podcast.jpg


Περιεχόμενα Κεφαλαίου
1. Εισαγωγή
2. Ιστορικά Στοιχεία
3. Πώς φτιάχνεται ένα podcast - Πλατφόρμες
3.1 Επεξεργασία ήχου
3.1.1 Επισκόπηση Audacity
3.1.2 Εκπαιδευτικά σενάρια με τη χρήση του Audacity
3.1.3 Εργαλεία για άλλα λογισμικά
3.2 Ιστοχώροι φιλοξενίας και αναπαραγωγής podcast
4. Η χρήση των podcasts στην εκπαίδευση
5. Έρευνες σχετικά με τη χρήση podcasting στην εκπαίδευση
6. Συμβουλές για εκπαιδευτικούς
7. Προβληματισμοί
8. Βιβλιογραφία


1. Εισαγωγή



Το Podcasting πρόκειται για μια μέθοδο επικοινωνίας που επιτρέπει στον καθένα να δημιουργεί ηχητικές δημοσιεύσεις που μπορούν οι άλλοι να τις κατεβάζουν και να τις ακούν οποιαδήποτε στιγμή και σε διαφορετικές συσκευές. Αναφέρεται ότι ο όρος «podcast» προέκυψε από το συνδυασμό των λέξεων «pod» (Portable Device, φορητή συσκευή) και «broadcast». Το περιεχόμενο των podcasts μπορεί να περιλαμβάνει ακουστικές, οπτικοακουστικές ή εμπλουτισμένες πολυμεσικές εκπομπές, η διαχείριση και αναπαραγωγή των οποίων γίνεται σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές, σε φορητές συσκευές αναπαραγωγής πολυμέσων και στις περισσότερες συσκευές κινητών τηλεφώνων (Κέντρου, 2010). Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να παρακολουθήσουν ένα podcast στην ιστοσελίδα δημοσίευσής του ή αφού το «κατεβάσουν» ή γίνουν συνδρομητές. Η αυτόματη, περιοδική ενημέρωση των συνδρομητών για τα νέα επεισόδια ενός podcast, η αυτόματη μεταφορά τους και η δυνατότητα αναπαραγωγής τους οπουδήποτε και οποτεδήποτε, προσέδωσαν στο ακρωνύμιο podcast μια νέα σημασία, ώστε πλέον να αντιστοιχεί στο «Personal On Demand broadcast» (προσωπική εκπομπή κατ’ απαίτηση).
Τα podcasts, σύμφωνα με τον ορισμό που παίρνουν από τη σύγχρονη βιβλιογραφία, είναι σύνολα ψηφιακών πολυμεσικών αρχείων που είναι διαθέσιμα και μεταδίδονται μέσω του Διαδικτύου. Επίσης, σύμφωνα με τον Meng (2005), podcasting είναι η διαδικασία εγγραφής ενός οποιουδήποτε ηχητικού αρχείου και το ανέβασμα του στη συνέχεια σε έναν Ιστότοπο ή σε μια βάση δεδομένων η οποία ονομάζεται RSS 2.0 φάκελος. Οι χρήστες ενημερώνονται για κάθε νέο ηχητικό αρχείο που δημοσιεύεται μέσω ειδικών τεχνολογιών ενημέρωσης που χρησιμοποιούν, έχοντας προηγουμένως ζητήσει να λαμβάνουν ειδήσεις σε σχέση με τα podcasts που τους ενδιαφέρουν. Στη συνέχεια, κατεβάζουν αυτόματα αυτά τα νέα αρχεία μέσω κατάλληλων προγραμμάτων στον υπολογιστή τους. Επιπλέον, με μια απλή ρύθμιση ο χρήστης μπορεί να συγχρονίσει τη φορητή του συσκευή με τον προσωπικό του υπολογιστή και να μεταφέρει τα podcasts σε εκείνη την συσκευή, που θα χρησιμοποιήσει ο χρήστης για το άκουσμα τους, οπουδήποτε και κυρίως οποιαδήποτε στιγμή θελήσει.
Κάθε νέο podcastπου δημιουργείται και δημοσιεύεται αναφέρεται ως επεισόδιο (episodes). Τα πολλά επεισόδια με τη μορφή μιας σειράς αναφέρονται ως κανάλια (channel). Τα podcasts συνήθως «κατεβαίνουν» αυτόματα στις κινητές συσκευές ή στους προσωπικούς υπολογιστές ή παρέχουν ενημερώσεις για νέες δημοσιεύσεις. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα ιστοσελίδων που διαθέτουν τέτοιες συλλογές καναλιών και επεισοδίων. Για μεγαλύτερη εξοικείωση, μπορείτε να επισκεφτείτε τις παρακάτω ιστοσελίδες:

Radio Willow Web– Μαθητές της πέμπτης τάξης του Willowdale Elementary School στην Ομάχα της Νεμπράσκα δημιουργούν podcasts. To Radio Willow Web είναι podcasts που δημιουργούνται από παιδιά για παιδιά. Κάθε καινούρια εκπομπή που δημιουργείται ονομάζεται Willowcast και μπορεί να αναπαραχθεί σαν αρχείο MP3.
willowweb.JPG

EdTechTalk: 21st Century Learning Webcast – Εκπομπή από τον Alex Ragone σχετικά με τη μάθηση στον 21ο αιώνα. Είναι μία ζωντανή εκπομπή η οποία αποθηκεύεται και σε μορφή podcast ώστε να είναι διαθέσιμη σε όσους δεν μπορούν να την παρακολουθήσουν ζωντανά.
edtech.jpg

ChildrensBookRadio : Είναι ένας ιστότοπος που ασχολείται με παιδικά βιβλία και περιλαμβάνει συλλογή podcasts με περιλήψεις ή κριτικές των βιβλίων και με συνεντεύξεις πολλών από τους συγγραφείς τους. Η συλλογή απευθύνεται σε γονείς, δασκάλους και νέους αναγνώστες, οι οποίοι μπορούν να βρουν τα podcasts που τους ενδιαφέρουν και να τα μοιραστούν.

childrensbookradio2.JPG

Για περισσότερα παραδείγματα μπορείτε να επισκεφτείτε τον παρακάτω ιστότοπο :
http://schoolcomputing.wikia.com/wiki/Podcasts#Examples_of_Podcasts_in_Education


Παρόμοια εγχειρήματα πραγματοποιούνται και στην Ελλάδα, καλύπτοντας ποικίλους εκπαιδευτικούς και άλλλους στόχους. Ρίξτε μια ματιά σε κάποια χαρακτηριστικά παραδείγματα που ακολουθούν:

Γυμνάσιο Καβασίλων Ημαθίας : Οι μαθητές δημιούργησαν εικονικές ραδιοφωνικές εκπομπές. Αυτές περιλάμβαναν μουσική και ειδήσεις διαφορετικών θεμάτων (καιρός αθλητικά, σχολικές ειδήσεις που σχετίζονται με τη ζωή των μαθητών. Εκτός από τη ξένη γλώσσα και τις ΤΠΕ, έμαθαν πως ζούν στην άλλη χώρα.

kavasila.JPG
MamaMia : Η Φανή Χαλκιά δημιουργεί και δημοσιεύει μια μεγάλη συλλογή από χρήσιμα podcasts τόσο για γονείς όσο και για παιδιά. Τα θέματα με τα οποία σχετίζονται ποικίλουν από προβλήματα με μαθησιακές δυσκολίες, προετοιμασία των παιδιών για το σχολείο έως και την προγεννητική αγωγή.


mamamia.jpg

Ελληνοαμερικάνικη Ένωση : Εδώ περιλαμβάνεται μια μεγάλη συλλογή από podcasts που απευθύνονται σε όλους όσους ενδιαφέρονται να αποκτήσουν τις βασικές γνώσεις στην αγγλική γλώσσα αλλά και σε όσους θέλουν να παρακολουθήσουν μαθήματα ελληνικών. Απλά μαθήματα σε μορφή podcast στα οποία μπορούν όλοι να έχουν πρόσβαση εύκολα, γρήγορα και δωρεάν.

ellinoamerikaniki.jpg

Εκτός από μέσο έκφρασης και επικοινωνίας, όπως συχνά τονίζεται, το podcasting συμβάλλει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων άρθρωσης λόγου σε συνδυασμό με πρακτικές δεξιότητες σε θέματα τεχνολογίας μέσα από δράση και πειραματισμό. Με τη σωστή χρήση της τεχνολογίας του podcasting oι μαθητές έχουν τη δυνατότητα να διευρύνουν τις εκφραστικές τους δυνατότητες και να εμπλακούν με πολλαπλούς ρόλους: του παραγωγού, του διδάσκοντα, του αφηγητή, του σχολιαστή, του δημοσιογράφου, του ηθοποιού, του ακροατή. Σύμφωνα με όσα υποστηρίζει ο Shawn Wheeler (επίκουρος καθηγητής του IMT και συγγραφέας αρκετών άρθρων σχετικά με τα podcast), στο περιοδικό Coming of age an introduction to the new World Wide Web ανέφερε ότι: « Το Podcasting έχει μεγάλη αξία στην εκπαίδευση. Αυτή η τεχνολογία δεν προορίζεται μόνο για μερικούς ανθρώπους, στους οποίους αρέσει απλά να ακούνε τη φωνή τους. Αυτή η τεχνολογία πρόκειται να επεκτείνει την ημέρα εκμάθησης, να αναθεωρήσει την άποψη που έχουν οι μαθητές για τα διαγωνίσματα και να επιτρέψει σε εκείνους τους σπουδαστές που ήταν απόντες από το μάθημα, να το παρακολουθήσουν οποιαδήποτε στιγμή και κυρίως οπουδήποτε. Το Podcasting επρόκειτο να αλλάξει ριζικά τον τρόπο εκπαίδευσης» (Παναγόπουλος, 2009).
Όπως αποδεικνύεται από πολλές έρευνες, τα podcasts μπορούν να βελτιώσουν τη μαθησιακή διαδικασία. Η βελτίωση αυτή εντοπίζεται κυρίως στον τομέα της υποστήριξης ατόμων με ειδικές μαθησιακές δεξιότητες. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, έχει αποδειχθεί ότι η χρήση podcasts μπορεί να ενισχύσει την αίσθηση συμμετοχής σε μια μαθησιακή κοινότητα, καθώς ενδυναμώνει τη συμμετοχική κουλτούρα στον παγκόσμιο ιστό της γνώσης (Walls, 2008). Επίσης, ενδυναμώνει τους μαθητές να ανακαλύψουν, να αναπτύξουν, να εφαρμόσουν και να επεκτείνουν τη δημιουργικότητά τους, μιας και είναι περισσότερο συμβατό με μαθησιακά στυλ στα οποία πολλές φορές δεν υπάρχει επικέντρωση.
Επιπλέον φαίνεται ότι το podcasting αποτελεί ένα μέσο που φέρνει την εκπαίδευση πιο κοντά στις τεχνολογίες με τις οποίες είναι ήδη εξοικειωμένοι οι περισσότεροι μαθητές. Τέλος, το γεγονός ότι προωθεί την αντίληψη «μάθηση οπουδήποτε, οποτεδήποτε», και ευνοεί την κατανόηση έναντι της αποστήθισης, το καθιστά έναν πόρο που εμπλουτίζει την οικολογία της μάθησης .

