο και παρακολουθήστε τον τρόπο με τον οποίο οι κοινότητες ανακαλύπτουν τα πλεονεκτήματα του εργαλείου που χρησιμοποιούν. Είναι κάτι που λείπει από τη σημερινή εκπαιδευτική πρακτική, με τη γραμμική διδασκαλία και την αποστήθιση, ενώ επιπλέον καλλιεργεί την άμυλα μέσω του υγιούς συναγωνισμού μιας και η σύγκριση της προόδου των ομάδων από τους εμπλεκόμενους, τους ωθεί σε μεγαλύτερη προσπάθεια.

Σενάριο έβδομο

Δημιουργήστε την ηλεκτρονική εφημερίδα του σχολείου σας. Παροτρύνετε τους μαθητές σας να αρθρογραφήσουν για εκπαιδευτικά θέματα διαφόρων μαθημάτων, για το σχολείο, την εκπαιδευτική διαδικασία, την επιστήμη, την επικαιρότητα, τη γειτονιά τους, τον τόπο τους, χρησιμοποιώντας εκτός από κείμενο, εικόνες, ήχους και video. Εμπλέξτε τους συναδέλφους σας στη δράση δίνοντάς τους δικαιώματα διαχειριστή και αποδίδοντάς τους ένα ρόλο διακριτικού ελέγχου του περιεχομένου που οι μαθητές «ανεβάζουν» για να αποφύγετε κακόβουλες ενέργειες. Διοργανώστε ψηφοφορίες για ζητήματα που απασχολούν τους μαθητές σας σε σχέση με το σχολικό περιβάλλον – δώστε τους βήμα, κάντε τους να νιώσουν μέρος ενός «ζωντανού» οργανισμού κι όχι ενός αποστεωμένου, δυσκίνητου, γραφειοκρατικού μηχανισμού. Αυτός άλλωστε δεν είναι ένας από τους ρόλους του σύγχρονου σχολείου;

Σενάριο όγδοο

Θα εκπλαγείτε αν πραγματοποιήσετε μια μικρή έρευνα και διαπιστώσετε ότι τελικά δεν είναι λίγοι οι συνάδελφοί σας οι οποίοι χρησιμοποιούν Web2 τεχνολογίες στο μάθημά τους. Μπορείτε να έρθετε σε επαφή με κάποιον από αυτούς και κατόπιν συνεννοήσεως να χρησιμοποιήσετε την πλατφόρμα του κοινωνικού δικτύου για επικοινωνία της τάξης σας με μαθητές άλλου σχολείου. Το εγχείρημα χρειάζεται σωστή οργάνωση ώστε η διαδικτυακή επαφή των μαθητών να έχει καλά ορισμένους κανόνες, να έχει αντικείμενο-θέμα και να παράγει και ένα παραδοτέο. Έτσι θα αποφύγετε την εκτροπή σε ανούσιες ή και επιβλαβείς συζητήσεις και θα προάγετε τη δια-σχολική επικοινωνία. Επιπροσθέτως μπορείτε να συνεργαστείτε με συνάδελφό σας που διδάσκει κάποια ξένη γλώσσα (αν δεν διδάσκετε ο ίδιος) και να έρθετε σε επαφή με ανάλογα group του κοινωνικού δικτύου σε χώρες όπου μιλούν τη γλώσσα αυτή. Θα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον να παρακολουθήσετε τους μαθητές σας να συνομιλούν διαδικτυακά με μαθητές άλλης χώρας ενώ για τους ίδιους η γνωριμία με άλλες κουλτούρες θα μπορούσε να αποτελέσει ένα παράθυρο στον κόσμο, διευρύνοντας την αντίληψή τους.

Σενάριο ένατο

Χρησιμοποιήστε το κοινωνικό δίκτυο σε συνεργασία με τον υπεύθυνο επαγγελματικού προσανατολισμού του σχολείου σας για την επαφή των μαθητών με εταιρίες, με την επιχειρηματική δραστηριότητα, με μελλοντικές ευκαιρίες απασχόλησης. Δημιουργήστε το αντίστοιχο groupεργασίας και ελάτε σε επαφή με διάφορες εταιρίες που χρησιμοποιούν για την προβολή τους κοινωνικά δίκτυα (π.χ το Facebookέχει αρχίσει να γίνεται ιδιαίτερα δημοφιλές). Θα χρειαστεί προσωπική προεργασία έτσι ώστε σα διαχειριστής του group να βρείτε τις εταιρίες και να κάνετε την πρώτη επαφή μολαταύτα, θα τους δώσετε την ευκαιρία να έχουν πρόσβαση σε πληροφορία με τον πιο αναγνωρίσιμο γι αυτούς τρόπο: το κοινωνικό δίκτυο.

