Podcasting+synopsis

toc Ορισμός της έννοιας
Ο όρος podcasting εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 2004 και αναφέρεται σε μια μέθοδο επικοινωνίας που επιτρέπει στον καθένα να δημιουργεί εύκολα ηχητικές δημοσιεύσεις στο διαδίκτυο, υπό τη μορφή ψηφιακών αρχείων ήχου. Οι δημοσιεύσεις αυτές αναρτώνται σταδιακά-ως μια σειρά επεισοδίων, δημιουργώντας έτσι το αντίστοιχο κανάλι. Από τη στιγμή που μια δημοσίευση θα αναρτηθεί, γίνεται διαθέσιμη στους χρήστες για να την κατεβάσουν από οπουδήποτε και οποτεδήποτε επιθυμούν- αν και συνήθως, το λογισμικό αναγνωρίζει τα καινούρια αρχεία μέσω rss ενημερώσεων, και τα κατεβάζει αυτόματα στη συσκευή του χρήστη. Τα αρχεία αυτά μπορούν στη συνέχεια να επανεκτελεστούν οποιαδήποτε στιγμή από διαφορετικές συσκευές αναπαραγωγής ήχου, όπως για παράδειγμα οι συσκευές MP3, οι προσωπικοί υπολογιστές, τα ipod και τα κινητά τηλέφωνα. Λεξικολογικά ο όρος “podcast” προέρχεται από τις λέξεις “ipod” και “broadcast”. Εκτός από το podcast, έχουν εισαχθεί οι όροι screencast και vodcast, για να περιγράψουν τα αρχεία που συνδυάζουν ήχο και καταγραφή χρήσης της οθόνης και ήχο και video αντίστοιχα.

Τεχνολογικά πλεονεκτήματα
Το σημαντικότερο πλεονέκτημα του podcasting συγκριτικά με άλλα μέσα αναπαραγωγής ήχου και video (ραδιόφωνο, τηλεόραση) είναι ότι το ψηφιακό αρχείο είναι διαθέσιμο οποιαδήποτε στιγμή, προσβάσιμο από οπουδήποτε και επανεκτελέσιμο. Η αύξηση των συσκευών αναπαραγωγής ήχου σε μορφή mp3, η παροχή λογισμικού ανοικτού κώδικα για τη δημιουργία και ανάρτηση podcast, καθώς και η στάση των μεγάλων μέσων ενημέρωσης απέναντι στα podcasts, δημιούργησαν ευνοϊκές συνθήκες για την ολοένα και μεγαλύτερη αποδοχή τους. Αυτό που διαφοροποιεί το podcasting από τα υπόλοιπα web2.0 εργαλεία είναι η φορητότητα: πληροφορία διαθέσιμη και προσβάσιμη από οποιονδήποτε, οπουδήποτε και οποτεδήποτε με αυτόματη παράδοση. Οι χρήστες αποφασίζουν πότε, πού, πώς και τι θα ακούσουν.

Διαδικασία Παραγωγής
Ένα podcast δημιουργείται εύκολα, χωρίς πολύπλοκα λογισμικά και γνώσεις ηχητικής παραγωγής. Αρκεί ένα μικρόφωνο, ένα εργαλείο για την εγγραφή του ήχου σε μορφή Mp3, ένα εργαλείο για τη δημιουργία του rss-feed και την εγγραφή των χρηστών στο podcast, και ένας εξυπηρετητής ιστού για τη φιλοξενεία του. Υπάρχουν λογισμικά ανοικτού κώδικα για καθεμιά από τις παραπάνω ενέργειες, γεγονός που ελαχιστοποιεί το κόστος παραγωγής και συντήρησης καναλιών podcasts. Για τη δημιουργία ενός επιτυχημένου podcast σημαντικό είναι να ακολουθηθεί ένα καλώς ορισμένο σενάριο. Το σενάριο αυτό περιλαμβάνει το στάδιο προετοιμασίας, τον καθορισμό της μουσικής υπόκρουσης και την εκτέλεση. Η χρονική διάρκεια του podcast δεν πρέπει να υπερβαίνει το μέγιστο χρόνο δυνατής εστίασης της προσοχής των επιδιωκόμενων ακροατών, ενώ οι παρεχόμενες στο χρονικό αυτό πλαίσιο πληροφορίες δεν θα πρέπει να είναι πολύ πυκνές και πολύπλοκες. Η τυπική διάρκεια ενός podcast κυμαίνεται από τρία έως έξι λεπτά, ενώ οι ακροατές συνήθως προτιμούν ηχητικές δημοσιεύσεις με πρακτικό ενδιαφέρον, παρά με θεωρητικές αναλύσεις. Επιπλέον, ο σταθερός ρυθμός δημοσιεύσεων των επεισοδίων δημιουργεί μια αίσθηση αξιοπιστίας απέναντι στο δημιουργό και μια προστιθέμενη αξία στη συνολική προσπάθεια οργάνωσης και δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου αποτελέσματος. Το ύφος του ομιλητή ενός podcast μπορεί να ποικίλει: να είναι σοβαρό, διασκεδαστικό, σε μορφή συνέντευξης, δημοσιογραφικό, και πολλά άλλα. Πάντα όμως, φέρει στοιχεία του ίδιου του ομιλητή. Οι ηχητικές καταγραφές δημιουργούν μια αίσθηση παρουσίας και αμεσότητας και μια εμπλουτισμένη συναισθηματική εμπειρία. Έχει αποδειχθεί ότι η προσαρμογή της συχνότητας του ήχου της φωνής, του ρυθμού, του ηχοχρώματος, της έντασης και άλλων φωνολογικών χαρακτηριστικών διευρύνει σημαντικά το κανάλι επικοινωνίας με τους ακροατές.