2. Ιστορικά στοιχεία


Λίγο μετά την εμφάνιση του διαδικτύου στη ζωή μας, άρχισαν να γίνονται γνωστά τα ιστολόγια (blogs) , ένας δημοφιλής τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι μοιράζονται τις σκέψεις τους στο διαδίκτυο. Σημαντικό ρόλο στην ιστορία του podcasting παίζει και η τεχνολογία ενημέρωσης, που ονομάζεται RSS καθώς με μια απλή εγγραφή στο RSS ένος blog, αυτόματα ενημερώνεται κανείς και λαμβάνει τις νέες πληροφορίες όταν αυτές αναρτηθούν.
Όπως αναφέρεται από τον Orden (2005-2008), το επόμενο σημαντικό βήμα αποδίδεται στο ηχητικό blogging (audio blogging). Όμως το πρόβλημα με τα audio blogs ήταν ότι οι αναγνώστες τους έπρεπε να ελέγχουν μόνοι τους τακτικά για νέα αρχεία MP3, να επισκέπτονται την ιστοσελίδα για να τα κατεβάσουν και στη συνέχεια να τα βάζουν στους MP3 players τους με το χέρι.
Ο Adam Curry ( γνωστός ως DJ του MTV στη δεκαετίας του '80) θέλησε να απλοποιήσει τη διαδικασία αυτή και έτσι προέκυψε μια αναβάθμιση της τεχνολογίας των RSS ώστε κάθε νέο αρχείο MP3 που δημοσιεύεται σε ένα blog να εντοπίζεται αυτόματα. Επιπλέον, ο Adam άρχισε να γράφει το πρώτο λογισμικό podcatcher (συλλέκτης ενημερώσεων ή podcasts).
Αξίζει ακόμα να τονιστεί ότι το podcasting δεν θα είχε εμφανιστεί χωρίς την ταχεία εξάπλωση των αρχείων MP3 και των MP3 players. Το iPod της Apple είναι μακράν το πιο δημοφιλές από τα MP3 players. Άλλωστε μερικοί υποστηρίζουν ότι από το iPod πάρθηκε το "pod" του podcast. Καθώς αυτές οι συσκευές εξαπλώνονταν και ο αποθηκευτικός τους χώρος μεγάλωνε, οι ακροατές άρχισαν να ψάχνουν για νέο ηχητικό περιεχόμενο.
Σήμερα ολοένα και περισσότερες νέες τεχνολογίες podcasting συνεχίζουν να προκύπτουν, νέες αγορές δημιουργούνται, νέες ιδέες διαμορφώνονται. Το podcasting κινείται με την ταχύτητα του φωτός και η εξέλιξη του αναμένεται ραγδαία στα χρόνια που ακολουθούν.

3. Πώς φτιάχνεται ένα podcast - Πλατφόρμες



Ο βασικός εξοπλισμός για τη δημιουργία ενός Podcastπεριλαμβάνει:
  • Έναν υπολογιστή χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις.
  • Ένα μικρόφωνο ή το ενσωματωμένο μικροφώνο ενός laptop ή headset.
  • Κατάλληλο λογισμικό για ηχοχράφηση καιεπεξεργασία.
  • Σύνδεση στο Internet και ένα webserverπροκειμένου να ανεβει το podcast.
  • Κατάλληλο λογισμικό για να ανεβάσετε το podcast.
Υπάρχει πληθώρα εργαλείων για τη δημιουργία podcast. Κάποια είναι desktopbased (απαιτούν εγκατάστασηγια τη χρήση τους) και κάποια είναι webbased (απευθείας χρήση απότο Internet). Παρακάτωπεριγράφεται το Audacity, ένα desktop based εργαλείο επεξεργασίας ήχου.

3.1 Επεξεργασία ήχου


Το Audacity http://audacity.sourceforge.net/ είναι ένα εργαλείο ανοιχτού κώδικα επεξεργασίας ήχου και ηχογράφησης για Windows, Mac OS X, GNU/Linux και άλλα λειτουργικά συστήματα. Κατεβάστε την έκδοση Audacity 1.3.3.
3.1.1 Επισκόπηση Audacity

audacity_record.jpg

  1. Από αυτό το κουμπί ξεκινάτε την ηχογράφησή σας
  2. Κάνετε παύση της ηχογράφησης και αν το ξαναπατήσετε συνεχίζετε στο ίδιο track από εκεί που σταματήσατε
  3. Σταματάτε τελείως την ηχογράφηση και αν ξαναπατήσετε το record η ηχογράφηση θα γίνει σε νέο track
  4. Ακούτε αυτό που ηχογραφήστε
  5. Πηγαίνετε απεθυείας στην αρχή της ηχογράφησης
  6. Πηγαίνετε απευθείας στο τέλος της ηχογράφησης
  7. Αφαιρείτε ένα τμήμα της ηχογράφησης αφού πρώτα το επιλέξετε σέρνοντας το ποντίκι και έχοντας ήδη πατήσει το κουμπί της θέσης 13
  8. Από αυτά τα δύο κουμπιά μπορείτε να αντιγράψετε ένα τμήμα της ηχογράφησης σε ένα άλλο σημείο (Επιλογή τμήματος – Αντιγραφή – Επικόλληση)
  9. Ρυθμίζετε την ταχύτητα της αναπαραγωγής
  10. Πατώντας το μαύρο βελάκι, ρυθμίζετε από το μενού που ανοίγει τα κανάλια μεταφοράς του ήχου και τα ηχεία
11. Από το μενού εφέ ρυθμίζετε τα ηχητικά σας εφέ (πχ απομάκρυνση θορύβου, ενίσχυση των χαμηλών συχνοτήτων, αλλαγή ταχύτητας, ρυθμού, τόνου κ.α)
12. Εισάγετε σιγή για όσο χρό θέλετε κατά τη διάρκεια της ηχογράφησης
13. Πατώντας αυτό το κουμπί μπαίνετε σε κατάσταση επιλογής

audacity_import_music.jpg
14. Για να εισάγετε μουσική στο αρχείο σας πηγαίνετε στο μενού Αρχείο – Import – Audio
15. Από το κουμπί της χρονικής μετατόπισης πορείτε να μεταφέρετε την ηχογράφησή σας πριν τη μουσική, μετά το τέλος της μουσικής ή σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή κατά τη διάρκειά της, σύροντας την κυμματομορφή της ηχογράφησης στο σημείο που επιθυμείτε
16. Από το μενού Κανάλια – Add new προσθέτετε ένα νέο κανάλι.

3.1.2 Εκπαιδευτικά σενάρια με τη χρήση του Audacity

Μπορείτε να δημιουργήσετε ένα κανάλι προκειμένου ναανεβάζετε επεισόδια για ένα συγκεκριμένο γνωστικό αντικείμενο.
Εργαλείο ηχογράφησης υποστηρικτικού υλικού: μπορείτε ναχρησιμοποιήσετε το Audacityγια να ηχογραφήσετε υλικό το οποίο θα λειτουργήσει υποστηρικτικά στα μαθήματάσας (π.χ οδηγίες δραστηριοτήτων, επιπλέον μαθησιακό υλικό κ.α)
Εργαλέιο ηχογράφησης διαλέξεων: Αυτά τα ηχητικά αρχείαμπορούν να βοηθήσουν ιδιαίτερα μαθητές που δεν μπόρεσαν να παρακολουθήσουνκάποιο μάθημα. Έτσι μπορούν να έχουν το υλικό των διαλέξεων όπως εσείς τοοργανώσατε και ηχογραφήσατε.
Εργαλείο δημιουργίας για τους μαθητές: ζητήστε από τουςμαθητές σας να διεξάγουν έρευνες και να συλλέξουν στοιχεία σχετικά με έναγνωστικό αντικείμενο προκειμένου να δημιουργήσουν podcasts με πληροφοριακό υλικό σχετικόμε το μάθημά σας το οποίο θα είναι στη διάθεση όλων των μελών της τάξης.
Εργαλείο έκφρασης για τους μαθητές: μετά από μία εκδήλωση ή μία εκπαιδευτική εκδρομή ζητήστε από τους μαθητές σας να καταγράψουν τις εμπειρίεςτους δημιουργώντας έτσι μία συλλογή ηχητικών αρχείων.

3.1.3 Εργαλεία για άλλα λογισμικά

Για όσους δουλεύουν σε Mac υπάρχει το GarageBand ως κομμάτι της σουίταςiLife. Άλλο δωρεάν πρόγραμμα ιδιαίτερα γνωστό είναι το PodProducer. Επίσης, σταπρογράμματα που κυκλοφορούν στο εμπόριο είναι το Mixcraft της Acoustica, τοAudition της Adobe και άλλα.

3.2 Ιστοχώροι φιλοξενίας και αναπαραγωγής podcast


Μια υπηρεσία φιλοξενίας podcast είναι ότι και οποιαδήποτε άλλη διαδικτυακή υπηρεσίαφιλοξενίας αλλά με την εξής σημαντική διαφορά: επειδή το μέγεθος των podcasts, τα οποία μπορούν ναέχουν mp3, mov και wmv μορφή, είναι πολύ μεγαλύτερο από τομέγεθος των τυπικών ιστοσελίδων ή των διαδικτυακών εικόνων, χρειάζεστεπερισσότερο αποθηκευτικό χώρο. Αν το podcast σας είναι αρκετά δημοφιλές και αυξάνονται οι εγγραφές τωνακροατών σας σε αυτό, τότε καταναλώνετε αρκετά μεγάλο εύρος ζώνης καθώς οισυνδρομητές κατεβάζουν τη δημιουργία σας.

Η επιλογή του σωστού ιστοχώρου φιλοξενίας των δημιουργιώνσας εξαρτάται από τον αριθμό των podcasts που θέλετε να παράγετε κάθε μήνα, το μέγεθός τους καθώςκαι το είδος της συνδρομητικής βάσης για τις ακροάσεις. Προτείνεται ναεπιλέγετε ιστοχώρους που προσφέρουν απεριόριστο εύρος ζώνης αφού δεν μπορείτενα γνωρίζετε εκ των προταίρων την απήχηση των δημιουργιών σας.

Το Libsyn(Liberated Syndication) http://libsyn.com/είναι η πιο δημοφιλής υπηρεσία φιλοξενίας αρχείων ήχου και video και παρέχει απεριόριστο εύροςζώνης. Η μηνιαία χρέωση κυμαίνεται από 5 έως 30 δολλάρια αναλόγως τοναποθηκευτικό χώρο που θέλετε να αγοράσετε. Μπορείτε να δοκιμάσετε την υπηρεσίαχωρίς να εγγραφείτε σε αυτή ή να δηλώσετε στοιχεία πιστωτικής κάρτας. Απλάδώστε για usernameκαι password τη λέξη standbox. Κάθε μήνα οιδημιουργίες σας αρχειοθετούνται και ο μηνιαίος αποθηκευτικός χώρος ανανεώνεται.Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι αν ανεβάσετε σήμερα ένα αρχείο μεγέθους 20MB, σε 30 ημέρες από θααρχειοθετηθεί και και έτσι 20MBδιαθέσιμου χώρου θα αποθηκευτούν στο λογαριασμό σας. Το Lisbyn διαθέτει μια πολύ ισχυρήκοινότητα και μέσω των forumsλαμβάνετε απαντήσεις σε τυχόν ερωτήματά σας, αρκετά γρήγορα.

Το OurMedia http://www.ourmedia.org/ είναι μία δωρεάν υπηρεσία φιλοξενίας αρχείων ήχου και video προσφέροντας απεριόριστο εύροςζώνης και αποθηκευτικό χώρο. Οι δημιουργίες σας ανεβαίνουν στους InternetArchiveservershttp://www.archive.org/ και τότε εσείςκαθορίζετε τις λεπτομέρειες της άδειας προκειμένουν να ξέρουν οι υπόλοιποι τιμπορούν να κάνουν και τι όχι με το podcast σας.

