Vavami-Kazolea-Kioumousidou

= = = Ο εκπαιδευτικός ρόλος των Wikis!! =

1. Εισαγωγή

Στη διασυνδεδεμένη κοινωνία οι φοιτητές έχουν έμφυτο το ταλέντο στην ψηφιακή τεχνολογία (Digital natives). Προτιμούν να εργάζονται κάνοντας πολλά πράγματα ταυτόχρονα, με γρήγορο ρυθμό, ατομικά ή συνεργατικά και χωρίς όρια. Το Internet έχει μετατραπεί από ένα μέρος στο οποίο ψάχνουμε και καταναλώνουμε πληροφορία σε ένα μέρος που τη δημιουργούμε. Το Web 2.0 περιλαμβάνει κάθε τεχνολογία που υποστηρίζει τη δημιουργία πληροφορίας π.χ. wikis, blogs, podcasts, videosharing, photosharing, webpagecreation, socialbookmaking, cellphones, iPodsκ.α..  Κοινό χαρακτηριστικό τους είναι ότι οι χρήστες δημιουργούν το περιεχόμενο, το μοιράζονται στην ομάδα τους και, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, έχουν τη δυνατότητα να επεμβαίνουν και στη δουλειά άλλων.

2. Web2 στην εκπαίδευση

 Έξι βασικοί πυλώνες για μία αποτελεσματική τάξη στο Web 2.0


 * 1) Ασφάλεια και Ιδιωτικότητα. Καθοδήγηση από το δάσκαλο ώστε στο μέλλον να είναι προστατευμένοι από τους κινδύνους στο διαδίκτυο.
 * 2) Ορθότητα Πληροφορίας. Οι μαθητές θα πρέπει να μάθουν να μην πιστεύουν άκριτα ότι διαβάζουν στο διαδίκτυο αλλά να ελέγχουν και να διασταυρώνουν τις πηγές και την πληροφορία.
 * 3) Πολίτες του Διαδικτύου. Οι μαθητές πρέπει να μάθουν ότι πλέον είναι υπεύθυνοι για ό,τι δημοσιεύουν στο διαδίκτυο γιατί το μέλλον τους μπορεί να κριθεί από κάποια τέτοια πληροφορία με δεδομένο ότι οι εργοδότες πλέον ψάχνουν στο google πληροφορίες για τους μελλοντικούς υπαλλήλους τους.
 * 4) Συνεργασία μέσω του διαδικτύου και οι κανόνες που πρέπει να την διέπουν όπως η σωστή ανάλυση, συμπλήρωση, διόρθωση και συνεισφορά αλλά και σεβασμός στο έργο των άλλων.
 * 5) Δραστηριότητες στο διαδίκτυο με συγκεκριμένους στόχους και όχι για διασκέδαση
 * 6) Online εργαλεία για εμπλοκή.

Πολύ σημαντικό ρόλο παίζει ο εκπαιδευτής ο οποίος θα πρέπει να είναι ανοιχτός σε νέα εργαλεία και ιδέες, να συνεργάζεται με άλλους εκπαιδευτές και να ανταλλάζει πληροφορία, να εποπτεύει την τάξη και να συμβουλεύει τους μαθητές. Η εκπαίδευση θα πρέπει να μάθει να προσαρμόζεται κυρίως όσον αφορά τα εργαλεία ώστε να μπορεί να προσφέρει στους μαθητές ένα καλύτερο μέλλον.

3. Wiki – ορισμός

Ένα wiki είναι μια ιστοσελίδα που μπορεί να επεξεργαστεί μεμονωμένα ή συνεργατικά χρησιμοποιώντας μόνο ένα πρόγραμμα περιήγησης στο web. Δεν απαιτούνται ειδικά εργαλεία ούτε και ειδικές δεξιότητες. Στην απλούστερη μορφή του, μπορεί να διαβαστεί ακριβώς όπως οποιαδήποτε άλλη ιστοσελίδα, αλλά η πραγματική δύναμη του έγκειται στο γεγονός ότι οι ομάδες μπορούν να εργάζονται συνεργατικά σχετικά πάνω στο περιεχόμενο της σελίδας χωρίς τη συνεχή αποστολή ηλεκτρονικών μηνυμάτων και έγγραφων του Word και την παρακολούθηση αναθεωρήσεων από πολλούς συγγραφείς που δεν μπορούν να δουν αλλαγές των άλλων. Το όνομα «wiki» στα Χαβανέζικα σημαίνει "γρήγορο". Όλα είναι σχεδιασμένα πολύ απλά έτσι ώστε η εργασία στο wiki να ανταποκρίνεται στο όνομά του και να είναι γρήγορη. <span style="font-family: 'Calibri','sans-serif';">Όσο περισσότερο το χρησιμοποιούν οι άνθρωποι, τόσο περισσότερο θέλουν να συνεχίσουν να το χρησιμοποιούν και η συνεισφορά τους γίνεται ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη της πληροφορίας και της κοινότητας. Οι χρήστες μπορούν εύκολα να έρχονται και να φεύγουν, κάποιοι μπορεί να κάνουν μια μικρή επεξεργασία, ενώ άλλοι μπορεί να δημιουργήσουν νέες σελίδες ή να κάνουν σημαντικές συνεισφορές και αναθεωρήσεις σε μια ήδη υπάρχουσα σελίδα. Με το wiki, αντί να "μοιράζονται" ξεχωριστά αντίγραφα του εγγράφου σε κάθε συνεργάτη όπως γινόταν παλαιότερα, όλοι οι συνεργάτες "μαζεύονται" σε έναν κεντρικό χώρο. <span style="font-family: 'Calibri','sans-serif';"> Το wiki σαν εργαλείο είναι μοναδικό στο ότι δεν έχει κανένα άλλο φυσικό ανάλογο. Αυτό το καθιστά τόσο δύσκολο και προκλητικό, διότι δεν υπάρχει αντίστοιχο ιστορικό προηγούμενο για να καθοδηγήσει την ανάπτυξη του λογισμικού wiki, ή την συμπεριφορά των wiki σελίδων αλλά ταυτόχρονα είναι και πολύ απελευθερωτικό, και ένα παράδειγμα της τεχνολογικής εποχής που εισερχόμαστε, όπου τα νέα εργαλεία μπορούν να υπάρξουν μόνο σε onlineμέσω του διαδικτύου, επειδή εκμεταλλεύονται μία αρχιτεκτονική που είναι δυνατή μόνο σε απευθείας σύνδεση. <span style="font-family: 'Calibri','sans-serif';"> Διαφορετικά εργαλεία wiki μπορούν να εφαρμοστούν σε μια ποικιλία καταστάσεων. Σ ήμερα υπάρχουν περί τις 120 διαφορετικές υλοποιήσεις wiki. Οι τεχνολογικές αυτές πλατφόρμες περιέχουν μικρές διαφοροποιήσεις που αφορούν κυρίως στα παρακάτω θέματα.