Σενάριο δέκατο

Καθιερώστε μέρες και ώρες της εβδομάδας στις οποίες μπορείτε να έρθετε σε επαφή «διαδικτυακή» με όσους γονείς επιθυμούν. Από τη μία θα άρετε πιθανή δυσπιστία για το μάθημα, από την άλλη θα κερδίσετε την επαφή με κάποιους γονείς, κάτι που λείπει σήμερα από την εκπαίδευση και το έχουν ανάγκη τόσο αυτοί όσο και ο εκπαιδευτικός. Επιπλέον της ενημέρωσης για την πρόοδο των παιδιών τους, οι γονείς θα έχουν τη δυνατότητα να δουν κάποια σημεία προόδου, από τη διαδικτυακή δραστηριότητα της τάξης.
Όπως αναφέραμε πριν, το παραπάνω παραδείγματα αποτελούν προτάσεις για το πώς μπορεί κανείς να χρησιμοποιήσει στην πράξη ένα εργαλείο κοινωνικής δικτύωσης στην εκπαιδευτική διαδικασία. Από κει και πέρα, εναπόκειται στη δημιουργική φαντασία του διδάσκοντα για την περεταίρω αξιοποίηση τέτοιων εργαλείων, μιας και αυτά προσφέρουν μια πληθώρα εφαρμογών οι οποίες κατάλληλα χειριζόμενες μπορούν να κεντρίσουν το ενδιαφέρον των μαθητών. Επιπλέον στο παράρτημα Α στο τέλος του παρόντος, παρουσιάζεται μία λίστα με τις εφαρμογές του εργαλείου κοινωνικής δικτύωσης Facebook οι οποίες έχουν δημιουργηθεί για εκπαιδευτικούς σκοπούς και οι οποίες μπορεί να σας φανούν χρήσιμες.

5.2 Συμβουλές προς εκπαιδευτικούς

Σε μια απόπειρα να παράσχουμε κάποιους «οδηγούς» σχετικά με τη χρήση κοινωνιών δικτύων στην εκπαίδευση θα μπορούσαμε να πούμε πως κατ αρχήν οι εφαρμογές που θα χρησιμοποιηθούν, είναι συνετό να επιλέγονται με βάση κάποια κριτήρια, τα οποία θα στηρίζονται τόσο στην υλικοτεχνική υποδομή στην οποία έχουν πρόσβαση οι μαθητές στο σχολικό εργαστήριο αλλά και έξω απ αυτό, όσο και στην ηλικία τους για να επιλεγεί και ο ανάλογος βαθμός πολυπλοκότητας. Επιπλέον καλό είναι να υποστηρίζουν αρκετά εργαλεία με όσο δυνατόν μεγαλύτερη απλότητα, να είναι γρήγορα, αποτελεσματικά, και ταυτόχρονα ελκυστικά στους νέους. Το τελευταίο επιτυγχάνεται κυρίως από τη γλώσσα του περιβάλλοντος και τη σχεδίαση της διεπαφής χρήστη, καθώς και του δωρεάν χαρακτήρα του εργαλείου.
Από τη στιγμή που το εργαλείο παρουσιαστεί και γίνει αποδεκτή η χρήση του από την κοινότητα, είναι σημαντικό να καθοριστεί από την αρχή ένα πλάνο εργασίας με σαφείς κανόνες και ξεκάθαρα χρονοδιαγράμματα. Ο εκπαιδευτικός σε ρόλο συντονιστή οφείλει να εξηγήσει στους μαθητές τον τρόπο εργασίας και ακόμη περισσότερο το ρόλο του και πότε θα κάνει τις παρεμβάσεις του. Με τον τρόπο αυτό θα βοηθήσει και αυτούς που δεν είναι εξοικειωμένοι με έναν τέτοιο τρόπο μαθήματος, να εισέλθουν με μεγαλύτερη επιτυχία στη διαδικασία. Ακόμη να εξηγήσει στους μαθητές γιατί επέλεξε να χρησιμοποιήσει αυτό τον τρόπο διδασκαλίας. Η παρουσίαση επιχειρημάτων για να στηρίξει την επιλογή του κρίνεται απαραίτητη γιατί με αυτό τον τρόπο θα κερδίσει και τα πιο διστακτικά κοινά και σε μια πιο αισιόδοξη προσέγγιση, θα τους δώσει να καταλάβουν την αξία αυτού που κάνουν ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα αποκτήσουν τη γνώση.
Εάν επιτύχει με τα προκαταρκτικά και η «νεωτεριστική» για τα σημερινά δεδομένα διεργασία αρχίσει, ο εκπαιδευτικός είναι σημαντικό να αποφύγει να γίνει ο κυρίαρχος της εργασίας τους. Πρέπει να παρεμβαίνει επιλεκτικά έτσι ώστε να μην «εκτροχιάζονται» από το έργο τους και κυρίως να τους ωθεί να αναζητήσουν πιο πολλές πηγές γνώσεις μόνοι τους, αποφεύγοντας το ρόλο της «αυθεντίας» που κατά παράδοση οικειοποιούνται οι συνάδελφοί του στην ελληνική πραγματικότητα. Για μεγαλύτερη ενθάρρυνση των μαθητών, καλό θα ήταν να αναγνωρίζει τη συνεισφορά τους στα στάδια ολοκλήρωσης της ομαδικής δραστηριότητας και ακόμη περισσότερο να τους ωθεί στο να αναγνωρίζουν και οι ίδιοι δείγματα προόδου των συμμαθητών τους. Η ενθάρρυνση είναι πιθανό να λειτουργήσει σα μοχλός ώθησης της συμμετοχικότητας ακόμη και των λιγότερο δραστήριων. Επιπλέον, σε μαθητές που δείχνουν μειωμένη συμμετοχή, μπορεί να οργανώσει «προσωπικές» online συναντήσεις μέσα από τις οποίες θα προσπαθήσει να διαγνώσει τους λόγους της μειωμένης συμμετοχής και τελικά να τους ενθαρρύνει διακριτικά, χωρίς να τους εκθέσει στους υπολοίπους.
Το έργο του εκπαιδευτικού-συντονιστή δε σταματάει εδώ. Κατά τη διάρκεια της εκπόνησης της δραστηριότητας, είναι σκόπιμο να είναι παρών στο κοινωνικό δίκτυο της τάξης του. Μπορεί να τροφοδοτεί την ομάδα με τεχνικές λεπτομέρειες για το εργαλείο, να τους παρουσιάζει νέες εφαρμογές που μπορεί να τους φανούν χρήσιμες και να απαντάει στις ερωτήσεις τους γρήγορα και με σαφήνεια. Έτσι θα παρέχει το αίσθημα ότι δεν τους έχει αφήσει στην τύχη τους, ότι αυτά που τους υποσχέθηκε στην αρχή της συλλογικής εργασίας τους επιτυγχάνονται, ότι ο τρόπος αυτός μάθησης «δουλεύει» και ταυτόχρονα θα τους επιλύει και τις απορίες τους. Οι μαθητές Αισθανόμενοι την παρουσία του εκπαιδευτικού, κινδυνεύουν λιγότερο να θεωρήσουν το μάθημα με τη χρήση ενός τέτοιου εργαλείου ανιαρό και ψυχρό. Αν ο εκπαιδευτικός ασχολείται σπάνια με το κοινωνικό δίκτυο που έχει οργανώσει για την τάξη του, υπάρχει ο κίνδυνος να θεωρηθεί ότι αδιαφορεί γι αυτό που παρουσίαζε ως καινοτομία και να απομακρύνει τους μαθητές από την ενεργό συμμετοχή. Η ενεργή συμμετοχή του στο εγχείρημα είναι ζωτικής σημασίας τόσο για την επίτευξη των μαθησιακών στόχων όσο και για την ολοκλήρωση των εργασιών από τους μαθητές.
Τέλος κάτι που πολλοί μπορεί να παραβλέψουν αλλά είναι πολύ σημαντικό είναι να μην κρύβει ο εκπαιδευτικός τα βασικά στοιχεία της προσωπικότητάς του. Αντίθετα πρέπει να την εκδηλώνει όπως θα την εκδήλωνε στην αίθουσα, για να νιώθουν οι μαθητές ότι συμμετέχουν σε μια αληθινή και όχι σε μια απρόσωπη μαθησιακή διαδικασία.