4. Η χρήση των podcasts στην εκπαίδευση


Στα περισσότερα σύγχρονα σχολεία ή πανεπιστήμια υπάρχουν σήμερα iPods, MP3 players και άλλα είδη φορητών συσκευών σχεδόν παντού. Αυτά τα μοντέρνα gadgets έχουν ενταχθεί πλέον στην καθημερινότητα των μαθητών και όπως αναφέρεται, ένας συνεχώς αυξανόμενος αριθμός εκπαιδευτικών αρχίζουν να επωφελούνται μέσω του podcasting. Τονίζεται ακόμα, ότι το podcasting για τους εκπαιδευτικούς λειτουργεί ως ένας αποτελεσματικός τρόπος για την αλληλεπίδρασή τους με τους μαθητές έξω από την παραδοσιακή σχολική τάξη. Επιτρέπει την αποστολή περιεχομένων σε μορφή ραδιοφωνικής εκπομπής, έτσι ώστε να μπορούν να ακουστούν οπουδήποτε, οποιαδήποτε στιγμή – ακόμα και όταν οι μαθητές δεν βρίσκονται μπροστά από έναν υπολογιστή.
Τα πανεπιστήμια αναφέρονται στη βιβλιογραφία ως οι πρώτοι εκπαιδευτικοί φορείς που αγκάλιασαν αυτή τη νέα τεχνολογία, διανέμοντας συσκευές iPod στους σπουδαστές τους και για την υπαγωγή των podcasts στις διαλέξεις. Όμως, το podcasting δεν μπορεί να χαρακτηριστεί απλά ως η μετατροπή των διαλέξεων που γίνονται στην τάξη σε online περιεχόμενα ήχου που διανέμονται μαζικά. Πολλοί εκπαιδευτικοί μετατρέπουν πλέον τις διαλέξεις τους από PowerPoint παρουσιάσεις σε podcasts, ενώ άλλοι το χρησιμοποιούν για να παρέχουν λεπτομερείς εξηγήσεις σε συχνές ερωτήσεις με τη μορφή ομιλίας, ή ως εργαλείο για τους σπουδαστές να εξασκήσουν το λεξιλόγιό τους στο σπίτι. Οι μαθητές μπορούν επίσης να δημιουργήσουν τα δικά τους podcasts για να αλληλεπιδρούν με τους καθηγητές ή άλλους μαθητές. Tο podcasting δηλαδή προσφέρει στους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές τους μια νέα διάσταση στη διδασκαλία, δημιουργώντας έναν μοντέρνο τρόπο διαδραστικής επικοινωνίας μεταξύ τους.
Το κύριο όφελος του podcasting για τους εκπαιδευτικούς είναι αρκετά απλό. Δίνει τη δυνατότητα στους εκπαιδευτικούς να προσεγγίσουν τους μαθητές μέσα από ένα μέσο που όπως χαρακτηριστικά διατυπώνεται είναι «κουλ» και αποτελεί μέρος της καθημερινής τους ζωής. Για μια τεχνολογία που απαιτεί μόνο έναν υπολογιστή, ένα μικρόφωνο και μια σύνδεση στο internet, το podcasting δίνει τη δυνατότητα εξέλιξης της εκπαίδευσης του φοιτητή πέρα από την τάξη. Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να υιοθετήσουν την ιδέα χρησιμοποίησης συσκευών όπως τα PDAs, τα iPods και άλλων φορητών συσκευών πολυμέσων, χωρίς περισπασμούς στη μάθηση, αλλά ως αποτελεσματικά εργαλεία στη μάθηση.
Επίσης, αναφέρεται ότι ταυτόχρονα με τους εκπαιδευτικούς και οι γονείς μπορούν να επωφεληθούν από το podcasting, δεδομένου ότι τους επιτρέπει να αναλάβουν έναν πιο ενεργό ρόλο στην εκπαίδευση των παιδιών τους. Ρυθμίζοντας τις φορητές τους συσκευές ώστε να μπορούν να αποθηκεύουν αυτόματα τις εκπομπές του σχολείου, μπορούν να παρακολουθούν την εξέλιξη των παιδιών τους στην τάξη, καθώς επίσης και να ενημερώνονται για τις τελευταίες ανακοινώσεις του σχολείου (Παναγόπουλος, 2009).
Παρακάτω παρουσιάζεται ένα σύνολο παραδειγμάτων χρήσης του podcasting στην εκπαίδευση με σκοπό την ανάδειξη της πληθώρας των τρόπων με τους οποίους μπορεί να συντελέσει στην αποτελεσματικότερη διεξαγωγή της εκπαιδευτικής διαδικασίας:



  • Οι μαθητές μπορούν να δημιουργήσουν κανάλια σχετικά με τη σχολική τους ζωή παράγοντας εβδομαδιαία επεισόδια για την περιγραφή σημαντικών γεγονότων και δραστηριοτήτων.
  • Μετά από μια επίσκεψη της τάξης στο ζωολογικό κήπο τα παιδιά μπορούν να κληθούν να μαζέψουν καθένα πληροφορίες για ένα ζώο και στη συνέχεια να φτιάξουν ένα podcast όπου θα το περιγράφουν.
  • Ομάδες μαθητών μπορούν να οργανώσουν επισκέψεις σε άλλα σχολεία και να πάρουν συνεντεύξεις από τους μαθητές τους ώστε να διαμορφωθεί μια εικόνα για τη σχολική ζωή σε αυτά. Στη συνέχεια τα σχόλια που περιλαμβάνονταν σε αυτές τις συνεντεύξεις θα εκδοθούν με τη μορφή podcasts.
  • Μαθητές ή ομάδες μαθητών μπορούν να αναλάβουν να πάρουν συνέντευξη από κάποιες εξέχουσες προσωπικότητες. Ο δάσκαλος θα πρέπει αφού αναλάβει να φέρει σε επαφή τους μαθητές με τους συνεντευξιαζόμενους να τους βοηθήσει να ανεβάσουν τις συνεντεύξεις αυτές με τη μορφή podcasts.
  • Οι μαθητές μπορούν να οργανώσουν συνεντεύξεις με πολιτικά πρόσωπα της κοινότητας στην οποία ζουν και να τους θέσουν ερωτήσεις σχετικά με τα θέματα της καθημερινότητας που τους απασχολούν. Έπειτα μπορούν να δώσουν στις συνεντεύξεις τη μορφή podcasts και να τις διαμοιραστούν.
  • Οι μαθητές μπορούν να δουλέψουν σε ομάδες και να δημιουργήσουν ενδιαφέροντα και ελκυστικά είδη podcasts τα οποία θα δημοσιεύσουν με στόχο την προσέλκυση ενός ευρύτερου κοινού που θα επιθυμεί να τα ακούσει.
  • Πριν από μια επικείμενη εκδρομή σε κάποιο τόπο, ο δάσκαλος μπορεί να ηχογραφήσει μία μικρή ξενάγηση στον τόπο αυτό περιλαμβάνοντας πληροφορίες για τα σημαντικότερα αξιοθέατα του και θέτοντας ερωτήσεις στους μαθητές του με σκοπό να τους κεντρίσει το ενδιαφέρον. Οι προφορικές αυτές ξεναγήσεις αφού πάρουν τη μορφή podcasts θα μπορούν να διαμοιραστούν στους μαθητές πριν την επίσκεψη και να αποθηκευτούν στις φορητές συσκευές όπως για παράδειγμα το Ipod που θα έχουν μαζί τους.
  • Ο δάσκαλος θα αναθέσει στους μαθητές την παρακολούθηση κάποιων ντοκυμαντέρ στην τηλεόραση. Κάθε μαθητής θα πρέπει να φτιάξει μια περίληψη των όσων παρακολούθησε και να την κάνει podcast. Έτσι η τάξη θα φτιάξει τελικά μια συλλογή από ντοκυμαντέρ σε podcast μορφή τα οποία θα μπορούσαν να δημοσιεύονται σε εβδομαδιαία βάση και να αποτελούν τελικά ένα κανάλι με τις περιλήψεις των μαθητών.
  • Ο δάσκαλος θα ωθήσει τα παιδιά να παρακολουθήσουν τις ειδήσεις στην τηλεόραση και να παρατηρήσουν τα δομικά στοιχεία και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του λόγου που χρησιμοποιείται κατά την προβολή τους. Τα στοιχεία που θα συλλέξουν οι μαθητές θα αποτελέσουν το περιεχόμενο podcasts που θα φτιάξουν στη συνέχεια και θα χρησιμοποιηθούν στο μάθημα της γλώσσας.
  • Οι μαθητές μπορούν να παρακολουθήσουν συγκεκριμένες εκπομπές και έπειτα να θέσουν ο ένας στον άλλο ερωτήσεις σχετικά με το περιεχόμενο των εκπομπών που παρακολούθησαν. Οι απαντήσεις που θα συγκεντρωθούν θα οργανωθούν ώστε να αποτελέσουν podcasts για κάθε μία διαφορετική εκπομπή.
  • Ο δάσκαλος μπορεί να αναθέσει στα παιδιά την παρακολούθηση και καταγραφή των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του λόγου συγκεκριμένων ρόλων σε σίριαλ. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο ρόλος του Φατσέα στο σίριαλ «Καφέ της Χαράς», αφού πολλές από τις ατάκες του μπορούν να καταγραφούν σε podcasts των παιδιών και στη συνέχεια να σχολιαστούν και να διορθωθούν στην τάξη κατά τη διάρκεια του μαθήματος της γλώσσας.
  • Οι μαθητές μπορούν να φτιάξουν podcasts της επίσκεψής τους σε ένα μουσείο και να περιλάβουν μέσα σε αυτό μια περιγραφή των όσων είδαν εκεί και των εντυπώσεων που αποκόμισαν.
  • Ιδιαίτερα χρήσιμα για το μάθημα τις λογοτεχνίας είναι τα podcasts με απαγγελίες ποιημάτων. Ο δάσκαλος μπορεί να αναθέσει στους μαθητές του την εύρεση τέτοιου είδους αρχείων τα οποία μπορούν έπειτα να αναπαραχθούν στην τάξη και να δώσουν μεγαλύτερη παραστατικότητα στη μελέτη των ποιημάτων.
  • Ο δάσκαλος μπορεί να καταγράφει τις διαλέξεις σε podcast ώστε αφενός να διατηρείται ένα αρχείο της διδακτέας ύλης και αφετέρου να είναι προσβάσιμο από τους μαθητές οι οποίοι δεν μπόρεσαν να παραβρεθούν στο μάθημα.
  • Θα μπορούσαν να δημιουργούνται podcasts που θα περιελάμβαναν για παράδειγμα ένα δελτίο ειδήσεων στα αγγλικά ή το διάβασμα ενός αγγλικού βιβλίου και θα δημιουργούνταν από τους μαθητές στα πλαίσια του μαθήματος των Αγγλικών με στόχο τη βελτίωση της προφοράς τους.
  • Οι μαθητές μπορούν να φτιάχνουν podcasts με τα νέα του σχολείου και τις εξελίξεις που προκύπτουν κάθε εβδομάδα και να τα ανεβάζουν σε μία ιστοσελίδα ώστε να διαμοιράζονται σε όλους.
  • Οι μαθητές μπορούν να καταγράψουν σε μορφή podcasts τις μεταξύ τους συζητήσεις για τα θέματα που τους απασχολούν είτε σχετικά με το σχολείο είτε γενικότερα ούτως ώστε να έρθουν σε στενότερη επαφή μεταξύ τους και ταυτόχρονα να μάθουν να χρησιμοποιούν και την τεχνολογία.
  • Ο δάσκαλος μπορεί να φτιάχνει εβδομαδιαία επεισόδια podcast και να περιγράφει τα όσα συνέβησαν σε αυτό το χρονικό διάστημα στο σχολείο. Έπειτα μπορεί να το στέλνει στους γονείς ώστε να είναι ενήμεροι για τις επιδόσεις των παιδιών τους άλλα και για τη γενικότερη κατάσταση που επικρατεί στο σχολείο. Τα επεισόδια θα μπορούσαν ακόμα να συνιστούν ένα κανάλι με τα νέα από το σχολείο το οποίο θα μπορούσαν να παρακολουθούν οι γονείς.
  • Τα podcasts μπορούν να αποτελέσουν και βοηθητικό εργαλείο για την αξιολόγηση των μαθητών από το δάσκαλό τους. Ο δάσκαλος μπορεί να φτιάχνει ένα podcast όπου θα περιλαμβάνει όλες τις σωστές απαντήσεις στα θέματα των εξετάσεων που έχουν προηγηθεί καθώς επίσης και μία μικρή αιτιολόγηση για κάθε σωστή απάντηση. Αυτή η προσπάθεια μπορεί να γίνει και για κάθε μαθητή ξεχωριστά, δηλαδή ο δάσκαλος θα φτιάχνει ένα podcast για κάθε μαθητή όπου θα περιλαμβάνει την αξιολόγηση του, δηλαδή τις σωστές και λάθος απαντήσεις που έδωσε στις εξετάσεις παρέχοντάς του ταυτόχρονα υποδείξεις για τα σημεία της ύλης στα οποία θα πρέπει να δείξει περισσότερη προσοχή.
  • Στην ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των μαθητών θα μπορούσε να συντελέσει ιδιαίτερα η προσπάθεια δημιουργίας ενός είδους σεναρίου ή ιστορίας από εκείνους. Κάθε μαθητής θα φτιάχνει ένα podcast όπου θα περιγράφει μια ιστορία, την οποία θα συνεχίζει στη συνέχεια με τον δικό του τρόπο ένας άλλος μαθητής φτιάχνοντας και εκείνος με τη σειρά του ένα νέο podcast.
  • Ο δάσκαλος μπορεί να αναθέτει κάθε βδομάδα στους μαθητές την ανάγνωση βιβλίων. Οι μαθητές αφού τα διαβάσουν θα δημιουργούν podcasts όπου θα δίνουν μία περίληψη των όσων διάβασαν καθώς και την προσωπική τους κριτική για το περιεχόμενο του βιβλίου.