 * Τη δυνατότητα αποθήκευσης προηγούμενων εκδόσεων σελίδων και παρακολούθηση του ιστορικού των σελίδων
 * Τη δυνατότητα χρήσης WYSIWYG (What You See Is What You Get) ή κώδικα σήμανσης (Markup code)
 * Την πολυγλωσσία
 * Την ιδιοκτησία της πλατφόρμας
 * Τον τύπο της βάσης δεδομένων
 * Τη δυνατότητα λειτουργίας σε τοπικό επίπεδο localhost και intranet

Συγκρισή: []

4. <span style="color: #ff0000; font-family: 'Calibri','sans-serif';">Το Wiki στην εκπαίδευση

<span style="font-family: 'Calibri','sans-serif';">Οι τεχνολογίες web2.0, όπως τα blogs, τα wikis, τα social networks, αξιοποιούνται σήμερα και στο χώρο της εκπαίδευσης, με τα wikis να ξεχωρίζουν λόγω των πολλών δυνατοτήτων που προσφέρουν κατά τη διάρκεια καλά σχεδιασμένων εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων. <span style="font-family: 'Calibri','sans-serif';">Ιδιαίτερα τα wikis φημίζονται ως ένα από τα περισσότερο συνεργατικά και πλούσια εργαλεία στον κυβερνοχώρο με ξεχωριστό πλεονέκτημα την συνεχή σύνθεση και αξιολόγηση εκ μέρους των χρηστών. Με τη χρήση τους στην εκπαιδευτική διαδικασία ο εκπαιδευόμενος αναλαμβάνει το ρόλο του ερευνητή, συμμετέχοντας ενεργά στη διαδικασία οικοδόμησης της γνώσης (Διερευνητική Μάθηση), ενώ συγχρόνως καλλιεργεί την επιστημονική και κριτική του σκέψη. Στη σχολική τάξη τα wikis αποτελούν ένα προσωπικό χώρο για ανάγνωση και γραφή από τους μαθητές, ο οποίος ανανεώνεται συνεχώς, αλλά και κοινόχρηστο χώρο για ερωτήσεις, απαντήσεις και ανταλλαγή ιδεών. Παράλληλα, ανοίγεται στους μαθητές το παράθυρο της επαφής με πληθώρα πολυτροπικών κειμένων, της επεξεργασίας και κατανόησης τους, αλλά και της παραγωγής γραπτού λόγου με πολυτροπικά στοιχεία.

Η χρήση των wikis στην εκπαίδευση συμαβαδίζει με ένα διαφορετικό τρόπο σκέψης, μάθησης και γνώσης, που πιθανά είναι οικείος στους μαθητές. Επιπλέον, τα wikis διευκολύνουν την οικοδόμηση της γνώσης και αναφέρονται κυρίως στο "πως" ξέρουμε κάτι. Η μέχρι τώρα έρευνα σχετικά με τα wikis επικεντρώνεται στο πως χρησιμοπιούνται, στην παιδαγωγική τους "αξία" ώς εργαλεία συνεργατικής μάθησης και στα αποτελέσματα της χρήσης τους. Η έρευνα εστιάζει σε μικρότερο βαθμό στο γιατί τα χρησιμοποιούμε, στη κοινωνική πλευρά τους, και στο πως επιτυνχάνεται η μάθηση με τη χρήση τους. Η ανάπτυξη της γνώσης με τη χρήση των wikis, πηγάζει από την συν - δημιουργία και βασίζεται στην "ανοιχτού κώδικα" και "δωρεάν" κουλτούρα.

<span style="font-family: 'Calibri','sans-serif';">Ωστόσο, πολύ εκπαιδευτικοί διστάζουν όμως να ρα χρησιμοποιήσουν για δύο κυρίως λόγους:
 * <span style="font-family: 'Calibri','sans-serif';">Η νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων είναι λεπτομερής, χρονοβόρα, και είναι δύσκολο να κατανοηθεί, έτσι οι περισσότεροι καθηγητές δεν έχουν το χρόνο ή την τεχνογνωσία να την καταλάβουν.
 * <span style="font-family: 'Calibri','sans-serif';">Αν και τα εργαλεία για να δημιουργήσει κανείς περιεχόμενο δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολα για να τα μάθει κανείς, οι περισσότεροι δάσκαλοι δεν έχουν την τάση να δημιουργούν το δικό τους υλικό, ακόμη και όταν έχουν τη γνώση και την εμπειρία να το πράξουν.