6. Έρευνες στη χρήση των κοινωνικών δικτύων


Οι έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σχετικά με τη χρήση κοινωνικών δικτύων στην εκπαιδευτική διαδικασία δεν είναι τόσες σε αριθμό ώστε να επιτρέπουν την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων για το ζήτημα σήμερα. Το γεγονός αυτό οφείλεται κυρίως στην καθυστέρηση αφομοίωσης της πραγματικότητας τόσο από την πλευρά των χρηστών τους όσο και από την πλευρά των ερευνητών: ότι δηλαδή τα κοινωνικά δίκτυα στο διαδίκτυο από τη μία αποτελούν μέρος της ζωής των σύγχρονων νέων σε πολλά μέρη του κόσμου ενώ από την άλλη θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως εργαλεία εκπαίδευσης. Παρ όλα αυτά στις γραμμές που ακολουθούν θα γίνει μια απόπειρα παρουσίασης των βασικών σημείων κάποιων από αυτές τις έρευνες, που μελέτησαν την εμπλοκή νέων ανθρώπων σε διαδικασίες μάθησης, με χρήση διαδικτυακών εργαλείων.
Σύμφωνα με έρευνα της DanahBoyd (2007) σχετικά με το ρόλο των κοινωνικών δικτύων στη ζωή των εφήβων και πιθανώς την εκπαίδευσή τους, προκύπτει ότι οι μαθητευόμενοι θέλουν να διατηρήσουν τα προσωπικά τους δίκτυα μακριά από τις εκπαιδευτικές τους υποχρεώσεις. Δεν θέλουν να είναι διαρκώς διαθέσιμοι στους διδάσκοντες ή να βομβαρδίζονται με ακαδημαϊκές πληροφορίες. Δε φαίνεται να έχουν σκεφτεί τα κοινωνικά δίκτυα σαν εργαλεία μάθησης αλλά, σύμφωνα με τους (MadgeC, MeekJ, WellensJ και HooleyT. 2009) σαν ένα μέσο απόδρασης από τον κόσμο των μεγάλων και την επίσημη καθημερινότητα όπου έχουν τη δυνατότητα να αλληλεπιδράσουν και να ανταλλάξουν εμπειρίες, πέρα από τις τετριμμένες νόρμες. Αντίστοιχα λειτουργούν οι νέοι στην ελληνική πραγματικότητα, σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Αιγαίου από τον Ευστράτιο Παπανή το 2008, σχετικά με τη χρήση του Facebook στην Ελλάδα από μαθητευόμενους. Εκεί αποδεικνύεται ότι όπως και στις προηγούμενες έρευνες, οι λόγοι χρήσης του έχουν να κάνουν με αναζήτηση επικοινωνίας, κάποιοι το αντιλαμβάνονται σα μόδα, άλλοι σα χώρο ελευθερίας, άλλοι σαν τεμπέλικη απασχόληση, σε καμιά περίπτωση όμως δε φαίνεται οι να αντιλαμβάνονται το κοινωνικό δίκτυο σαν πηγή γνώσης, πόσο μάλλον σαν εργαλείο εκπαίδευσής τους.
Το κλίμα δείχνει να αντιστρέφεται ελαφρώς σε έρευνα του Selwyn (2009) όπου τώρα μιλάμε για φοιτητές, οι οποίοι δε φαίνεται να αξιοποιούν το Facebook στην επίσημη εκπαιδευτική διαδικασία αλλά αναγνωρίζουν ότι κάποιες φορές χρησιμοποιείται για ανεπίσημους μαθησιακούς σκοπούς. Για παράδειγμα στην ανταλλαγή «διαχειριστικών» πληροφοριών (πότε, που γίνονται οι διαλέξεις κτλ.) σε συζητήσεις σχετικές με τις απαιτήσεις διδασκαλίας και τις εξετάσεις ή στην υποστήριξη της επικοινωνίας για την πραγματοποίηση εργασιών. Συνεχίζοντας τη συζήτηση για τη συμπεριφορά φοιτητών απέναντι σε κοινωνικά δίκτυα, μια έρευνα του καθηγητή Παλαιγεωργίου (2010) αποκαλύπτει την πολύ ενδιαφέρουσα παρατήρηση ότι τελευταία στις προτιμήσεις τους ήταν η ανάγκη δικτύωσης με τους συναδέλφους τους και αυτό θα μπορούσε να