5. Έρευνες σχετικά με τη χρήση podcasting στην εκπαίδευση


Η σημερινή στροφή της τεχνολογίας προς τη συστηματικότερη χρήση podcasting έχει ως αποτέλεσμα την ένταση των προσπαθειών για την ένταξη του στην εκπαίδευση. Παράλληλα όμως γεννιούνται κάποια ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν: Μήπως τελικά αυτή η τεχνολογική εφαρμογή με τα πολυμεσικά χαρακτηριστικά θα μπορούσε να αποτελέσει μια εκπαιδευτική μέθοδο ανεπίσημης μάθησης με σημαντικά οφέλη; Μπορεί να ενσωματωθεί οργανικά και αν ναι, με ποιους τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί εκπαιδευτικά; Με ποια μορφή, σε ποια έκταση και για ποιους σκοπούς μπορεί το podcasting να ενταχθεί στη διδακτική πράξη; Πώς διαφοροποιείται ο ρόλος των παραδοσιακών φορέων εκπαίδευσης; (Campbell, 2005). Πολλές έρευνες έχουν διεξαχθεί μέχρι σήμερα επιδιώκοντας να δώσουν απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα και να παρουσιάσουν ενδιαφέροντα αποτελέσματα σε σχέση με την ενσωμάτωση αυτής της πολλά υποσχόμενης τεχνολογίας στον τομέα της εκπαίδευσης.
Ο Webster (2009) επιχείρησε να ερευνήσει το προφίλ των χρηστών podcast, τους λόγους οι οποίοι τους ωθούν να ασχοληθούν με αυτά και καταλήγει σε τρία σημαντικά συμπεράσματα τα οποία είναι:


  • Προτείνονται δημιουργίες με μικρό περιεχόμενο. Οι podcasters δίνουν έμφαση στη μεταφερσιμότητα και σε θέματα που σχετίζονται με την ακρόαση.
  • Ο χώρος συγκέντρωσης των podcasts είναι ανεπαρκώς ανεπτυγμένος για να ενθαρρύνει την ευρύτερη χρήση τους.
  • Οι podcasters οι οποίοι ενδιαφέρονται για το οικονομικό κέρδος πρέπει να λάβουν σοβαρά την τοποθέτηση, διαφήμιση και πώληση των podcast τους. Το αποτέλεσμα αυτής της προσέγγισης δε είναι ιδιαίτερα ευεργετικό για τη διάχυση της γνώσης.