Εκπαιδευτική αξιοποίηση
Το podcasting στην εκπαίδευση έχει αξιοποιηθεί σε δύο άξονες: για επανάληψη και για υποστήριξη. Οι αντικειμενικοί στόχοι που τίθενται συμπεριλαμβάνουν τον εμπλουτισμό της εκπαίδευσης από απόσταση, τη διευκόλυνση της αυτό-εκπαίδευσης, την υποβοήθηση ατόμων με μειωμένες δεξιότητες στην ανάγνωση, τον εμπλουτισμό των εμπειριών των εκπαιδευόμενων με υψηλού επιπέδου μαθησιακές ικανότητες και τη συνεργασία μεταξύ εκπαιδευόμενων από διαφορετικές χώρες. Το κύριο χαρακτηριστικό του podcasting, η φορητότητα, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη δημοτικότητά του, εξηγούν σε μεγάλο βαθμό την εκδήλωση ενδιαφέροντος για ένταξη της τεχνολογίας αυτής στην εκπαίδευση. Οι υποστηρικτές του podcasting προτείνουν ότι με την ενσωμάτωση αυτής της τεχνολογίας μπορούν να βελτιωθούν τα μαθησιακά αποτελέσματα. Την πρόταση αυτή τη στηρίζουν στο γεγονός ότι το podcasting μπορεί να επαυξήσει την αίσθηση δέσμευσης των εκπαιδευόμενων παρέχοντάς τους επιπλέον κίνητρα. Εκτός από μέσο έκφρασης και επικοινωνίας, το podcasting συμβάλλει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων άρθρωσης λόγου σε συνδυασμό με πρακτικές δεξιότητες σε θέματα τεχνολογίας μέσα από δράση και πειραματισμό. Οι μαθητές διευρύνουν τις εκφραστικές τους δυνατότητες και εμπλέκονται με πολλαπλούς ρόλους: του παραγωγού, του διδάσκοντα, του αφηγητή, του σχολιαστή, του δημοσιογράφου, του ηθοποιού, του ακροατή.

Μειονεκτήματα
Το μεγαλύτερο μειονέκτημα των podcast είναι το pacing, ο ρυθμός που επιβάλλεται έναντι της ευελιξίας ανάγνωσης ενός κειμένου. Καλό είναι να δίνεται και το transcript για αυτούς που θέλουν να διαβάσουν το κείμενο. Για θεματολογία θεωρητικού προσανατολισμού, πρέπει να υιοθετηθούν περισσότερο εξειδικευμένες προσεγγίσεις κατά τη σύνθεση του podcast, προκειμένου το αποτέλεσμα να μη είναι δυσνόητο, ανιαρό και υπερβολικό. Επίσης δύσκολη είναι η ταυτόχρονη εγγραφή πολλών διαφορετικών φωνών μιας συζήτησης. Μεταξύ άλλων, ένα ακόμα μειονέκτημα του podcasting είναι ότι δεν είναι εύκολες οι αναζητήσεις στα περιεχόμενά του. Τέλος, η πράξη αποδεικνύει ότι λίγοι είναι εκείνοι οι χρήστες που επανεκτελούν το ίδιο podcast δεύτερη φορά.