ερμηνευθεί ποικιλοτρόπως. Από τη μία θα μπορούσε κανείς να πει ότι υπάρχει μια αισθητή ανάγκη για επαφή με ανθρώπους που σχετίζονται με το αντικείμενο σπουδών τους αλλά όχι για online επικοινωνία με άτομα με τα οποία συναναστρέφονται καθημερινά. Από την άλλη, πιθανόν να διαφαίνονται σημάδια έντονου ανταγωνισμού και ανάγκης για προσωπική εξέλιξη ή και προβολή μέσω της διεύρυνσης του κύκλου γνωριμιών και η συνεργατική μαθησιακή εμπειρία ίσως έρχεται σε δεύτερη μοίρα.
Στον αντίποδα, η έρευνα των ChristineGreenhowandBethRobelia (2009) σε νέους από 17 ως 19 ετών στις ΗΠΑ συμπεραίνει ότι πολλοί μαθητές αισθάνονται πως χρησιμοποιώντας το MySpace.com, μαθαίνουν (αποκτούν) τεχνολογικές δεξιότητες και δεξιότητες επικοινωνίας και δημιουργικότητας οι οποίες αυξάνονται με την αύξηση της χρήσης. Μέσα από τη διαδικασία της καθοδήγησης άλλων στο να μάθουν πως θα χειρίζονται τα διάφορα εργαλεία (π.χ. αναζήτησης) και πώς θα επιλύουν προβλήματα, διαμορφώνουν διαισθητικά τη δική τους προσωπική έννοια της ικανότητας.
Τέλος σε άλλες έρευνες, όπως αυτή των Hung, H. & Yuen, S. (2010) προκύπτει το συμπέρασμα ότι οι τεχνολογίες κοινωνικής δικτύωσης ανοίγουν μια σειρά από ευκαιρίες μάθησης μέσα σε κοινότητες πρακτικής. Επιπλέον η κοινωνική δικτύωση αποκτά τη μέγιστη αξία της όταν υποστηρίζει κοινότητες ατόμων που πραγματοποιούν δια ζώσης συναντήσεις ή εικονικές κοινότητες από άτομα που γνωρίζονται. Και στην περίπτωση της έρευνας των Arnold Ν. & Paulus T (2010) ενώ τα εργαλεία δεν χρησιμοποιήθηκαν με τον τρόπο για τον οποίο είχαν σχεδιαστεί οι δραστηριότητες και μεγάλο μέρος της αλληλεπίδρασης των μαθητευόμενων δεν ήταν φανερό, οι αόρατες αυτές αλληλεπιδράσεις υποστήριξαν σημαντικά την ανάπτυξη της συνοχής της κοινότητας. Δηλαδή η μη συμμετοχή δεν ήταν στη συγκεκριμένη περίπτωση σημάδι αποστασιοποίησης αλλά δείγμα συμμετοχής και διάθεσης.
Σε μια απόπειρα σύνοψης των διαφόρων ερευνών, θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι υπάρχουν μεταξύ τους τόσο κοινά όσο και αντιφατικά στοιχεία. Αυτό ερμηνεύεται εύκολα, αν σκεφτεί κανείς τη διαφορετικότητα των κοινών στα οποία πραγματοποιήθηκαν, τις διαφορές στις ηλικίες ή στο επίπεδο μόρφωσης. Επιπλέον θα έπρεπε κανείς να αναγνώσει ενδελεχώς τα πλήρη κείμενα για να διαπιστώσει ότι έχουν χρησιμοποιηθεί διαφορετικές θεωρητικές τεχνικές προσέγγισης του θέματος και ότι οι ειδικότεροι στόχοι σε κάθε έρευνα ήταν διαφορετικοί. Για ποιο λόγο λοιπόν παρουσιάστηκαν στο παρόν εγχείρημα, όλα αυτά τα αποτελέσματα; Η απάντηση βρίσκεται στην ανάγκη να γίνει γνωστό στην εκπαιδευτική κοινότητα ότι υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι αντιμετωπίζουν τα κοινωνικά δίκτυα σαν πιθανά εργαλεία μάθησης και ότι μεταξύ άλλων υπάρχουν και ενθαρρυντικά δείγματα αντιμετώπισής τους από νέους ανά τον κόσμο. Με τον τρόπο αυτό η παρούσα διερεύνηση, θα θεμελιωθεί και θεωρητικά αλλά και πρακτικά στη συνείδηση του εκπαιδευτικού-δασκάλου που αναζητά νέους τρόπους διδασκαλίας στην τεχνολογία.