Σχετικά με την ενσωμάτωση των podcasts στην εκπαιδευτική διαδικασία, ο Campbell (2005) υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι που δραστηριοποιούνται στο χώρο της εκπαίδευσης θα πρέπει να μάθουν για τις πιθανές χρήσεις και την αξία των podcasts αλλά και να αναπτύξουν σχετικές δεξιότητες. Ένας αρκετά σοβαρός λόγος είναι ότι όλο και περισσότεροι μαθητές εξοικειώνονται με ανάλογες τεχνολογίες οι οποίες έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής τους ζωής και αποτελούν για αυτούς εργαλεία έκφρασης. Για παράδειγμα κάποιοι από αυτούς διαθέτουν ιστολόγια (blogs), ξέρουν να τραβάνε video και να το επεξεργάζονται, να δημιουργούν σχεδικινήσεις, να χειρίζονται ψηφιακές φωτογραφίες και να γράφουν ψηφιακό ήχο. Ο εκπαιδευτικός θα μπορούσε κάλλιστα να εκμεταλλευτεί την εξοικείωση των μαθητών π.χ. με το podcasting προκειμένου να δημιουργήσει δραστηριότητες και δίνοντας τις σωστές κατευθύνσεις να τους οδηγήσει σε αναλυτικές και συνθετικές δημιουργίες. Τελικά η εξαίρεση αυτών των τεχνολογιών κυρίως από την τριτοβάθμια εκπαίδευση πιθανόν να αποτελέσει πλήγμα για τους μαθητές. Στην έρευνα του Webster (2009) οι ακροατές των podcasts αποκαλούνται καταναλωτές. Όμως, ο Campbell θεωρεί ότι αυτός ο χαρακτηρισμός δεν αναδεικνύει την αλληλεπίδραση που χαρακτηρίζει την ορθή επικοινωνία και που προσφέρεται από τα podcasts μέσω των RSS.
Ο Frydenberg (2008) ερευνά τη χρήση των podcasts στην τάξη. Η έρευνα περιγράφει μια δραστηριότητα σε ένα κολλέγιο που ασχολείται με τη διοίκηση επιχειρήσεων, όπου 54 μαθητές κατασκεύαζαν podcasts χρησιμοποιώντας υλικό από τις διαλέξεις των μαθημάτων τους. Ο σκοπός ήταν να δημιουργήσουν υποστηρικτικό και συμπληρωματικό υλικό για τα μαθήματά τους. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι οι περισσότεροι μαθητές αναγνώρισαν ότι το podcasting είναι μια νέα τεχνολογία με πολλές εφαρμογές μέσα αλλά και έξω από την τάξη. Οι 25 από αυτούς δήλωσαν ότι δεν περιορίστηκαν μόνο στα podcasts που άκουσαν στην τάξη αλλά εγγράφηκαν και άκουσαν podcasts με θέματα που τους ενδιέφεραν προσωπικά και δε σχετίζονταν απαραίτητα με τα μαθήματά τους. Μια ανάλυση της επισκεψιμότητας της ιστοσελίδας που φιλοξενούσε τα podcasts σε ένα web server, έδειξε ότι οι μαθητές κατέβαζαν τα podcasts των συμμαθητών τους σε τακτά χρονικά διαστήματα. Επίσης πολλοί μαθητές έγγραψαν στα ιστολόγιά τους για το πόσο περήφανοι ένιωθαν που έμαθαν να δημιουργούν και να μοιράζονται podcasts καθώς και παραδείγματα σχετικά με το πώς μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν στην καθημερινή τους ζωή. Τελικά η έρευνα συμπεραίνει ότι το podcasting είναι ένα χρήσιμο εργαλείο για τη διανομή στους μαθητές πληροφοριών σχετικών με το μάθημα. Μάλιστα το εργαλείο γίνεται ακόμα πιο ισχυρό από την υπευθυνότητα που νιώθουν οι μαθητές όταν πρόκειται να δημιουργήσουν οι ίδιοι το περιεχόμενο του podcast που θα μοιραστούν με τους συμμαθητές τους. Μια έρευνα στους μαθητές κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ότι η χρήση των podcasts με αυτό τον τρόπο συνεισφέρει στη συλλογική μάθηση. Τα podcasts πρόσθεσαν αξία στη μάθηση αλλά δεν αντικατέστησαν την εμπειρία της τάξης.
Ο Lazzari (2009) παρουσιάζει μία δραστηριότητα που έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια του 2ου εξαμήνου του ακαδημαϊκού έτους 2005-2006, στη σχολή Τεχνών και Φιλοσοφίας του πανεπιστημίου του Bergamo στην Ιταλία. Οι φοιτητές που συμμετείχαν στη δραστηριότητα ήταν full-timestudents και δούλεψαν σαν δημιουργοί και χρήστες podcasts διάρκειας 5 έως 15 λεπτών, με σκοπό τον εμπλουτισμό και τη βελτίωση του περιβάλλοντος ηλεκτρονικής μάθησης του πανεπιστημίου. Τo περιεχόμενο των podcasts αφορούσε υλικό από δύο προπτυχιακά μαθημάτά τους. Προσανατολίστηκαν στη δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού για φοιτητές οι οποίοι σπάνια παρακολουθούσαν τα μαθήματα στην τάξη (distalusers) ενισχύοντας τη μάθηση από απόσταση, τη δημιουργία σημειώσεων για φοιτητές που παρακολουθούσαν τα μαθήματα σποραδικά (proximalusers) και στην παροχή περιλήψεων και πηγών εμβάθυνσης για τους φοιτητές που παρακολουθούσαν τα μαθήματα τακτικά. Τα συμπεράσματα της έρευνας δείχνουν ότι η συμμετοχή των full-time φοιτητών στη δημιουργία των podcasts βελτίωσε τόσο τους βαθμούς τους όσο και τη μαθησιακή τους εμπειρία, με ένα πολύ αποτελεσματικό τρόπο. Ο σχεδιασμός podcasts ενίσχυσε την ανάπτυξη των μαθησιακών τους ικανοτήτων, κινητροδότησε την ενβάθυνση τους σε ερωτήσεις που έπερεπε να αντιμετωπίσουν, προώθησε την υιοθέτηση συνεργατικών δεξιοτήτων και την ανάπτυξη κριτικής σκέψης. Οι βαθμοί των part-time φοιτητών έδειξαν ότι η διανομή μαθησιακού υλικού μέσω podcast δεν επηρέασε τα αποτελέσματα και έτσι η υποστήριξη της μάθησης με podcast κρίθηκε ουδέτερη.
Οι Wallsetall (2009) ασχολήθηκαν με το αν οι μαθητές είναι έτοιμοι και πρόθυμοι να ενσωματώσουν στην εκπαιδευτική διαδικασία δύο μορφές podcast, τα επαναλαμβανόμενα και τα συμπληρωματικά. Ένας δευτερεύον στόχος της έρευνας είναι να ερευνηθεί ο τρόπος με τον οποίο τα επαναλμαβανόμενα podcasts επηρεάζουν την παρουσία των μαθητών στην τάξη. Η έρευνα διεξήχθει σε δύο προπτυχιακές τάξεις ενός μεγάλου δημόσιου πανεπιστημίου το εαρινό εξάμηνο του 2007. Στο μάθημα που αφορούσε τις επιχειρήσεις συμμετείχαν 50 μαθητές και χρησιμοποιήθηκαν συμπληρωματικά podcasts ενώ στο άλλο μάθημα που αφορούσε την εκπαίδευση εγγράφηκαν 49 μαθητές και χρησιμοποιήθηκαν επαναλαμβανόμενα podcasts με ηχογραφημένες διαλέξεις. Τα podcasts που ήταν σε μορφή audio και video ήταν διαθέσιμα στους μαθητές για να τα κατεβάσουν σε συσκευές της επιλογής τους. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι η πλειοψηφία των μαθητών διέθετε συσκευές για πρόσβαση σε αρχεία ήχου και έτσι δεν μπορούσαν να δουν video. Πριν τη δραστηριότητα, μόνο ένα μικρό ποσοστό μαθητών χρησιμοποιούσε τις φορητές συσκευές τους για θέματα σχετικά με το πανεπιστήμιο και τις διαλέξεις. Στο τέλος του εξαμήνου, το ποσοστό των μαθητών που εξοικειώθηκε με τα podcasts διπλασιάστηκε ενώ παρατηρήθηκε μια μικρή αύξηση στους μαθητές με τα συμπληρωματικά podcasts ως προς τη συχνότητα που τα κατέβαζαν στις συσκευές τους. Το 50% των μαθητών δήλωσε ότι δεν είχαν ασχοληθεί ξανά με podcasts στο πλαίσιο της τάξης. Οι μαθητές έκριναν ότι τα podcasts συνεισέφεραν θετικά στη μάθησή τους. Οι δηλώσεις τους έδειξαν ότι οι μαθητές θα χρησιμοποιήσουν από δω και στο εξής podcasts ενώ μελετούν στον Η/Υ και λιγότερο κατά τη διάρκεια άλλων δραστηριοτήτων.
Οι Fernandez etall (2010) μελετούν το κατά πόσο τα podcasts μπορούν να συνεισφέρουν στη βελτίωση της μάθησης από απόσταση. 90 μαθητές συμμετείχαν για ένα ακαδημαϊκό εξάμηνο στη δημιουργία 13 podcast σχετικά με ένα μάθημα των προπτυχιακών τους σπουδών. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας η χρήση των podcasts επιτρέπει ένα ευρύ φάσμα δεξιοτήτων και μαθησικών μεθόδων όπως π.χ το είδος του διδακτικού υλικού και η μελέτη αποτεδήποτε και από οπουδήποτε. Πιο συγκεκριμένα, οι μαθητές δήλωσαν ότι τα podcasts σε συνδυασμό με το υπόλοιπο μαθησιακό υλικό βελτίωσαν τη μάθησή τους, η φωνή ήταν πιο ευχάριστη από το γραπτό κείμενο και είχαν την ευκαιρία να αφιερώσουν περισσότερο χρόνο στη μελέτη τους κάνοντας καλύτερη διαχείριση του χρόνου τους. Οι δάσκαλοι δήλωσαν ότι αυξήθηκε το αίσθημα της σταθερής επικοινωνίας με τους μαθητές τους. Τελικά η έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα podcasts αποτελούν ένα δυναμικό εργαλείο με συμπληρωματικό ρόλο στις παραδοσιακές πηγές μάθησης χωρίς όμως να μπορούν να τις αντικαταστήσουν. Αυξάνουν τα κίνητρα των μαθητών γεγονός που αποτελεί βασική αρχή καλής πρακτικής στην ανώτερη εκαπίδευση. Η επιτυχία των podcasts δεν εξαρτάται μόνο από το περιεχόμενό τους αλλά και από άλλους παράγοντες όπως ο τόνος της φωνής και η μουσική στο background.
Η έρευνα του Meng (2005) πραγματοποιήθηκε το 2005 στο Πανεπιστήμιο Charles Sturt και ζητήθηκε από προπτυχιακούς φοιτητές να σχεδιάσουν και να δημιουργήσουν εκπαιδευτικά podcasts για τους συναδέλφους τους. Πιο συγκεκριμένα, έπρεπε να φτιάχνουν ψηφιακά αρχεία ήχου τα οποία θα είχαν διάρκεια 3 έως 5 λεπτά και θα αποτελούσαν εβδομαδιαία επεισόδια μιας εκπομπής με θέμα τα μαθήματα που διδάσκονταν οι μαθητές και σκοπό την καλύτερη προετοιμασία αυτών πριν το μάθημα. Οι ερευνητές εστίασαν στις διαδικασίες συνεργατικής μάθησης που αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια της συμμετοχής των εμπλεκομένων στην παραπάνω διαδικασία.Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι οι μαθητές μπήκαν σε μια διαδικασία παραγωγής ιδεών, επίλυσης προβλημάτων και διαλόγου καθώς επίσης και ανταλλαγής απόψεων. Παρατηρήθηκε σημαντική δέσμευση των μαθητών σε συνεργατικές δραστηριότητες με σκοπό να δημιουργήσουν περιεχόμενο που απευθυνόταν στους συμφοιτητές τους. Ο τομέας της κατασκευής γνώσης βρέθηκε να επωφελείται αρκετά καθώς οι μαθητές συζητούσαν μεταξύ τους, εξέφραζαν τις απόψεις τους και έψαχναν για λύσεις και τρόπους για να βελτιώσουν το τελικό αποτέλεσμα.
Στην έρευνα του Augustsson (2010) μελετώνται τα αποτελέσματα χρήσης του Voicethread, ένα web2.0 εργαλείο που επιτρέπει στους χρήστες του να σχολιάζουν με φωνή, κείμενο, ηχητικά αρχεία ή βίντεο, στα πλαίσια ενός μαθήματος Κοινωνικής Ψυχολογίας σε ένα Πανεπιστήμιο της Σουηδίας. Το Voicethread ενσωματώθηκε στη διδασκαλία του μαθήματος και τα αποτελέσματα μετρήθηκαν μέσω της επιτέλεσης μίας εργασίας κατά την οποία οι φοιτητές παρακολουθούσαν μια ταινία, δημιουργούσαν ομάδες και στη συνέχεια έκαναν μαζί ηχητικά σχόλια σχετικά με την ταινία χρησιμοποιώντας το εργαλείο. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας η παραπάνω διαδικασία βοήθησε τους μαθητές να διαμορφώνουν και να εκφράζουν τις προσωπικές τους σκέψεις και τα αισθήματα μέσω του σχολιασμού του τί παρακολούθησαν στην ταινία. Το Voicethread έπαιξε βοηθητικό ρόλο στη σύσταση και συνεργασία των ομάδων των φοιτητών καθώς επίσης και στην αξιολόγηση της προσφοράς κάθε μέλους της ομάδας στον κοινό σχολιασμό μέσω ης αναπαραγωγής του τελικού σχολίου.
Ακόμα μια έρευνα που πραγματεύεται τη χρησιμότητα των podcasts στην εκπαίδευση διεξήχθη το φθινόπωρο του 2008 και την άνοιξη του 2009 σε ένα ερευνητικό Πανεπιστήμιο των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής από τους Bolliger, Supanakom & Boggs (2010). Στην έρευνα έλαβαν μέρος 302 φοιτητές οι οποίοι συμμετείχαν σε 14 online μαθήματα στα οποία γινόταν χρήση podcasts που δημοσιεύονταν μέσω του iTunesUniversity. Τα μαθήματα διδάσκονταν από διαφορετικούς καθηγητές οι οποίοι δημοσίευαν podcasts για να διαμοιράζουν διαλέξεις και υποστηρικτικό υλικό. Τα αποτελέσματα και αυτής της έρευνας ήταν πολύ ενθαρρυντικά σε σχέση με την αξιοποίηση της τεχνολογίας των podcasts στην εκπαίδευση. Αποδείχτηκε ότι οι μαθητές κινητροδοτήθηκαν από την χρήση των podcasts δείχνοντας έτσι μεγαλύτερη προσοχή στα online μαθήματά τους. Ένιωθαν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση γιατί μπορούσαν να καταλάβουν καλύτερα το περιεχόμενο του μαθήματος και πολλοί από αυτούς πίστευαν ότι τα αρχεία podcast τους τραβούσαν τα ενδιαφέρον. Η οργάνωση και παρουσίαση της πληροφορίας με τον τρόπο αυτό άρεσε πολύ στους μαθητές και αποτελούσε γι’ αυτούς έναν διαφορετικό και αποτελεσματικό τρόπο κατανόησης.
Για τη διερεύνηση του πόσο μπορεί να βοηθήσει η τεχνολογία των podcasts στην διδασκαλία των ξένων γλωσσών έγινε το 2007-2008 εφαρμογή του προγράμματος ESOLEndorsement από εκπαιδευτές στο μάθημα της Λογοτεχνίας δεύτερης ξένης γλώσσας στο Πανεπιστήμιο των Νοτιοανατολικών Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής (Deoksoon, 2011) . Στους υποψήφιους μελλοντικούς εκπαιδευτές ανατέθηκε μία εργασία μελέτης, ανάλυσης και καταγραφής σε podcasts των πολιτιστικών στοιχείων άλλων χωρών και των διαδικασιών ανάγνωσης, γραφής και ομιλίας που αυτές ακολουθούν.Τα αποτελέσματα του όλου εγχειρήματος ήταν πολύ θετικά αφού η εργασία άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις στους συμμετέχοντες. Οι ίδιοι ανέφεραν ότι η χρήση των podcasts τους βοήθησε να έρθουν σε επαφή με τη νέα τεχνολογία, να τη γνωρίσουν και α την εφαρμόσουν στην πράξη. Αυτό κρίθηκε από εκείνους άκρως απαραίτητο για τη μετέπειτα επαγγελματική τους πορεία ως εκπαιδευτές, αφού τότε θα πρέπει να αντιμετωπίσουν τη νέα γενιά μαθητών οι οποίοι είναι άριστοι γνώστες και χρήστες των νέων τεχνολογιών. Εκτός όμως από την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης τους στη χρήση των podcasts, οι υποψήφιοι εκπαιδευτές κινητροδοτήθηκαν από τη δημοσίευση της εργασίας τους στη μορφή των podcasts, καταβάλλοντας έτσι μεγαλύτερη προσπάθεια να την ολοκληρώσουν και μάλιστα με καλά αποτελέσματα.
Από άλλη έρευνα διαπιστώθηκε ότι οι βαθμοί των εργασιών των μαθητών βελτιώθηκαν σημαντικά. (Kutz, Fenwick & Ellsworth, 2007) .Οι μαθητές ανταποκρίνονται καλύτερα στη μαθησιακή διαδικασία όταν αυτή περιλαμβάνει τεχνικές τύπου podcasting αφού θεωρούν ότι αυτά τα εργαλεία υπερτερούν σε σχέση με τις προσωπικές του σημειώσεις και τα βιβλία. (Evans, 2008) . Οι επιπτώσεις των podcasts είναι ιδιαίτερα ευεργετικές όσον αφορά τη διδασκαλία της καρδιακής ακρόασης. (Barret et al., 2006)
Τα podcasts μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά την προετοιμασία των μαθητών με τις συμβουλές που παρέχουν, μεταδίδουν την υπονοούμενη γνώση των υπόλοιπων μαθητών με ένα τρόπο αρκετά προσβάσιμο ενώ παράλληλα η μάθηση διαμορφώνει έναν πιο ανεπίσημο χαρακτήρα (EdirisinghaC. et al., 2009) . Οι μικρές και ανεπίσημες ηχογραφήσεις δρουν κατά του άγχους των μαθητών σχετικά με το μαθησιακό αντικείμενο και ενισχύουν τη συμμετοχή τους σε μια μαθησιακή κοινότητα. (ChanLee, 2005 & Lee et al., 2007) . Ακόμα τα podcasts βοήθησαν τους μαθητές να προσεγγίσουν τα πολιτισμικά στοιχεία των ξένων γλωσσών που διδάσκονταν. (Chinnery, 2006) και τέλος μπορούν να διεγείρουν τη φαντασία. (ScottishCouncilforEducationalTechnology, 1994)
Σε μία σχετική έρευνα ανακαλύφθηκε ότι τα 2/3 των μαθητών ήταν κάτοχοι mp3 players αλλά τα χρησιμοποιούσαν με σκοπό να ψυχαγωγηθούν. Επίσης, παρόλο που δεν ήταν καθόλου εξοικειωμένοι με την τεχνολογία του podcasting, ένα μεγάλο μέρος των μαθητών μπήκε στη διαδικασία αξιοποίησής τους. Η χρήση των podcasts από τους μαθητές δεν επηρέασε αρνητικά τη συμμετοχή τους στις διαλέξεις ενώ σε κάποιες περιπτώσεις προτίμησαν να χρησιμοποιήσουν μέσα τα οποία τους παρείχαν ρυθμό ανάλογο με αυτό που επιθυμούσαν. (Walls et al., 2010)
Παρόλο που η τεχνολογία του podcasting προσφέρει αρχικά ενθουσιασμό, κάποιοι υποστηρίζουν ότι η συνεισφορά του στη βελτίωση της μάθησης είναι μικρή. Ίσως η προστιθέμενη αξία του να βρίσκεται στο γεγονός ότι μπορεί να υποβοηθήσει άτομα τα οποία δεν μπορούν να παρακολουθήσουν μαθήματα προκειμένου να μη μείνουν έξω από την εκπαιδευτική διαδικασία. (Malan, 2007)
Ύστερα από κάποιες ποιοτικές και ποσοτικές αναλύσεις αποδείχθηκε ότι τα podcasts δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλή στους μαθητές. (Cann, 2007). Ακόμα υποστηρίχτηκε ότι δεν έχει σημαντικά ευεργετικά αποτελέσματα στη μάθηση τουλάχιστον με τη μορφή του αρχείου των διαλέξεων. (Deal, 2007) .Τα μαθησιακά κέρδη από το γραπτό κείμενο είναι μεγαλύτερα από αυτά των podcasts. (Abtand Barry, 2007)
Παρόλο που η χρήση των podcasts στην εκπαιδευτική διαδικασία αποτελεί μια νέα μόδα που προσελκύει πολλούς οπαδούς, υπάρχουν ακόμα μαθητές που δεν την προτιμούν. Έτσι προκύπτει και από τα αποτελέσματα έρευνας που έγινε το 2007 σε φοιτητές νοσηλευτικής και οικονομικών 2 διαφορετικών εξαμήνων σε σχέση με το πόσο συχνά άκουγαν τις διαλέξεις των μαθημάτων τους, οι οποίες δημοσιεύονταν σε μορφή podcasts σε ένα LMSsite που είχε δημιουργηθεί από το αντίστοιχο ίδρυμα για εκπαιδευτικούς σκοπούς (Kazlauskas & Robinson, 2011).Τα αποτελέσματα της έρευνας απέδειξαν ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των μαθητών προτιμούσε τον παραδοσιακό τρόπο διδασκαλίας, δηλαδή την φυσική παρουσία στις διαλέξεις των μαθημάτων, παρά την ακρόαση τους μέσω διαδικτύου. Αν και υπήρξαν πολλοί παράγοντες που επηρέασαν τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης έρευνας, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι υπάρχουν πολλοί μαθητές που επιθυμούν την κατά πρόσωπο επαφή με το διδάσκοντα και την μελέτη μέσα στα παραδοσιακά περιβάλλοντα εκπαίδευσης.
Όπως φαίνεται από τις έρευνες τα αποτελέσματα από τη χρήση των podcasts στην εκπαιδευτική διαδικασία είναι θετικά αλλά σε κάποιες περιπτώσεις τα αποτελέσματα δεν είναι ιδιαίτερα ικανοποιητικά. Ίσως το πρόβλημα να αφορά τον τρόπο ενσωμάτωσής τους στην τάξη. Τα podcasts προσθέτουν αξία στη μαθησιακή διαδικασία όταν χρησιμοποιούνται ως συμπληρωματικό υλικό και όχι ως υλικό που θα αντικατασταστήσει την εμπειρία στην τάξη .