5. <span style="color: #ff0000; font-family: 'Calibri','sans-serif';">Έρευνες – αποτελέσματα = Έρευνα 1 =


 * <span style="font-family: 'Calibri','sans-serif';">Δραστηριότητα **

<span style="font-family: 'Calibri','sans-serif';">Στα πλαίσια του μαθήματος της Ιστορίας σε 20 μαθητές της ΣΤ’ τάξης του δημοτικού προσεγγίστηκαν ζωγραφικά έργα της Αναγέννησης με τη βοήθεια ενός wiki. Οι μαθητές είχαν εμπειρία από υπολογιστές αλλά δεν είχαν ξαναχρησιμοποιήσει wiki. Δημιουργήθηκαν ομάδες 2-3 ατόμων και στόχος ήταν η έρευνα στο διαδίκτυο για τη ζωή και το έργο 9 σπουδαίων ζωγράφων της Αναγέννησης και στη συνέχεια την καταγραφή και παρουσίαση του πολυμεσικού υλικού στις σελίδες του wiki, που δημιουργήθηκε για τις εργασίες της τάξης. Δόθηκαν οδηγίες για τη χρήση του wiki και φύλλα εργασίας για συγκεκριμένους πίνακες από τον δάσκαλο και στο τέλος οι ομάδες αξιολόγησαν τη δουλειά των συμμαθητών τους.


 * <span style="font-family: 'Calibri','sans-serif';">Αποτελέσματα **

<span style="font-family: 'Calibri','sans-serif';">Οι μαθητές έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον και με τη χρήση του εργαλείου wiki, διευκολύνθηκε η συνεργασία των ομάδων, αναπτύχθηκε η επικοινωνία και αλληλεπίδραση των συνεργατών, διευκολύνθηκε η διαμοίραση της γνώσης και η ανταλλαγή ιδεών. Οι περισσότεροι μαθητές επιβεβαίωσαν την ευκολία χειρισμού του wiki, αν και δεν είχαν προηγούμενη εμπειρία σε τέτοιου είδους εργαλεία. Τόνισαν την ελκυστικότητα του μέσου, κυρίως του διαδικτύου, και την ενθάρρυνση που τους παρείχε να συμμετέχουν ενεργά στις ομαδικές εργασίες. Αρκετοί μαθητές επισήμαναν τη δυνατότητα παρακολούθησης της δουλειάς των άλλων ομάδων, ώστε να συγκρίνουν με την πρόοδο της δουλειάς της ομάδας τους. Οι διαφορετικοί τρόποι ανάγνωσης των εικόνων τούς έδωσε τη δυνατότητα να σκεφτούν κριτικά και να αναπτύξουν δεξιότητες οπτικού εγγραμματισμού. Τέλος, στις αρνητικές εντυπώσεις κατέγραψαν κάποια τεχνικά προβλήματα που αντιμετώπισαν. Παράλληλα η κάθε ομάδα ζήτησε περισσότερο χρόνο επίβλεψης από το δάσκαλο για την παράκαμψη των δυσκολιών που συναντούσε.

<span style="font-family: 'Calibri','sans-serif';">Το βασικό συμπέρασμα της διδακτικής εφαρμογής είναι πως, στα πλαίσια μιας σωστής σχεδίασης, ένα συνεργατικό περιβάλλον μάθησης wiki μπορεί να χρησιμοποιηθεί με επιτυχία για την υποστήριξη της συνεργασίας σε πραγματικές εκπαιδευτικές συνθήκες και να αποτελέσει μία ευέλικτη και αποδοτική μορφή συνεργατικής μάθησης στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση.

= Έρευνα 2 =

Το μάθημα "Mobile Workforce Technologies " επικεντρώνεται στους τρόπους με τους οποίους η τεχνολογία αλλάζει τα πρότυπα εργασίας. Είναι διαθέσιμοτό τόσο ως ένα προπτυχιακό όσο και ως ένα μεταπτυχιακό μάθημα. Ενώ η συμμετοχή των δύο κύριων ομάδων ( προπτυχιακών και μεταπτυχιακών ) είναι στατική, οι μαθητές είναι σε θέση να αλληλεπιδρούν. Τα δύο μαθήματα, ενώ χρησιμοποιούν έναν ενιαίο χώρο , έχουν ξεχωριστές διαλέξεις και σεμινάριαστα. Οι φοιτητές στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα συνήθως έχουν μεγαλύτερη εμπειρίαστον τομέα των επιχειρήσεων, ενώ οι προπτυχιακοί φοιτητές συνήθως είναι πιο εξοικειωμένοι με την τεχνολογία. Ουσιαστικά, οι φοιτητές μέσω της ενεργούς εμπλοκής με τις διαδικασίες σχηματισμού της γνώσης, είναι σε θέση να προχωρήσουν στην κοινότητα της πρακτικής στο περιβάλλον μάθησης wiki. Το διαθέσιμο φάσμα εργαλείων επιτρέπει στους φιτητές να συμμετάσχουν με πολλούς τρόπους εκτός από κείμενο, και με οπτικά μέσα, όπως η ενσωμάτωση των εικόνων και στοχαστική ανάπτυξη της γνώσης μέσα από τα blogs, και διαδραστικά μέσω των σχολίων , ιδιωτικά μηνύματα και το Shoutbox. Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά επιτρέπουν στους φοιτητές να προβληματιστούν σχετικά με τις διαδικασίες ανάπτυξης της γνώσης και να διατηρήσουν τις δραστηριότητές τους σε ένα ενιαίο χώρο. Η σ υμμετοχή στο wiki του μαθήματος είναι υποχρεωτική και η αξιολόγηση βασίζεται σε εργασίες που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο του wiki. Υπήρχαν δύο κύριες πηγές συλλογής δεδομένων -το περιεχόμενο του wiki και οι αλληεπιδράσεις των φοιτητών.