7. Κριτική και προβληματισμός


Μέχρι τώρα στο παρόν κείμενο, έχουν αναπτυχθεί διάφορες προσεγγίσεις για τους τρόπους με τους οποίους τα διαδικτυακά κοινωνικά δίκτυα θα μπορούσαν να αποτελέσουν εργαλείο υποστήριξης της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Σε μια απόπειρα σύνδεσης όλων των παραπάνω, θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι μακροπρόθεσμα και με σωστή χρήση-καθοδήγηση του διδάσκοντα, οι μαθητές μπορούν να οδηγηθούν σε ενθάρρυνση της δημιουργίας και συμμετοχής σε κοινότητες πρακτικής. Ωθούνται στο να γνωρίσουν νέες μορφές επικοινωνίας και συνεργασίας πέρα από τους περιορισμούς της επίσημης εκπαίδευσης, να συνδέσουν το σχολικό με το προσωπικό τους περιβάλλον, να προετοιμαστούν για την κοινωνία της δια βίου μάθησης και να γνωρίσουν τον αποκαλούμενο «τεχνολογικό αλφαβητισμό» μέσα από τις δομές του σχολείου.
Σε κάθε περίπτωση όμως ο εκπαιδευτικός δεν πρέπει να θεωρήσει τη χρήση των κοινωνικών δικτύων «πανάκεια», μιας και υπάρχει και η άλλη όψη του νομίσματος, με λίγα λόγια η χρήση τους κρύβει και κάποιους πιθανούς κινδύνους τόσο για τη μαθησιακή διαδικασία όσο και για την προσωπική ζωή των μαθητών.
Έτσι, από τη μαθησιακή σκοπιά, θα μπορούσε ενδεικτικά να αναφερθεί ότι πολλές φορές, αυτός ο τεράστιος όγκος πληροφοριών, οδηγών «πώς-να», πόρων και βοήθειας που παρέχονται on-line μπορεί να προκαλέσουν σύγχυση αν δεν διαχειριστούν ορθά. Μπορεί να είναι δύσκολο για τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς να διακρίνουν ποιες πληροφορίες είναι σχετικές και σημαντικές. Επιπλέον, αν ο εκπαιδευτικός δε βρει ανταπόκριση και υποστήριξη σε on-line πρωτοβουλίες, μπορεί η εμπειρία αυτή να μετατραπεί σε μοναχική και απομονωμένη αντί για συλλογική και συνεργατική.
Από τη σκοπιά των πιθανών κινδύνων για την προσωπική εξέλιξη των μαθητευομένων, ως παράπλευρη συνέπεια της χρήσης πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης στο μάθημα, θα μπορούσαμε να αναφέρουμε ότι δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που οι νέοι εκθέτουν άκριτα τα προσωπικά τους δεδομένα στο διαδίκτυο και κατά συνέπεια υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να εκτεθούν με όχι καλό τρόπο στη δημοσιότητα και να έχουν προβλήματα στην προσωπική τους ζωή. Επίσης δεν είναι λίγα τα παραδείγματα νέων που συμμετέχουν σε κοινότητες χωρίς να αξιολογούν το περιεχόμενό τους, ή που γίνονται σιωπηλοί μάρτυρες ή και αυτουργοί πολλές φορές ανάρτησης υλικού που χαρακτηρίζει κακοπροαίρετα συμμαθητές, γνωστούς, αλλά και αθλητικούς συλλόγους, προσωπικότητες του θεάματος κλπ.
Επιπλέον σε αρκετές περιπτώσεις, η υπερτίμηση της αξίας του διαδικτυακού επικοινωνιακού μέσου, μπορεί να οδηγήσει σε υποβάθμιση της διαπροσωπικής επικοινωνίας κάτι που έχει σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία κακής ποιότητας διαπροσωπικών σχέσεων και τελικά σε κοινωνική απομόνωση, γεγονός ιδιαίτερα αρνητικό για νέους ανθρώπους οι οποίοι βρίσκονται στην πιο κατάλληλη ηλικία για κοινωνικοποίηση. Εάν όμως οι μαθητές χρήστες ενός κοινωνικού δικτύου μάθουν πώς να αξιοποιούν σωστά τις πληροφορίες και πηγές στις οποίες τους δίνει πρόσβαση, τότε ειδικά αυτοί με χαμηλή αυτοπεποίθηση και δυσκολίες στην κοινωνικοποίηση ίσως έχουν ένα πλεονέκτημα στη διευθέτηση κάποιων ζητημάτων της ζωής τους.
Μετά από όλη αυτή τη διερεύνηση σχετικά με τη χρήση ενός κοινωνικού δικτύου σαν εργαλείο υποστήριξης της μαθησιακής διεργασίας στην ελληνική σχολική πραγματικότητα, εύλογα τίθενται ερωτήματα του τύπου: Μήπως οδηγούμαστε σε μια γενιά μαθητευόμενων οι οποίοι λόγω της ευκολίας με την οποία έχουν πρόσβαση στην πληροφορία θα αρχίσουν να υστερούν σε κριτική σκέψη; Θα είναι σε θέση από μόνοι τους οι μαθητευόμενοι να προβάλλουν τις συνέπειες της συμπεριφοράς τους στο μέλλον ή θα δρουν στιγμιαία στο μέτρο της αντίληψης που αποκτούν για τον κόσμο μέσω του επικοινωνιακού «κατακλυσμού» που αποτελεί το κύριο βίωμά τους;
Απαντήσεις για τα ερωτήματα αυτά δε μπορούν να δοθούν εύκολα. Θα μπορούσε κανείς όμως να ισχυριστεί ότι στο σημείο αυτό υπεισέρχεται έντονα ο ρόλος του εκπαιδευτικού που θα αποφασίσει να υιοθετήσει κάποιες από τις καινοτόμες αυτές μεθόδους.
Χρέος του είναι να ενθαρρύνει τους μαθητές να εμπλέκονται στις διαδικτυακές κοινότητες τηρώντας νόμιμες, ηθικές, υπεύθυνες, και ασφαλείς πρακτικές. Θα πρέπει να έχει αντίληψη και των πιθανών κινδύνων που θα προκύψουν από τη μη ισορροπημένη χρήση τους και να προσπαθήσει να εμφυσήσει στους μαθητές του κανόνες «διαδικτυακού ήθους», για παράδειγμα με τη δημιουργία σαφών πολιτικών για τη χρήση των κοινωνικών δικτύων στο μάθημά του και τον προγραμματισμό συνεπειών για τη μη προσαρμογή των μαθητών στις πολιτικές αυτές.
Να διαχωρίσει την παιδαγωγική από την προσωπική χρήση εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης και να τους διδάξει ότι υπάρχει ένα πολύ μεγάλος αριθμός ανθρώπων στον κόσμο που χρησιμοποιούν με σοβαρότητα αυτές τις εφαρμογές κι όχι μόνο για διασκέδαση η για «κοινωνικοποίηση». Τότε με την εμπλοκή των μαθητών σε σωστά οργανωμένες και καθοδηγούμενες διαδικτυακές δραστηριότητες ίσως καταφέρει να τους παροτρύνει να αναθεωρήσουν τους ρόλους τους και τις ευθύνες τους σαν πολίτες μιας ψηφιακής κοινωνίας. Τελικά θα μπορούσε να ειπωθεί ότι το να διδαχθεί ένας ανήλικος μαθητής τον τρόπο με τον οποίο δυνητικά παρουσιάζει πληροφορίες σε ένα κοινό εκατομμυρίων ανθρώπων – στα πλαίσια μιας εκπαιδευτικής διαδικασίας με τη συμβολή ενός εργαλείου κοινωνικής δικτύωσης – ίσως και να τον καταστήσει πιο υπεύθυνο στον τρόπο με τον οποίο θα χρησιμοποιήσει το διαδίκτυο στην προσωπική του ζωή.