6. Συμβουλές για εκπαιδευτικούς


Πιθανόν, πολλοί να αναρωτηθούν για τη δυσκολία, τηνπεριπλοκότητα ή το κόστος κατασκευήςενός podcast. Όσον αφοράτο κόστος παραγωγής και συντήρησης των podcast, η ύπαρξη των λογισμικών ανοικτού κώδικα (opensource) εξασφαλίζει τη μείωσήτου στο ελάχιστο, αφού παρέχουν υποστήριξη σε όλες τις απαιτούμενες διαδικασίεςοι οποίες δεν απαιτούν ιδιαίτερεςτεχνικές γνώσεις ούτε και εξειδικευμένα προγράμματα προκειμένου να επιτευχθεί ηεπεξεργασία του ήχου. Ο βασικός εξοπλισμός για τη δημιουργία ενός Podcast περιλαμβάνει:
  • Έναν υπολογιστή χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις,αφού τα περισσότερα προγράμματα ηχογράφησης και μίξης είναι αρκετά ελαφριά.
  • Ένα μικρόφωνο ή το ενσωματωμένο μικροφώνο ενός laptop ή headset με το οποίο ο ήχος θα είναι πιοκαθαρός και χωρίς θόρυβο ή οποιαδήποτε άλλη ψηφιακή συσκευή ηχογράφησης (μετάπερνάμε το αρχείο ήχου στο Η/Υ).
  • Κατάλληλο λογισμικό. Κάποια προγράμματα διατίθενται στην αγορά ενώ κάποια άλλα προσφέρονται δωρεάν. Τα περισσότερα επιτρέπουν την ηχογράφηση, την
  • επεξεργασία και την μίξη αρχείων ήχου σε πολύαπλά και εύκολα βήματα.
  • Σύνδεση στο Internet και ένα webserverπροκειμένου να ανεβει το podcastκαι να είναι να διαθέσιμο για ανάγνωση και αποθήκευση.
  • Musiclibraryμε τα κατάλληλα ηχητικά εφέ.

Η διαδικασία παραγωγής του είναι μια απλή διαδικασία η οποίααποτελείται από τα παρακάτω στάδια. Σχετικές πληροφορίες παρουσιάζονται στο http://learn20.wikispaces.com/file/view/L7.pdf

Σχεδιασμός
Αρχικά, ο δημιουργός του podcast καλείται να δημιουργήσει το σενάριο δηλαδή:
  • Να ορίσει το αντικείμενo, δηλαδή να αποφασίσει το θεματικόαντικείμενο που θα παρουσιάσει. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, καλό θα είναι νααποφεύγεται η χρήση της τεχνικής podcast όταν το θεματικό αντικείμενο (π.χ προγραμματισμός)απαιτεί άλλου είδους αναπαραστάσεις προκειμένου να γίνει κατανοητό (π.χ οπτικέςαναπαραστάσεις). Σύμφωνα με τα πορίσματα ερευνών, οι ακροατές συνήθως προτιμούνηχητικές δημοσιεύσεις με πρακτικό ενδιαφέρον (παροχή άμεσα εφαρμόσιμωνστοιχείων), παρά με θεωρητικές αναλύσεις οι οποίες πρέπει να χρησιμοποιούνάλλες μεθόδους και τεχνικές προκειμένου να διατηρήσουν αμέιωτη την προσοχή τουκοινού.
  • Να προσδιορίσει το κοινό στο οποίο απευθύνεται, αφού είναι πολύ σημαντικό να ληφθούνυπ’ όψιν τα χαρακτηριστικά του (π.χ η ηλικία, η ιδιότητα, τα ενδιαφέροντα, τογνωστικό επίπεδο, μέγιστος χρόνος εστίασης της προσοχής κ.α).
  • Να ορίσει το χρόνοδιάρκειάς του,προκειμένου να αποφασίσει τι μπορεί να ενσωματώσει από άποψη χρόνου. Η χρονικήδιάρκεια του podcast ορίζεται σύμφωνα με το μέγιστο χρόνο δυνατής εστίασης τηςπροσοχής των ακροατών και. Η τυπική διάρκεια ενός podcast κυμαίνεται από τρίαέως έξι λεπτά όσο π.χ διαρκεί ένα τραγούδι.
  • Να καθορίσει τη μορφή του δηλαδή να αποφασίσει ποια πρόσωπα θα ακούγονται στο podcast, την πιθανότητα ενόςκαλεσμένου, το διαχωρισμό των επιμέρους τμημάτων και φυσικά τη δομή του καθενόςαπό αυτά. Το πληροφοριακό περιεχόμενο των τμημάτων πρέπει να προσαρμόζεται στοχρονικό πλάισιο διάρκειας του podcast,που σημαίνει ότι δεν πρέπει να είναι πολύ πυκνό και πολύπλοκο.
  • Να αποφασίσει τη συχνότητα ενημέρωσης τουpodcast, δηλαδή κάθε πότε έχει τη δυνατότητα να το τροποποιεί (π.χ αφαίρεσηυλικού και ενσωμάτωση νέου).
  • Να δώσει ένα όνομα στο podcast, το οποίο θαείναι δημιουργικό και αντιπροσωπευτικό του περιεχομένου του. Προτείνεται ηανάπτυξη ενός σλόγκαν όπως πχ «Χρήσιμες πληροφορίες για το Word, από μικρούςχρήστες».
  • Να εξασφαλίσει την ασφάλεια των μαθητών,ορίζοντας κανόνες για την αποφυγή έκθεσης των προσωπικών δεδομένων τους καιπιθανότητας εντοπισμού τους, χρησιμοποιώντας ψευδόνυμα τα οποία συνήθως ευχαριστούν τα παιδιά και τέλος ζητώντας τη συναίνεση των γονέων για τηδημοσίευση του podcast.

Μια τυπική διάρθρωση ενός podcast περιλαμβάνει τα εξής τμήματα:
  • Την εισαγωγικήμουσική, η οποία θα επαναλαμβάνεται στα διαφορετικά επεισόδια.
  • Την εισαγωγή,δηλαδή ένα καλωσόρισμα αναφέροντας το όνομα του podcast, του εκφωνητή καθώς και μιασύντομη περίληψη της θεματολογίας του.
  • Το σώματου podcast, το οποίοπεριλαμβάνει τη λεπτομερή ανάπτυξη των σημαντικών σημείων του θεματικούαντικειμένου και προτείνεται ο διαχωρισμός του σε τμήματα.
  • Το κλείσιμο- αποφώνηση, όπου ο ομιλητής ευχαριστεί το κοινό του και το ενημερώνει γιατο θέμα του επόμενου podcast.
  • Τη μουσική κλεισίματος, η οποία συνήθως είναι αυτή που χρησιμοποήθηκε ως εισαγωγικήμουσική.

Παραγωγή
Το στάδιο της παραγωγής ενός podcast περιλαμβάνει τη διαδικασία της εγγραφής. Αν τηρηθούν οι παρακάτω απλοίκανόνες, ο δημιουργός του podcast θα οδηγηθεί σε μια επιτυχημένη ηχογράφηση:
  • Η προετοιμασία πριν την ηχογράφηση είναισημαντική γιατί ο εκφωνητής οργανώνει αυτά που πρόκειται να πει.
  • Καθόλη τη διάρκεια της ηχογράφησης να κρατάει το μικρόφωνο κοντά στο στόμα και διατηρεί την ίδια απόσταση.
  • Πρέπει να μιλάει αργά και καθαρά κάνοντας ταανάλογα διαλλείματα προκειμένου να παίρνει τις απαραίτητες αναπνοές. Αυτό πουείναι πολύ σημαντικό για τους ακροατές, είναι να μπορούν να διακρίνουν μεακρίβεια τα λόγια του ομιλητή και όχι αν η φωνή του είναι ραδιοφωνική. Η υψηλήποιότητα του ήχου δε δείχνει να επηρεάζει ιδιαίτερα την εκπαιδευτική επιτυχίατων podcasts.
  • Οι ηχητικές καταγραφές δημιουργούν μια αίσθησηπαρουσίας του ομιλητή και αμεσότητας και προσφέρουν στον ακροατή μια πλούσιασυναισθηματική εμπειρία. Έτσι λοιπόν, προτείνεται ο ομιλητής να αξιοποιεί τουςδιαφορετικούς τόνους της φωνής του για να δίνεται έμφαση όπου χρειάζεται και ναμην γίνει ο λόγος του μονότονος. Το ύφος του μπορεί να ποικίλει ανάλογα με τηνπερίσταση δηλαδή να είναι σοβαρό, διασκεδαστικό, σε μορφή συνέντευξης,δημοσιογραφικό. Ακόμα το γέλιο τη σωστή στιγμή είναι επιθυμητό. Παρόλες όμωςτις διακυμάνσεις πρέπει να φέρει στοιχεία του ίδιου του ομιλητή. Σύμφωνα μεαποτελέσματα ερευνών, η προσαρμογή της συχνότητας του ήχου της φωνής, τουρυθμού, του ηχοχρώματος, της έντασης και άλλων φωνολογικών χαρακτηριστικώνδιευρύνει σημαντικά το κανάλι επικοινωνίας με τους ακροατές. Είναι σημαντικό οδημιουργός του podcast να αποφεύγει να χρησιμοποιεί ταυτόχρονα πολλάδιαφορετικά στοιχεία ύφους προκειμένου το ηχητικό αρχείο να μην μπερδεύει ήκουράζει τους ακροατές.
  • Για να αποφευχθεί η πιθανότητα επαναλαμβανόμενωνηχογραφήσεων πρέπει:
    • να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή σε τυχόν θορύβουςπου προέρχονται από το περιβάλλον στο οποίο γίνεται η ηχογράφηση, προκειμένουνα αποφευχθεί η πιθανότητα ενσωμάτωσής τους στο podcast.
    • να ηχογραφούνται ξεχωριστά τα διάφορα τμήματατου podcast ούτως ώστενα μειώνεται ο αριθμός των λαθών.

Επεξεργασία
Μετά την ηχογράφηση των διαφόρων τμημάτων του podcast, σειρά έχει ηεπεξεργασία του. Είναι μια κρίσιμη και ιδιαίτερα σημαντική διαδικασία αφούπεριλαμβάνει κυρίως τη συνένωση των διαφορετικών τμημάτων που έχουν ήδηηχογραφηθεί. Με την ανάλογη προσοχή στα παρακάτω, ο δημιουργός του podcast θα πετύχει μια σωστήεπεξεργασία.
  • Πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στουςχρόνους στην αρχή και στο τέλος των τμημάτων που ενώνονται για να αποφευχθούνπροβλήματα συγχρονισμού.
  • Ο δημιουργός μπορεί αν θέλει να ενσωματώσειμουσική αρκεί αυτή να είναι podsafe. Η podsafe μουσικήχρησιμοποιείται νόμιμα αφού διανέμεται δωρεάν μέσω της άδειας CreativeCommon, επιτρέποντας έτσιστους δημιουργούς podcastνα τη χρησιμοποιούν υπό την προϋπόθεση όμως να αναφερθεί ο συνθέτης τουεκάστοτε κομματιού.
  • Η χρήση loyalty-freeμουσικής (χωρίς δικαιώματα) εξυπηρετεί κάποιες από ανάγκες των δημιουργώνσχετικά με τη μουσική επένδυση των podcasts τους. Ιδιαίτερη όμως προσοχή πρέπει να δίνεται στουςόρους χρήσης της αφού κάποιες άδειες περιλαμβάνουν μόνο το δικαίωμα τηςμετάδοσης και όχι αυτό της διανομής αντιγράφων για καταφόρτωση (Πλέσσας, 2007).
  • Επίσης o δικτυακός τόπος __www.opsound.org__ προσφέρει δωρεάν καιελεύθερα δικαιωμάτων έργα διαφόρων καλλιτεχνών ανά τον κόσμο για αντιγραφή,επεξεργασία και μετάδοση. Ανεξάρτητοι δημιουργοί επιτρέπουν χρήση της μουσικήςτους σε podcasts με αντάλλαγμα την αναφορά του ονόματος και του έργου τους.
  • Το Garage Band της Apple και το Acid της Sonyπαρέχουν ένα εύκολο τρόπο για τη δημιουργία μουσικής (μουσικό θέμα &παραλλαγές, γέφυρες, ηχητικά εφέ) για χρήση σε podcasts μέσω της χρήσης/μίξηςχιλιάδων μουσικών φράσεων χωρίς την υποχρέωση καταβολής δικαιωμάτων που τα συνοδεύουν.