Από τις πολυάριθμες δυνατότητες που προσφέρονται από το wiki, οι φοιτητές ανέδειξαν τέσσερα χαρακτηριστικά, τα οποία είναι η ικανότητα δημιουργίας νέων σελίδων , επεξεργασίας σελίδων, τα σχόλια , και η χρήση του shoutbox. Οι φοιτητές επεσήμαναν την μετατόπιση από μια απομονωμένη, κλειστή διαδικασία αξιολόγησης σε μια πιο ανοικτή και συνεργατική μορφή , την κατανόηση της φύσης της κοινότητας και τη συνεργασία , και την ανάπτυξη ενός νέου μοντέλου μάθησης. Για κάποιους φοιτητές, το wiki έγινε μια εικονική αίθουσα διδασκαλίας , με πολλούς να χρησιμοποιούν το shoutbox για να κάνουν chat με άλλους φοιτητές.Ενώ δεν υπήρχε chat room εφαρμογή εντός του wiki. Η ικανότητα των φοιτητών να συνεργάζονται ενεργά είναι σημαντική για αυτούς, όπως αποδεικνύεται από τις συνομιλίες για διάφορα θέματα στο shoutbox. Οι φοιτητές είδαν το wiki ως μια πρακτική, βασισμένη σ την κατανομή της γνώσης. Πολλοί φοιτητές θεώρησαν το wiki ένα καλό μοντέλο για ένα μαθησιακό περιβάλλον και ότι το wiki βοήθησε στην ανάπτυξητων των δεξιοτήτων μάθησης τους. Το θέμα της εστίασης στο wiki οφείλεται στην εκπόνηση του μαθήματος ως μια έρευνα σε τεχνολογίες κινητών επικοινωνιών με ασαφή απαιτήσεις που σχετίζονται περισσότερο με τη μορφή τηςυποβολής παρά με το περιεχόμενο.
 * Αποτελέσματα **

Τα Wikis επιτρέπουν αλλαγές στην προοπτική γύρω από τη συνεργασία, την οικοδόμηση / συν-δημιουργία, διαφορετικές προσεγγίσεις για τη μάθηση, και διαφορετικές φιλοσοφικές βάσεις, όπου η αρχή του εμπειρογνώμονα υπονομεύεται.
 * Συμπεράσματα **

Η Παιδαγωγική του Wiki συνεπάγεται τις ακόλουθες διαστάσεις:
 * ευκαιρίες για την ανάπτυξη ικανοτήτων
 * ένα ανοικτό πλαίσιο της (δια) εξειδικευμένης γνώσης
 * πολλαπλές οδούς για την εισαγωγή, τη μάθηση και την οικοδόμηση του περιεχομένου wiki
 * αναγνώριση ότι δεν έχει τέλος
 * την κατανόηση και την αποδοχή τόσο του ανταγωνισμού όσο και της συνεργασίας
 * δυνατότητα για αλλαγές προοπτικής

Ίσως το καλύτερο επιχείρημα για τη χρήση των wikis σε μαθησιακά περιβάλλοντα είναι η εξής δήλωση ενός φοιτητή στην τάξη:

Ο καλύτερος τρόπος για να μάθετε είναι να μάθουμε ο ένας από τον άλλο, ενώ μεγαλώνουμε μαζί.

= Έρευνα 3 =

η εμπλοκή αφορά στην ενεργό συμμετοχή στην τάξη
 * Ερευνητικό ερώτημα**: Μ πορεί η Wiki τεχνολογία να χρησιμοποιηθεί για την υποστήριξη της συμμετοχής - εμπλοκής των φοιτητών;;

**Μέθοδος** Η action research επιλέχθηκε ως μεθοδολογία της έρευνας, διότι είναι μια κυκλική διαδικασία αναστοχαστικής πρακτικής ιδιαίτερα κατάλληλη για την εκπαίδευση ( Smith , 2007 ). Με απλά λόγια, είναι η μέθοδος έρευνας που επικεντρώνεται στη βελτίωση της πρακτικής.

Ο βασικός κύκλος της έρευνας δράσης περιλαμβάνει μια σειρά από διαδοχικά βήματα που περιλαμβάνουν :


 * Τη σ ύλληψη της ιδέας και τη συλλογή γεγονότων
 * Την π ρογραμματισμένη αλλαγή και την υλοποίηση
 * Την α ξιολόγηση και επανεξέταση με αποτέλεσμα την τροποποίηση των πρακτικών ( Lewin, 1948).

Πρώτον, βρλεθηκε ένα κατάλληλο wiki, δηλαδή ότι ήταν ελεύθερα διαθέσιμο και συμβατό με το υπάρχον εικονικό μαθησιακό περιβάλλον του πανεπιστημίου (που ονομάζεται u-link). Μετά από μια ανασκόπηση της βιβλιογραφίας σχετικά με την εμπλοκή των φοιτητών και τα κοινωνικά λογισμικά, το wiki δημιουργήθηκε. Η εμπλοκή των φοιτητών ήταν ανεπίσημα η παρακολούθηση συζητήσεων και σεμινάριων μέσω του u-link και έτσι γίνεται επίσημη συλλογή δεδομένων και υποστηρίζονται τεχνικές αναστοχασμού - ως βάση για το μέλλον. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν από 75 τελειόφοιτους προπτυχιακούς φοιτητές πληροφορικής. Η ενσωμάτωση του Wiki στο μάθημα απαιτεί, επίσης, αρκετές παιδαγωγικές αλλαγές πριν από την έναρξη των μαθημάτων. Η κυκλική πορεία της έρευνας έχει ως εξής:
 * Σχεδιασμός** (πηγή wiki, βιβλιογραφική ανασκόπηση) - **Δράση** (U-link, διαλέξεις) - **Παρατήρηση** (Σεμινάρια, U-link δραστηριότητα) - **Αναστοχασμός** (Ερωτηματολόγια, Συνεντεύξεις)


 * Αποτελέσματα - Συμπεράσματα**

Μετά από 5 εβδομάδες υπήρχαν ** 0 Posts ** στο wiki, ενώ η συμμετοχή στα σεμινάρια ήταν 50%. Το 68% επισκέφθηκε το wiki. Οι φοιτητές δήλωσαν πως δεν θα ήθελαν να είναι οι πρώτοι που θα ποστάρουν ή ότι δεν ήταν έτοιμοι για να ποστάρουν.