8. Παράρτημα


Παράρτημα Α - Εφαρμογές του Facebook που θα μπορούσε ένας εκπαιδευτικός να χρησιμοποιήσει.


Εφαρμογές του Facebook γενικά

**Ημερολόγιο** Η εφαρμογή αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί ώστε να υπενθυμίζει στους μαθητές τις επερχόμενες εργασίες, τα τεστ και γενικά οτιδήποτε πρέπει να γίνει μέχρι κάποια συγκεκριμένη ημερομηνία, ούτως ώστε να διατηρείται ευκολότερα το χρονοδιάγραμμα του μαθήματος. Αποτελείται από 30 κουτάκια στα οποία ο καθηγητής μπορεί να συμπληρώσει στην κάθε ημέρα αυτό που θέλει να υπενθυμίσει στους μαθητές.
**Courses** Αυτή η εφαρμογή δίνει τη δυνατότητα στον εκπαιδευτικό να διαχειριστεί τα μαθήματα επιτρέποντάς του να δημιουργήσει και να διαμορφώσει μία δικιά του σελίδα από την οποία οι μαθητές θα μπορούν να στέλνουν τις εργασίες τους και να συνεργάζονται.
**Mathematical Formulas** Η εφαρμογή αυτή είναι ένας πολύς καλός τρόπος, για τους καθηγητές μαθηματικών, να μοιράζονται τύπους και λύσεις ασκήσεων.
**Webinaria** Με την εφαρμογή αυτή ο καθηγητής μπορεί να μοιράζεται με τους μαθητές του τα βίντεο των διαλέξεων, ώστε η ανασκόπηση του μαθήματος να γίνεται πιο εύκολα.
**Book Tag** Με αυτή την εφαρμογή μπορεί ο εκπαιδευτικός να δημιουργήσει λίστες με βιβλία προς ανάγνωση για τους μαθητές καθώς επίσης και να δημιουργήσει κουίζ.
**Language Exchange** Η εφαρμογή αυτή είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στους καθηγητές ξένων γλωσσών. Με αυτή την εφαρμογή η μαθητές μπορούν να κάνουν εξάσκηση στην ξένη γλώσσα μιλώντας με άτομα από το εξωτερικό και με αυτό τον τρόπο να εφαρμόζουν αυτά που διδάσκονται στην τάξη.
**Files** Με την εφαρμογή αυτή ο καθηγητής μπορεί να ανεβάζει όλα τα σημαντικά αρχεία που θέλει να μοιραστεί με τους μαθητές του, όπως για παράδειγμα τη διδακτέα ύλη, συμπληρωματικό υλικό για διάβασμα και τις εκφωνήσεις των εργασιών.
**Make a Quiz!** Η εφαρμογή αυτή δίνει τη δυνατότητα στους καθηγητές να δημιουργήσουν, με μεγάλη ευκολία, κουίζ με τα οποία μπορούν να εξετάσουν τις γνώσεις των μαθητών τους και να δουν έπειτα τη βαθμολογία τους.