Δημοσίευση
Η δημοσίευση ενός podcast στο Διαδίκτυο είναι μια απλή διαδικασία με τα εξής βήματα:
  • Exportσε MP3 στο Audacity
  • Άνοιγμα του MP3 με τι iTunes
  • Επιλογή του αρχείου, File, GetInfo, Συμπλήρωση πεδίων, Podcast ως Genre
Τέλος, ο σταθερός ρυθμός δημοσιεύσεων των επεισοδίωνδημιουργεί στον ακροατή μια αίσθηση αξιοπιστίας απέναντι στο δημιουργό και μιαπροστιθέμενη αξία στη συνολική προσπάθεια οργάνωσης και δημιουργίας ενόςολοκληρωμένου αποτελέσματος.

Παρακάτω θα βρείτε έναν πίνακα που περιλαμβάνεισυνοπτικά τα χαρακτηριστικά καθεμίας από τις εξής κατηγορίες podcasts :Εξαιρετικό, πολύ καλό, καλό, κακό. Τα κριτήρια με τα οποία γίνεται ο διαχωρισμόςαυτός αφορούν στις ιδιότητες των βασικότερων συστατικών στοιχείων των podcastsκαι έχουν καθοριστεί από το Πανεπιστήμιο του Wisconsin.

Κατηγορία
Εξαιρετικό
Πολύ καλό
Καλό
Κακό
Εισαγωγή
Έξυπνη εισαγωγή με σχετικές πληροφορίες και σαφή σκοπό που προσελκύει αμέσως τον ακροατή
Περιγράφει το θέμα και βαθμιαία προσελκύει τον ακροατή.
Κάπως ελκυστική με όχι απόλυτα καθορισμένο σκοπό .
Ακατάλληλο θέμα που προσελκύει ελάχιστα τον ακροατή. Δεν υπάρχει εισαγωγή ή ο σκοπός δεν είναι καλά ορισμένος.

Αναφέρεται ποιος μιλάει, η ημερομηνία παραγωγής του podcast και πού βρίσκεται ο ομιλητής.
Αναφέρει κάποια από αυτά : ποιος μιλάει, ημερομηνία παραγωγής του podcast, τοποθεσία του ομιλητή.
Έμμεση αναφορά στο ποιος μιλάει, στην ημερομηνία παραγωγής του podcast και στην τοποθεσία του ομιλητή.
Δεν αναφέρεται ποιος μιλάει, η ημερομηνία παραγωγής του podcast και η τοποθεσία του ομιλητή.
Περιεχόμενο
Δημιουργικό και αυθεντικό περιεχόμενο, ακριβείς πληροφορίες και σύντομες έννοιες.
Ακριβείς και σύντομες πληροφορίες.
Μερικές πληροφορίες είναι ανακριβείς ή πολύ γενικές.
Ανακριβείς πληροφορίες.

Χρήση καλού λεξιλογίου.
Χρήση κατάλληλου λεξιλογίου.
Χρήση ανεπαρκούς λεξιλογίου.
Χρήση λεξιλογίου που είναι ακατάλληλο για το κοινό στο οποίοι απευθύνεται το podcast.

Κατάλληλη επιλογή και σωστή χρήση μιας μεγάλης ποικιλίας από καλά ψαγμένες πηγές πληροφοριών και αναφορές.
Κατάλληλη χρήση σωστά επιλεγμένων αναφορών.
Χρήση μερικών αναφορών οι οποίες χρειάζονται διόρθωση.
Δεν περιλαμβάνονται αναφορές.

Πάντα είναι εστιασμένο στο θέμα.
Παραμένει στο θέμα.
Μερικές φορές απομακρύνεται από το θέμα.
Δεν παραμένει στο θέμα.

Ο επίλογος συνοψίζει τις σημαντικότερες πληροφορίες.
Ο επίλογος συνοψίζει το θέμα.
Ο επίλογος δε συνοψίζει καλά όλες τις σημαντικές πληροφορίες.
Δεν υπάρχει επίλογος.
Μετάδοση πληροφοριών
Καλά προβαρισμένο, με ομαλή εκφώνηση και χρήση διαλογικού στυλ.
Προβαρισμένο, ομαλή εκφώνηση.
Ακούγεται απροβάριστο με όχι ομαλή εκφώνηση.
Η εκφώνηση είναι διστακτική και μεταβαλλόμενη και ο ομιλητής ακούγεται σαν να διαβάζει.

Αποτελεσματική απαγγελία, έκφραση και ρυθμός που κρατούν τους ακροατές.
Αποτελεσματική απαγγελία, έκφραση και ρυθμός.
Η απαγγελία, η έκφραση και ο ρυθμό μερικές φορές αποσπούν την προσοχή.
Οι λέξεις δε γίνονται κατανοητές καθώς απαγγέλλονται ή η έκφραση και ο ρυθμός αποσπούν την προσοχή στη διάρκεια του podcast.

Σωστή χρήση της γραμματικής σε όλο το podcast.
Σωστή χρήση της γραμματικής στη διάρκεια του podcast.
Μερικές φορές γίνεται χρήση ακατάλληλης γραμματικής κατά τη διάρκεια του podcast.
Κακή χρήση της γραμματικής σε όλη τη διάρκεια του podcast.
Συνέντευξη
Χρήση ανοικτού τύπου ερωτήσεων καθώς και άλλων συμπληρωματικών που αποσπούν ενδιαφέρουσες πληροφορίες από τον συνεντευξιαζόμενο.
Κατάλληλη χρήση ερωτήσεων ανοικτού τύπου και άλλων συμπληρωματικών.
Οι ανοικτού τύπου ερωτήσεις και οι άλλες συμπληρωματικές είναι μερικές φορές άσχετες με το θέμα.
Χρησιμοποιούνται μόνο ναι-όχι ερωτήσεις.
Γραφικά και μουσική
Τα γραφικά που χρησιμοποιούντας ακολουθούν τους κανόνες σχεδίασης καλών γραφικών και δημιουργούν μια μοναδική παρουσίαση που συντελεί αποτελεσματικά στην εκφώνηση.
Τα γραφικά είναι σχετικά με τον ήχο και ενισχύουν το περιεχόμενο.
Τα γραφικά μερικές φορές βελτιώνουν την ποιότητα και το πόσο κατανοητό γίνεται το podcast.
Τα γραφικά είναι άσχετα με το podcast.

Η μουσική βελτιώνει τη διάθεση, την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της παρουσίασης.
Η μουσική παρέχει υποστηρικτικό υπόβαθρο στο podcast.
Η μουσική παρέχει ένα υπόβαθρο στο podcast που αποσπά κάπως την προσοχή.
Η μουσική αποσπά την προσοχή από την παρουσίαση.

Όλα τα γραφικά και η μουσική έχουν φτιαχτεί από το δημιουργό του podcast ή αναφέρεται ρητά σε ποιόν ανήκουν.
Tα γραφικά και η μουσική έχουν φτιαχτεί από το δημιουργό του podcast ή αναφέρεται ρητά σε ποιόν ανήκουν.
Δε γίνεται κατανοητό σε ποιον ανήκουν τα δικαιώματα της μουσικής και των γραφικών.
Η χρήση μουσικής και γραφικών που έχουν κλαπεί από άλλον είναι εμφανής.
Τεχνικές λεπτομέρειες
Οι μεταβάσεις είναι ομαλές με σωστά κενά χωρίς θορυβώδη και νεκρά διαστήματα.
Οι μεταβάσεις είναι ομαλές με μία ελάχιστη ποσότητα θορύβου.
Οι μεταβάσεις δεν είναι ομαλές, υπάρχουν κενά.
Οι μεταβάσεις δεν είναι ομαλές και πρέπει να αφαιρεθεί ο ήχος που υπάρχει στο υπόβαθρο.

Η ένταση της φωνής, της μουσικής και των εφέ βελτιώνουν την παρουσίαση.
Η ένταση είναι αποδεκτή.
Η ένταση δε διατηρείται συνεχώς στα κατάλληλα επίπεδα.
Οι αλλαγές στην ένταση αποσπούν την προσοχή.

Η διάρκεια του podcast κρατάει το κοινό σε ενδιαφέρον.
Η διάρκεια του podcast κρατάει το κοινό.
Η διάρκεια του podcast είναι μεγαλύτερη ή μικρότερη από αυτήν που χρειάζονται οι ακροατές.
Η διάρκεια του podcast είναι πολύ μεγαλύτερη ή πολύ μικρότερη από αυτήν που χρειάζονται οι ακροατές.

Το podcast βρίσκεται σε μία ιστοσελίδα που περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικές με το θέμα του.
Το podcast περιέχει ετικέτες με σχετικές πληροφορίες.
Το podcast περιέχει περιορισμένες ετικέτες με σχετικές πληροφορίες.
Το podcast δεν έχει ετικέτες σχετικές με το θέμα του και είναι δύσκολο να εντοπιστεί η θέση του.

Το podcast είναι κομμάτι μιας συχνά μεταδιδόμενης εκπομπής.
Το podcast είναι μέρος μιας εκπομπής.
Το podcast εμφανίζεται τυχαία.
Το podcast εμφανίζεται μόνο μία φορά.
Ομαδικότητα
Όλα τα μέλη της ομάδας συνεισέφεραν ισότιμα στο τελικό προϊόν και βοήθησαν στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων όλης της ομάδας
Βοήθησαν τους συναδέλφους τους.
Έκαναν το δικό τους κομμάτι αλλά δε βοήθησαν τους συναδέλφους τους.
Συνεισέφεραν λίγο στο προϊόν.

Όλοι έκαναν όλα τα καθήκοντα που τους ανατέθηκαν και συνεισέφεραν στη γνώση, τις γνώμες και τις ικανότητες που μοιράστηκαν τα μέλη της ομάδας.
Ολοκλήρωσαν σχεδόν όλα τους τα καθήκοντα και συνεισέφεραν στη γνώση, τις γνώμες και τις ικανότητες που μοιράστηκαν τα μέλη της ομάδας.

Δεν ολοκλήρωσαν τα καθήκοντα που τους ανατέθηκαν και δε συνεισέφεραν στη γνώση, τις γνώμες και τις ικανότητες που μοιράστηκαν τα μέλη της ομάδας.

7. Προβληματισμοί


Τοpodcasting στην εκπαίδευση μπορεί να αξιοποιηθεί σε δύο βασικούς άξονες: τηνεπανάληψη και την υποστήριξη. Αυτοί οι τρόποι αξιοποίησης στοχεύουν στονεμπλουτισμό της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης , τη διευκόλυνση τηςαυτό-εκπαίδευσης, την υποβοήθηση ατόμων με μειωμένες δεξιότητες στην ανάγνωση,τον εμπλουτισμό των εμπειριών των εκπαιδευόμενων με υψηλού επιπέδου μαθησιακέςικανότητες και τη συνεργασία μεταξύ εκπαιδευόμενων από διαφορετικές χώρες(Frydenberg, 2008). Ως γωστή πλατφόρμα για διαμοίραση podcasts εκπαιδευτικούπεριεχομένου τόσο σε μορφή ήχου όσο και σε μορφή βίντεο, συμπεριλαμβάνονταςδιαλέξεις προερχόμενες από περισσότερα από πενήντα πανεπιστήμια αναφέρεται τοiTunes U της Apple.