Σημαντικά συμπεράσματα:


 * "Αν το δημιουργήσεις, θα το χρησιμοποιήσουν;" Απαιτείται καθοδήγηδη και υποστήριξη ακόμα και για τους έμπειρους Web χρήστες.
 * "Η εκπαιδευτική τεχνολογία πρέπει να υποστηρίζει τις ανάγκες του μαθητή, δημιουργώντας μια ισορροπία μεταξύ του μαθητή και της διάλεξης, δηλαδή μεταξύ του κόσους και του όφελους"
 * "Η κοινωνική τεχνολογία έχει παγκόσμια συμπεριφορά", δηλαδή οι περισσότεροι φοιτητές έχουν συνδέσει τις κοινωνικές τεχνολογίες με τη διασκέδαση και όχι με την εκπαίδευση.

Μπορούμε να πούμε ότι το Wiki είχε μικρό αντίκτυπο στην εμπλοκή των φοιτητών, μόνο και μόνο επειδή οι συμμετέχοντες φοιτητές επέλεξαν να μην δημοσιεύσουν στο Wiki. Ωστόσο, οι φοιτητές δήλωσαν πως δεν οφείλεται η τεχνολογία αλλά ο μη ελκυστικός εκπαιδευτικός σχεδιασμός.

= Έρευνα 4 =


 * Ερευνητικό ερώτημα**:<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Χρήση εργαλείων τύπου wiki στην εκπαίδευση: μια μελέτη περίπτωσης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση Προκειμένου οι φοιτητές να γνωρίζουν με σαφήνεια και ακρίβεια τι θα έπρεπε να υλοποιήσουν’

<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Ένας πολύ καλός τρόπος να εισάγουμε τα wiki σε ένα μάθημα χωρίς αρνητικές επιπτώσεις στη πορεία της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι η παροχή κατάλληλων οδηγιών από το διδάσκοντα. Αυτό ακριβώς μελετήθηκε και περιγράφεται στο άρθρο των Ζιώγκου Μ, Δημητριάδης Σ. (2010), ‘Χρήση εργαλείων τύπου wiki στην εκπαίδευση: μια μελέτη περίπτωσης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση Προκειμένου οι φοιτητές να γνωρίζουν με σαφήνεια και ακρίβεια τι θα έπρεπε να υλοποιήσουν’.

<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Στα πλαίσια της παρούσας έρευνας σχεδιάστηκε και εφαρμόστηκε μια εκπαιδευτική Δραστηριότητα το ακαδημαϊκό έτος 2009-2010 στο μάθημα με τίτλο «Ευέλικτη Μάθηση με χρήση ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» που διδάσκεται στο τέταρτο έτος του τμήματος Πληροφορικής του ΑΠΘ. Για την εκπόνηση της εργασίας οι μαθητές δημιούργησαν τις ομάδες της επιλογής τους, κάθε μία από τις οποίες αποτελούνταν από 3 άτομα. Στόχος της ομάδας ήταν η ανάπτυξη αρχικά ενός δικτυακού τόπου παροχής εκπαιδευτικών υπηρεσιών, και μικρής έκτασης. Στο πρώτο κομμάτι της εργασίας οι φοιτητές έπρεπε να προτείνουν μία δραστηριότητα βασισμένη σε wiki, που θα απευθύνονταν στους υποτιθέμενους χρήστες του online περιβάλλοντος εκπαίδευσης, το οποίο θα δημιουργούσαν. Δόθηκε ένας αναλυτικός οδηγός εργασίας στους φοιτητές από τον καθηγητή, ο οποίος να περιλαμβάνει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για να καταλάβουν οι μαθητές ποιες είναι οι υποχρεώσεις τους για την εργασία

<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Επίσης Τροποποίηση του FosWiki ,στα πλαίσια διευκόλυνσης της εργασίας. Για παράδειγμα δημιουργήθηκαν Web spaces των ομάδων δηλαδή η κάθε ομάδα είχε το χώρο εργασίας της. Η κάθε ομάδα είχε πλήρη δικαιώματα δικό της Web space. Σε κάθε ένα από τα Web spaces ενσωματώθηκε μία επιπλέον λειτουργία, η οποία επέτρεπε την εμφάνιση του ποσοστού συμμετοχής του μαθητή. Αξιολόγηση και η εξαγωγή των συμπερασμάτων έγινε με χρήση ερωτηματολογίου, συνέντευξη και μέσω παρατήρησης.

<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Η διαδικασία της αξιολόγησης απέδειξε πως η χρήση του Wiki κίνησε από την αρχή το ενδιαφέρον των φοιτητών, συνέβαλε στην ενεργό συμμετοχή τους, δημιούργησε ένα κλίμα συνεργασίας και υγιούς ανταγωνισμού και κατάφερε να μετατρέψει μία απλή και συμβατική εργασία σε ευχάριστη και ξεχωριστή εμπειρία. Οι περισσότεροι φοιτητές δήλωσαν πως θα ήθελαν να χρησιμοποιήσουν αυτό το Wiki και σε ομαδικές εργασίες άλλων μαθημάτων τους με την προϋπόθεση να υπάρχει κάθε φορά ο κατάλληλος σχεδιασμός της όλης δραστηριότητας και η απαραίτητη υποστήριξη από το διδάσκοντα.