Εφαρμογές του Facebook που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και από μαθητές και από εκπαιδευτικούς

Αυτές οι εφαρμογές είναι ιδανικές και για μαθητές και για εκπαιδευτικούς. Περιλαμβάνουν πρόσβαση σε έγγραφα, ερευνητικό υλικό και παρουσιάσεις.
**Notely**Η εφαρμογή αυτή είναι πού χρήσιμη μιας και έχει σχεδιαστεί για καθαρά εκπαιδευτικούς σκοπούς. Δίνει στον μαθητή ή τον καθηγητή τη δυνατότητα να έχει το ημερολόγιό του, να κρατάει σημειώσεις, να δημιουργεί λίστες με δραστηριότητες που έχει να κάνει καθώς επίσης και να χρονοπρογραμματίζει τις εργασίες του.
**Notecentric** Η εφαρμογή αυτή επικεντρώνεται στις σημειώσεις που μπορεί να κρατήσει ένας μαθητής στο μάθημα. Οι μαθητές μπορούν να προσθέτουν μαθήματα, να κρατάνε σημειώσεις και να τις μοιράζονται με τους συμμαθητές τους.
**Rate My Professors** Η εφαρμογή αυτή δίνει την ευκαιρία στους μαθητές να βαθμολογήσουν τους καθηγητές του.
**Links** Με την εφαρμογή αυτή είναι εύκολο μαθητές και καθηγητές να μοιράζονται links με ενδιαφέροντα πράγματα που βρήκανε στο διαδίκτυο και σχετίζονται με το μάθημα.
**SlideShare** Οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές μπορούν να χρησιμοποιούν την εφαρμογή αυτή για να δημιουργούν και να μοιράζονται παρουσιάσεις διαφανειών στα πλαίσια του μαθήματος και των εργασιών.
**To-Do List** Με αυτή την εφαρμογή μπορούν οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές να δημιουργούνε λίστες με τα πράγματα που πρέπει να γίνουν μέσα στην ημέρα. Το πρόγραμμα ιδίως των μαθητών στις μέρες μας είναι ιδιαίτερα φορτωμένο και με αυτή την εφαρμογή θα είναι εύκολο γι αυτούς να μην ξεχνάνε τις υποχρεώσεις τους.
**Zoho Online Office** Το Zoho Online Office είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο μιας και βοηθάει εκπαιδευτικούς και μαθητές αφενός να μοιράζονται έγγραφα, λογιστικά φύλλα και παρουσιάσεις και αφετέρου να τα επεξεργάζονται συνεργατικά.
**Podclass** Το Podclass είναι ένας γρήγορος και εύκολος τρόπος διδασκαλίας, μάθησης και πρόσβασης σε όλα τα online μαθήματα. Με αυτή την εφαρμογή είναι εύκολο μαθητές και καθηγητές, οι οποίοι χρησιμοποιούν ένα σύστημα διαχείρισης μαθημάτων, να έχουν πρόσβαση και να διαχειρίζονται το περιεχόμενο του μαθήματος μέσω του Facebook.
**LibGuides** Με την εφαρμογή αυτή μπορεί ο χρήστης να έχει πρόσβαση στο περιεχόμενο της βιβλιοθήκης.

Ομάδες του Facebook για τους καθηγητές

Σε αυτές τις ομάδες μπορούν να βρεθούν πληροφορίες για το πώς άλλοι εκπαιδευτικοί χρησιμοποιούν το Facebook στην εκπαίδευση. Παράλληλα είναι χώροι στους οποίους εκπαιδευτικοί από όλον τον κόσμο "συναντώνται" και συζητούν για διάφορα εκπαιδευτικά θέματα.
**Educators using Facebook** Αυτή η ομάδα έχει 2.200 μέλη τα οποία στηρίζουν το Facebook στην εκπαίδευση και μοιράζονται νέα, εμπειρίες και πρακτικές.
**Facebook for Educators** Αυτή η ομάδα έχει περίπου 300 άτομα και βοηθάει τους εκπαιδευτικούς να μάθουν πως να χρησιμοποιούν με τον καλύτερο τρόπο το Facebook στην εκπαιδευτική διαδικασία.
**Classroom Instruction in Facebook** Αυτή η ομάδα έχει γύρω στα 350 μέλη και δίνει πληροφορίες σχετικά με το πώς μπορεί το Facebook να χρησιμοποιηθεί σαν συμπληρωματικό εργαλείο σε μαθήματα και στη διαχείριση βιβλιοθηκών.
**Education** Είναι μία ομάδα 450 μελών στην οποία βρίσκουμε κυρίως εκπαιδευτικούς να συζητάνε για διάφορα εκπαιδευτικά θέματα και να μοιράζονται τις ανησυχίες τους.
**Science Educators** Στην ομάδα αυτή συμμετέχουν κυρίως εκπαιδευτικοί θετικών επιστημών από όλον τον κόσμο.