Τα δύο βασικά χαρακτηριστικότου podcasting, η φορητότητα η όλο και μεγαλύτερη δημοτικότητά του, μπορούν ναεξηγήσουν τη συνεχή αύξηση του ενδιαφέροντος για ένταξη της τεχνολογίας αυτήςστην εκπαίδευση (Κέντρου, 2010). Σύμφωνα με τους υποστηρικτές του podcasting ηενσωμάτωση αυτής της τεχνολογίας μπορεί να βελτιώσει τα μαθησιακά αποτελέσματακαι αυτό στηρίζεται στην άποψη ότι το podcasting μπορεί να επαυξήσει τηναίσθηση δέσμευσης των εκπαιδευόμενων.

Γενικά διαπιστώνεται ότι η χρήση του podcasting μπορεί να ευνοήσει ιδιαίτερα τηνεκπαιδευτική διαδικασία αφούαποτελεί ένα μέσο έκφρασης και επικοινωνίας διαφορετικό από τα συνηθισμένα τοοποίο κινητροδοτεί τους μαθητές φέρνοντας τους κοντά στην τεχνολογία πουχρησιμοποιούν. Θεωρείται ένα φυσικό μέσο μετάδοσης της πληροφορίας από τηνπλευρά των μαθητών. Αυτό συμβαίνει γιατί οι περισσότεροι διαθέτουν iPods ή φορητάmedia players καθώς και πρόσβαση στο Internet. Άλλωστε τα πολυμέσαπροκαλούν το ενδιαφέρον τους ενεργοποιώντας πολλές αισθήσεις και βάζοντας τους στηδιαδικασία της διερεύνησης των δυνατοτήτων έκφρασης που παρέχουν τα σύγχροναμέσα.

Προωθεί τη συνεργατική μάθηση μέσω τηνενασχόλησης και εξοικείωσης των μαθητών με την τεχνολογία και βάζει τους μαθητές στηδιαδικασία εναλλαγής ρόλων αφού μπορούν να είναι παραγωγοί, ακροατές,δημοσιογράφοι ή και σχολιαστές συμμετέχοντας ενεργά σε μια κοινότητα. Οιπαραπάνω δημιουργικές δραστηριότητες υποβοηθούν τους μαθητές στη διαδικασίαανακάλυψης, εφαρμογής και επέκτασης της δημιουργικότητα και της φαντασίας τους.Ενισχύεται ακόμα η ανάπτυξη δεξιοτήτων άρθρωσης λόγου μεχρήση της δικής τους φωνήςενώ είναι συμβατό με μαθησιακά στυλ στα οποία πολλές φορές δεν υπάρχειεπικέντρωση (πολλαπλές νοημοσύνες). Επίσης αυξάνει το αίσθημα της σταθερήςεπικοινωνίας μεταξύ των δασκάλων και των μαθητών.

Το podcasting μπορεί να λειτουργήσει ακόμα ωςσυμπληρωματικό υλικό ή να παρέχει επεξηγήσεις.Επιτρέπει την επέκταση των εκπαιδευτικώνδραστηριοτήτων πέρα τους χρονικούς και θεματικούς περιορισμούς που θέτουν ταεκπαιδευτικά ιδρύματα,προωθεί την ιδέα της συμμετοχής στον παγκόσμιο ιστό της γνώσης ενισχύοντας τιςκοινωνικές μαθησιακές προσεγγίσεις και προσφέρει πρόσβασηστη γνώση και τη μάθηση χωρίς χρονικούς και τοπικούς περιορισμούς.

Αποτελεί ακόμα εργαλείο για την εκπαίδευσηαπό απόσταση στην περίπτωση που δεν απαιτείται η φυσική παρουσία των μαθητώνστην τάξη.Μεγάλη είναι η χρησιμότητατων podcasts και στη διεξαγωγή διαλέξεων αφού ενισχύει αυτές που στοχεύουν στη δράσηκαι το πείραμα χωρίς ναμειώνουν το βαθμό συμμετοχής των μαθητών.Αντίθετα, ο αριθμός αυτών που συμμετέχουν σεδιαλέξεις που περιλαμβάνουν ηχητικές δημοσιεύσεις παρουσιάζει αύξηση.

Από την άλλη πλευρά όμως ένα podcast μειονεκτεί σεσχέση με ένα γραπτό κείμενο όσον αφορά το ρυθμό παρακολούθησής του πουεπιβάλλεται στον ακροατή. Αντίθετα το γραπτό κείμενο δίνει τη δυνατότητα στοναναγνώστη να υιοθετήσει το δικό του ρυθμό κατά τη διαδικασία της ανάγνωσης.Κάτι τέτοιο αντιμετωπίζεται συνοδεύοντας το podcast με ένα γραπτό κείμενο τοοποίο μπορεί να μελετήσει ο χρήστης.

Ανάμεσα στα αναφερόμενα μειονεκτήματά του ανήκει και το ότι ηαναζήτηση στα περιεχόμενα ενός γραπτού κειμένου είναι πιο εύκολη από ότι σε έναpodcast, η ποιότητα των video πιθανόν να μην είναιικανοποιητική και το ότιείναι δύσκολο να καταγραφούν πολλές φωνές σε ένα άκρως διαδραστικό μάθημα μεπολλές συζητήσεις.Ακόμα έχει αποδειχθεί ότιοι χρήστες σπάνια παρακολουθούν το ίδιο podcast δεύτερη φορά.Επιπλέον αναφέρεται ότι όταν το θέμα του είναι θεωρητικό, το podcastκινδυνεύει να γίνει ανιαρό οπότε ο δημιουργός πρέπει να το παρουσιάσει μεανάλογο τρόπο προκειμένου να μη δυσκολέψει τους ακροατές του, ενώ τίθεται το ζήτημα της επίδρασης τηςχρήσης των podcasts στην προσοχή των μαθητών αφού πιθανόν οι μαθητές ναθεωρήσουν κουραστική την ακρόαση, αν τα podcasts χρησιμοποιούνται καθόλη τηδιάρκεια του μαθήματος.Τέλος, Η επεξεργασία και η αποστολή των podcastsαπαιτεί τη διάθεση επιπρόσθετου χρόνου από την πλευρά του δασκάλου.

Συνοψίζοντας μπορούμε να θέσουμε κάποια ερωτήματα καιπροβληματισμούς σχετικά με την ενσωμάτωση των podcasts στην εκπαίδευση. Επειδήη τεχνολογία του podcasting δίνει ένα ανεπίσημο χαρακτήρα στη μάθηση τίθεταιζήτημα απουσιών των μαθητών από τις διαλέξεις αφού τους δίνεται η δυνατότηταπρόσβασης σε αυτές από οπουδήποτε και οποτεδήποτε. Βέβαια οι μέχρι τώρα έρευνεςέχουν αποδείξει το αντίθετο. Επίσης υπάρχει προβληματισμός σχετικά με τηνπιθανότητα διάσπασης της προσοχής των μαθητών στην τάξη. Έτσι λοιπόν τίθεται τοερώτημα σχετικά με τον αν αποτελούν μια καινοτομία στο χώρο της εκπαίδευσης πουπεριορίζεται απλά στον εμπλουτισμό της παρουσίασης του μαθησιακού υλικού. Τογεγονός ότι οδηγούν στην ανεπίσημη μάθηση θέτει ερωτήματα για τις επιπτώσειςτους σε αυτόν τον τομέα.

Σημαντικό θέμα στις δημοσιεύσεις των podcasts αποτελούν οικανόνες που πρέπει να προσδιοριστούν προκειμένου να προστατευτούν τα προσωπικάδεδομένα των μαθητών που εμπλέκονται στη διαδικασία παραγωγής ενός podcast.Πρέπει πάντα να λαμβάνεται υπόψη ότι είναι απαραίτητη η γονική συναίνεση για τηδημοσίευσή τους.

Επιπροσθέτως, ίσως αποτελούν έναυσμα για τονεπαναπροσδιορισμό του ρόλου των παραδοσιακών μορφών εκπαίδευσης και την ένταξητης τεχνολογίας στην εκπαιδευτική διαδικασία ως υποβοηθητικό εργαλείο.

Πάντως, όπως έχουν μέχρι στιγμής ταπράγματα, δεν είναι απολύτως ξεκάθαρο το αν το podcasting πρέπει να ενσωματωθεί στην εκπαιδευτικήδιαδικασία. Παρόλα αυτά γνωρίζουμε ήδη ότι αποτελεί έναν τρόπο για ναβελτιωθούν οι συνήθειες των μαθητών και ιδιαίτερα εκείνων που είναι καλοίγνώστες της νέας τεχνολογίας (Πλέσσας, 2007). Αν και είναι ανάγκη γιαπερισσότερη και διεξοδικότερη έρευνα πάνω στο θέμα, τα μέχρι τώρα ευρήματαυποδεικνύουν ότι η σωστή και με μέτρο χρήση των podcasts στις εκπαιδευτικές πρακτικές είναι ικανήνα οδηγήσει σε μια πραγματική επανάσταση στο χώρο της εποικοδομικής μάθησης.

8. Βιβλιογραφία

Augustsson G. (2010). Web 2.0, pedagogical support for reflexive and emotional social interaction among Swedish students. The Internet and Higher Education, 13(4),pp.197-205.

Bolliger, D.,Supanakorn,S. &Boggs, C. (2010). Impact of podcasting on student motivation in the onlinelearning environment. Computers &Education, 55(2), 714-722.Campbell, Gardner (2005). There’s something in the air: Podcasting in education. Educuase Review, 40, p.33-46.

Deoksoon Kim (2011). Incorporatingpodcasting and blogging into a core task for ESOL teacher candidates. Computers & Education, 56(3),pp. 632-641.
Fernandez, V., Simo, P., Sallan, J. (2010). Podcasting: A newtechnological tool to facilitate good practice in higher education. Computers & Education, 53 (2), 385-392
Frydenberg,M. (2008). Principles and pedagogy: The two ps of podcasting in the informationtechnology classroom. Information SystemsEducational Journal, 6(6), pp.3-11.
Heilesen, S. (2010). What is theacademic efficacy of podcasting? Computers& Education, 55(3), pp.1063-1068.
Kazlauskas, I.,Robinson, K. (2011). Podcasts are not for everyone. British Journal of Educational Technology, doi:10.1111/j.1467-8535.2010.01164.x
Lazzari, M. (2009). Creative use of podcasting in higher education andits effect on competitive agency. Computers& Education 52, pp.27-34
Meng, P.(2005). Podcasting and vodcasting: A white paper. Available from: __http://edmarketing.apple.com/adcinstitute/wpcontent/Missouri_Podcasting_White_Paper.pdf__ (retrieved September 22, 2007).

Orden , J. (2005-2008). How to podcast tutorial. Available from : http://www.how-to-podcast-tutorial.com/

Walls , S., Kucsera, J., Walker J., Acee T., McVaugh N., Robinson D.(2009). Podcasting in education: Are students as ready and eager as we thinkthey are? Computers & Education 54371–378
Webster, T.(2009). The podcast consumer study. The Arbitron/Edison Internet and multimediastudy. EdisonResearch.
Κέντρου, Ε. Η χρήση των Podcastsως εργαλεία μη τυπικής μάθησηςσε φορείς πολιτισμού. Πρακτικά Εργασιών 7ου Πανελλήνιου Συνεδρίουμε Διεθνή Συμμετοχή «Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση», τόμος ΙΙ, σ. 763-768 ΠανεπιστήμιοΠελοποννήσου, Κόρινθος, 23-26 Σεπτεμβρίου 2010
Παναγόπουλος , Φ. Μ-Learning : Εκπαίδευση με τη χρήσηφορητών συσκευών. Ανώτατο ΤεχνολογικόΕκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης, Σεπτέμβριος 2009
Ιστοσελίδες :
http://learn20.wikispaces.com/file/view/L7.pdf
http://aepi.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=120&Itemid=137
http://www.etpe.gr/files/proceedings/24/1243242744_%D0%EF%EB%F5%EC%E5%F3%E9%EA%DD%F2%20%C5%F6%E1%F1%EC%EF%E3%DD%F2%20%EC%E5%20%D7%F1%DE%F3%E7%20%C5%CB%20%CB%C1%CA.pdf
http://learn20.wikispaces.com/Sound+-+based+Podcasting
http://www.guidesandtutorials.com/podcasting-in-education.html
http://schoolcomputing.wikia.com/wiki/Podcasts#Examples_of_Podcasts_in_Education
http://www2.uwstout.edu/content/profdev/rubrics/podcastrubric.html
http://labnol.blogspot.com/2006/08/how-to-choose-podcast-host-compare.html