Σημαντικά συμπεράσματα: <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Tο βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι πως στα πλαίσια μιας σωστής σχεδίασης, ένα εργαλείο τύπου Wiki, όπως το FosWiki, μπορεί να χρησιμοποιηθεί με επιτυχία για την υποστήριξη της συνεργασίας σε πραγματικές εκπαιδευτικές συνθήκες και να αποτελέσει μία ευέλικτη και αποδοτική μορφή συνεργατικής μάθησης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

= Έρευνα 5 =


 * Ερευνητικό ερώτημα**: Θ<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">α μπορούσαν τα wikis να προωθούσουν την συνεργατική μάθηση και να επηρεάσει θετικά τη στάση των φοιτητών στα πλαίσια του έργου ομάδας.

<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> Το ένα μάθημα παραδοσιακού τύπου, πρόσωπο με πρόσωπο και το άλλο εξ αποστάσεως.

<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Αυτό παρείχε μια ευκαιρία να αξιολογήσει και να συγκριθεί η χρήση του wiki στο πλαίσιο της πρόσωπο με πρόσωπο και της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης.

<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Το ερευνητικό ερώτημα που απευθύνεται σε αυτή τη μελέτη ήταν αν θα μπορούσαν τα wikis να προωθούσουν την συνεργατική μάθηση και να επηρεάσει θετικά τη στάση των φοιτητών στα πλαίσια του έργου ομάδας.

<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Τα αποτελέσματα εδώ έδειξαν μια ανομοιομορφία, λόγω και της διαφορετικότητας της φύσης των μαθημάτων. Για παράδειγμα οι μαθητές από απόσταση ευνοήθηκαν από τη χρήση wiki ώστε να αισθάνονται λιγότερο απομονωμένοι αλλά αναζήτησαν άλλους τρόπους αντιστάθμισης για την έλλειψη της πρόσωπο με πρόσωπο επαφή, όπως με audio conferencing συνεδρίες.

<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> Οι φοιτητές της παραδοσιακής εκπαίδευσης θεώρησαν ότι ήταν ένας καλός τρόπος για να γνωρίσουν άλλα μέλη της τάξης. Παρόλα τα θετικά ερμηνεύτηκε από τους μαθητές ως ένα εργαλείο με λιγότερη ακαδημαϊκή αυστηρότητα <span class="hps" style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> και χρήση των wikis δεν ήταν αρκετή για να εξουδετερώσει προτίμηση ορισμένων μαθητών για εργάζονται μόνοι και όχι ως μέρος μιας ομάδας. Από όλους τους μαθητές όμως στέφθηκε ως ένα καλό εργαλείο για τη συλλογή και την οργάνωση πληροφοριών για τα σχέδια της ομάδας.


 * Άρθρα Βαβάμη** Μαρία:
 * **Alison, R., & Houghton, L. (2009). The wiki way of learning. //Australasian Journal of Educational Technology//, //25//(2), 135-152.**
 * **Cole, M. (2009). Using Wiki technology to support student engagement: Lessons from the trenches. //Computers & Education//, //52//(1), 141-146.**
 * Chao, J. 2007. Student project collaboration using Wikis. //Proceedings of the 20th Conference on Software Engineering Education and Training// (CSEE&T 2007), Dublin, Ireland: July 3-5.
 * Donne, V. (2012). Wiki: Using the Web Connections to Connect Students. //TechTrends//, //56//(2), 31-36.
 * Engstrom, M. E., & Jewett, D. (2005). Collaborative learning the wiki way. //TechTrends//, //49//(6), 12-15.
 * **Μακεδών, Γ., Θεοχαρόπουλος, Ι., & Μαστοράκου, Α. (2011). Αξιοποίηση της πλατφόρµας Dokuwiki για την ανάπτυξη περιβάλλοντος εικονικής συνεργασίας εκπαιδευτικών. Πρακτικά Εργασιών 6ου Πανελλήνιου Συνεδρίου των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ ‘’Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη’’, (σ. 1-5). Σύρος, 6-8 Μαΐου.**

Για αρχή επέλεξα αυτά, αλλά θα διαβάσω και άλλα, μπορείτε να τα δείτε και έσεις, αν σας ενδιαφέρουν!

** The wiki way of learning **
Το άρθρο αναφέρεται στην άποψη ότι η χρήση των wikis στην εκπαίδευση συμαβαδίζει με ένα διαφορετικό τρόπο σκέψης, μάθησης και γνώσης, που πιθανά είναι οικείος στους μαθητές. Επιπλέον, τα wikis διευκολύνουν την οικοδόμηση της γνώσης και αναφέρονται κυρίως στο "πως" ξέρουμε κάτι. Το άρθρο τονίζει ότι μέχρι στιγμής η έρευνα σχετικά με τα wikis επικεντρώνεται στο πως χρησιμοπιούνται, στην παιδαγωνγική τους "αξία" ώς εργαλεία συνεργατικής μάθησης και στα αποτελέσματα της χρήσης τους. Η έρευνα εστιάζει σε μικρότερο βαθμό στο γιατί τα χρησιμοποιούμε, στη κοινωνική πλευρά τους, και στο πως επιτυνχάνεται η μάθηση με τη χρήση τους. Το άρθρο υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη της γνώσης με τη χρήση των wikis, πηγάζει από την συν - δημιουργία και βασίζεται στην "ανοιχτού κώδικα" και "δωρεάν" κουλτούρα.
 * Γενικά **