Παράρτημα Β – Χρήσιμες διαδικτυακές διευθύνσεις

Συμμετοχή σε κοινωνικό δίκτυο

http://www.facebook.com/
http://www.bebo.com/
http://www.linkedin.com
http://www.gowalla.com
http://www.myspace.com/
http://www.sobees.com/
http://qik.com/
Πλατφόρμες SNS - Δημιουργήστε το δικό σας κοινωνικό σας δίκτυο
SocialGo: http://www.socialgo.com
Groups: http://grou.ps/
Ning: http://ning.com
mixxt: http://www.mixxt.com/
Bloomfire: http://www.bloomfire.com/
grouply: http://www.grouply.com
Groupsite: http://www.groupsite.com
bigtend: http://www.bigtent.com/
CrowdVine: http://www.crowdvine.com/
SocialParody: http://www.socialparody.com/
Wall.fm: http://wall.fm/
IGLOO: http://www.igloosoftware.com

Παραδείγματα κοινωνικών δικτύων

Classroom 2.0 (http://www.classroom20.com/ )
Etwinning (http://www.etwinning.gr/ )
Stanford University (http://www.facebook.com/stanford )

Εκπαιδευτικές κοινότητες και ιστολόγια

http://blogs.sch.gr/
Η Logo στην εκπαίδευση: Μια κοινότητα πρακτικής και μάθησης (http://logogreekworld.ning.com/ )

Κοινωνικά δίκτυα για διάφορα ενδιαφέροντα

Gurgle (Babystuff) (http://www.gurgle.com )
My Dog Space (http://www.mydogspace.com/ _
The Social Golfer (http://www.thesocialgolfer.com/ )
Greatcookscommunity (http://www.greatcookscommunity.com/ )

Πλατφόρμες ανάπτυξης κοινωνικών δικτύων
ELGG: http://www.elgg.com
DOLPHIN: http://www.boonex.com/dolphin/
BuddyPress: http://buddypress.org/
LOVDbyLESS: http://lovdbyless.com/
Social Enginge: http://www.socialengine.net/
Anahitapolis: http://www.anahitapolis.com/
Pligg: http://pligg.com/
Drupal: http://www.drupal.org
Joomla: http://www.joomla.org/
Pinax: http://pinaxproject.com/

9. Αναφορές


http://el.wikipedia.org/wiki/Facebook


http://edu.blogs.com/edublogs/2010/03/two-reasons-for-teaching-facebook-in-school.html?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed:+edublogs+%28Ewan+McIntosh+|+Digital+Media+&+Education%29

(http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_2_21/03/2010_395015)


http://www.studentloaninfo.org/blog/facebook-classrooms


http://www.onlinecollege.org/2009/10/20/100-ways-you-should-be-using-facebook-in-your-classroom/


EDUCAUSE (2008) 7 Things You Should Know About Ning. Scenario. 2008(20 August). Available at: http://connect.educause.edu/Library/ELI/7ThingsYouShouldKnowAbout/46666.


Greenhow C, Robelia B. Informal learning and identity formation in online social networks. Learning, Media and Technology. 2009;34(2):119-140. Available at:
http://www.informaworld.com/openurl?genre=article&doi=10.1080/17439880902923580&magic=crossref||D404A21C5BB053405B1A640AFFD44AE3.

Madge C, Meek J, Wellens J, Hooley T. Facebook, social integration and informal learning at university: “It is more for socialising and talking to friends about work than for actually doing work.” Learning, Media and Technology. 2009;34(2):141-155. Available at:
http://www.informaworld.com/openurl?genre=article&doi=10.1080/17439880902923606&magic=crossref||D404A21C5BB053405B1A640AFFD44AE3.

Selwyn N. Faceworking: exploring students education-related use of Facebook. Learning, Media and Technology. 2009;34(2):157-174. Available at:
http://www.informaworld.com/openurl?genre=article&doi=10.1080/17439880902923622&magic=crossref||D404A21C5BB053405B1A640AFFD44AE3 [Accessed February 3, 2011]

Hung H-T, Yuen SC-Y. Educational use of social networking technology in higher education. Teaching in Higher Education. 2010;15(6):703-714. Available at:
http://www.informaworld.com/openurl?genre=article&doi=10.1080/13562517.2010.507307&magic=crossref||D404A21C5BB053405B1A640AFFD44AE3 [Accessed April 18, 2011].

Arnold N, Paulus T. Using a social networking site for experiential learning: Appropriating, lurking, modeling and community building. The Internet and Higher Education. 2010;13(4):188-196. Available at:
http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1096751610000333.

Boyd D. Why Youth (Heart) Social Network Sites: The Role of Networked Publics in Teenage Social Life,[w:] Buckingham D.(red.). Mc Arthur Foundation on Digital Learning–Youth, Identity, and Digital Media Volume. 2007:1-26. Available at:
http://scholar.google.com/scholar?hl=en&btnG=Search&q=intitle:Why+Youth+(+Heart+)+Social+Network+Sites+:+The+Role+of+Networked+Publics+in+Teenage+Social+Life#0 [Accessed April 18, 2011].

Palaigeorgiou G. What if undergraduate students designed their own web learning environment ? Exploring students ’ web 2 . 0 mentality through participatory design. Journal of Computer Assisted Learning. 2010;27(Boyd 2007):1-14. Available at:
http://doi.wiley.com/10.1111/j.1365-2729.2010.00382.x


Karin Watson. Why is online teaching important. Cofa.Online. 2010. Available at:
http://www.scribd.com/doc/53227394/Why-is-online-teaching-important.


McIntyre S. Engaging and motivating students. 2011;(January). Available at:
http://www.scribd.com/doc/53227390/Engaging-and-motivating-students.