Τα wikis επιτρέπουν τη συνεργατική συγγραφή, δίνεται στο χρήστη η δυνατότητα να κάνει όσες διορθώσεις θέλει. Έτσι, τα wikis είναι κατάλληλα για τη συνεργτική μάθηση υποστηριζόμενη από υπολογιστή. Στα wikis, οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ των χρηστών είναι χαλαρές και ο κύριος λόγος χρήσης είναι η δημιουργία σελίδων σχετικών με ένα θέμα. Κάθε wiki περιλαμβάνει στοιχεία όπως: συζήτηση και διαφωνία, συνεργατική συγγραφή και συνεργασία, επικοινωνία σε βάθος, δημιουργία μιας εξελισσόμενης τεκμηρίωσης.
 * Τι είναι; **

Η έρευνα σχετικα με τα wikis στη μάθηση, βρίσκεται σε αρχικά επίπεδα, σε αντίθεση με την αντίστοιχη για το διαδίκτυο, διότι η πρώτη στοχεύει περισσότερο στην εκπαιδευτική πλευρά των wikis. Ακόμη, η έρευνα για τα wikis φένεται να επικεντρώνεται περισσότερο στα τεχνικά θέματα.
 * Προηγούμενη έρευνα **


 * Η έρευνα **

Το μάθημα "Mobile Workforce Technologies " επικεντρώνεται στους τρόπους με τους οποίους η τεχνολογία αλλάζει τα πρότυπα εργασίας. Είναι διαθέσιμοτό τόσο ως ένα προπτυχιακό όσο και ως ένα μεταπτυχιακό μάθημα. Ενώ η συμμετοχή των δύο κύριων ομάδων ( προπτυχιακών και μεταπτυχιακών ) είναι στατική, οι μαθητές είναι σε θέση να αλληλεπιδρούν. Τα δύο μαθήματα, ενώ χρησιμοποιούν έναν ενιαίο χώρο , έχουν ξεχωριστές διαλέξεις και σεμινάριαστα. Οι φοιτητές στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα συνήθως έχουν μεγαλύτερη εμπειρίαστον τομέα των επιχειρήσεων, ενώ οι προπτυχιακοί φοιτητές συνήθως είναι πιο εξοικειωμένοι με την τεχνολογία. Ουσιαστικά, οι φοιτητές μέσω της ενεργούς εμπλοκής με τις διαδικασίες σχηματισμού της γνώσης, είναι σε θέση να προχωρήσουν στην κοινότητα της πρακτικής στο περιβάλλον μάθησης wiki. Το διαθέσιμο φάσμα εργαλείων επιτρέπει στους φιτητές να συμμετάσχουν με πολλούς τρόπους εκτός από κείμενο, και με οπτικά μέσα, όπως η ενσωμάτωση των εικόνων και στοχαστική ανάπτυξη της γνώσης μέσα από τα blogs, και διαδραστικά μέσω των σχολίων , ιδιωτικά μηνύματα και το Shoutbox. Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά επιτρέπουν στους φοιτητές να προβληματιστούν σχετικά με τις διαδικασίες ανάπτυξης της γνώσης και να διατηρήσουν τις δραστηριότητές τους σε ένα ενιαίο χώρο. Η σ υμμετοχή στο wiki του μαθήματος είναι υποχρεωτική και η αξιολόγηση βασίζεται σε εργασίες που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο του wiki. Υπήρχαν δύο κύριες πηγές συλλογής δεδομένων -το περιεχόμενο του wiki και οι αλληεπιδράσεις των φοιτητών.

Από τις πολυάριθμες δυνατότητες που προσφέρονται από το wiki, οι φοιτητές ανέδειξαν τέσσερα χαρακτηριστικά, τα οποία είναι η ικανότητα δημιουργίας νέων σελίδων , επεξεργασίας σελίδων, τα σχόλια , και η χρήση του shoutbox. Οι φοιτητές επεσήμαναν την μετατόπιση από μια απομονωμένη, κλειστή διαδικασία αξιολόγησης σε μια πιο ανοικτή και συνεργατική μορφή , την κατανόηση της φύσης της κοινότητας και τη συνεργασία , και την ανάπτυξη ενός νέου μοντέλου μάθησης. Για κάποιους φοιτητές, το wiki έγινε μια εικονική αίθουσα διδασκαλίας , με πολλούς να χρησιμοποιούν το shoutbox για να κάνουν chat με άλλους φοιτητές.Ενώ δεν υπήρχε chat room εφαρμογή εντός του wiki. Η ικανότητα των φοιτητών να συνεργάζονται ενεργά είναι σημαντική για αυτούς, όπως αποδεικνύεται από τις συνομιλίες για διάφορα θέματα στο shoutbox. Οι φοιτητές είδαν το wiki ως μια πρακτική, βασισμένη σ την κατανομή της γνώσης. Πολλοί φοιτητές θεώρησαν το wiki ένα καλό μοντέλο για ένα μαθησιακό περιβάλλον και ότι το wiki βοήθησε στην ανάπτυξητων των δεξιοτήτων μάθησης τους. Το θέμα της εστίασης στο wiki οφείλεται στην εκπόνηση του μαθήματος ως μια έρευνα σε τεχνολογίες κινητών επικοινωνιών με ασαφή απαιτήσεις που σχετίζονται περισσότερο με τη μορφή τηςυποβολής παρά με το περιεχόμενο.
 * Αποτελέσματα **

Τα Wikis επιτρέπουν αλλαγές στην προοπτική γύρω από τη συνεργασία, την οικοδόμηση / συν-δημιουργία, διαφορετικές προσεγγίσεις για τη μάθηση, και διαφορετικές φιλοσοφικές βάσεις, όπου η αρχή του εμπειρογνώμονα υπονομεύεται.
 * Συμπεράσματα **

Η Παιδαγωγική του Wiki συνεπάγεται τις ακόλουθες διαστάσεις:
 * ευκαιρίες για την ανάπτυξη ικανοτήτων
 * ένα ανοικτό πλαίσιο της (δια) εξειδικευμένης γνώσης
 * πολλαπλές οδούς για την εισαγωγή, τη μάθηση και την οικοδόμηση του περιεχομένου wiki
 * αναγνώριση ότι δεν έχει τέλος
 * την κατανόηση και την αποδοχή τόσο του ανταγωνισμού όσο και της συνεργασίας
 * δυνατότητα για αλλαγές προοπτικής

Ίσως το καλύτερο επιχείρημα για τη χρήση των wikis σε μαθησιακά περιβάλλοντα είναι η εξής δήλωση ενός φοιτητή στην τάξη:

Ο καλύτερος τρόπος για να μάθετε είναι να μάθουμε ο ένας από τον άλλο, ενώ μεγαλώνουμε μαζί.

Using Wiki technology to support student engagement: Lessons from the trenches
http://www.pgce.soton.ac.uk/ict/NewPGCE/PDFs09/Using%20wiki%20to%20support%20student%20engagement%20lessons %20from%20the%20trenches.pdf#lbib9

Η παρούσα έρευνα αναφέρεται σε ένα πείραμα που απέτυχε στη χρήση της τεχνολογίας Wiki. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι κοινωνικές τεχνολογίες, όπως το Wiki , γίνονται αντιληπτές με διαφορετικό τρόπο σε σχέση με τον συνηθισμένο και αυτό αποθαρρύνει τη συμμετοχή των φοιτητών.
 * Γενικά **

Η εκπαίδευση έχει υποστεί μια στροφή από τη διδασκαλία-ως-οδηγίες προς τη μαθητοκεντρική μάθηση (Jonassen, 1993? Ramsden, 1992). Ως εκ τούτου, τα προγράμματα σπουδών έχουν σχεδιαστεί γύρω από τα μαθησιακά αποτελέσματα και όχι από το περιεχόμενο ( Lin & Hsieh, 2001). Αυτές οι αλλαγές στον μαθητικό πληθυσμό σε συνδυασμό με τις νέες τάσεις στον τομέα της εκπαίδευσης έχουν δημιουργήσει ενδιαφέρον για τη χρήση των Web-based τεχνολογιών για τη δημιουργία ευέλικτων περιβαλλόντων μάθησης (Alavi, 1994). Η έλευση του Web 2.0, ως κοινωνικό λογισμικό, έχει την ευκαιρία να προχωρήσει πέρα από τις παραδοσιακές μορφές μάθησης, στην ανάπτυξη μαθητοκεντρικών περιβάλλοντων εξατομικευμένης μάθησης (Σιγάλα, 2007). Ένα κοινωνικό λογισμικό περιλαμβάνει εφαρμογές web όπως τα blogs (online ιστορία-αφήγηση), τα Wikis (συνεργατική ανταλλαγή περιεχομένου και επεξεργασίας), τα bookmarking (οικοδόμηση εννοών) και φόρουμ συζητήσεων (ανταλλαγή πληροφοριών). Ο παράγοντας διαφοροποίησης των κοινωνικών τεχνολογιών είναι ότι οι χρήστες γίνονται εκδότες και όχι απλώς καταναλωτές των πληροφοριών. Δηλαδή, είναι σε θέση να συνδυάζουν, να σχολιάζουν και να επεξεργάζονται το υπάρχον υλικό κατά τέτοιο τρόπο ώστε το νέο περιεχόμενο να δημιουργείται και να χρησιμοποιείται σε συνεργασία με άλλους. Αυτό το άρθρο αφορά στην εμπειρία χρήσης ενός wiki για την προώθηση της εμπλοκής των φοιτητών, που ορίζεται ως η ενεργός συμμετοχή τους για τη δημιουργία του περιεχομένου των μαθημάτων, στο τρίτο έτος προπτυχιακών μαθημάτων συστημάτων πληροφορικής.
 * Web2 **

Οι Franklin και Van Harmelen ορίζουν ένα wiki ως '' ένα σύστημα που επιτρέπει σε έναν ή περισσότερους ανθρώπους να δημιουργήσουν ένα σώμα της γνώσης σε ένα σύνολο των διασυνδεδεμένων ιστοσελίδων, χρησιμοποιώντας μια διαδικασία για τη δημιουργία και επεξεργασία σελίδων " . Με απλά λόγια, ένα wiki είναι μια επεξεργάσιμη ιστοσελίδα που έχει δημιουργηθεί από τους επισκέπτες που εργάζονται συνεργατικά . Το πιο γνωστό παράδειγμα ενόςWiki είναι η online εγκυκλοπαίδεια , Wikipedia . Χρησιμοποιώντας απλή γλώσσα HTML , οι χρήστες έχουν τη δυνατότητα να προσθέσουν και να επεξεργαστούν περιεχόμενο μέσω οποιουδήποτε προγράμματος περιήγησης στο Web , χωρίς προηγούμενη γνώση προγραμματισμού.
 * Wiki **

Ο Tonkin(2005) επισημαίνει ότι η χρήση του Wiki συνοψίζεται σε τέσσερις μεγάλες κατηγορίες : 1 . ** Single - user** Αυτό επιτρέπει στον χρήστη να γράψει και να επεξεργαστεί τιςσκέψεις του και να τις χρησιμοποιήσει για αναθεώρηση και παρακολούθηση. 2 . ** Lab book ** Αυτό δίνει τη δυνατότητα στους μαθητές για ανασκόπηση των σημειώσεων, για παράδειγμα , τα σχόλια σε υπάρχοντα διάλεξη, σημειώσεις ή συζητήσεις σε σεμινάριο. 3 . ** Συνεργατική συγγραφή ** Αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί από μια ομάδα για την από κοινού έρευνα. 4 . ** Δημιουργία μιας τοπικής αποθήκης γνώσης για μια ομάδα **


 * Θεωρίες Μάθησης **

//Εποικοδομισμός// Τα κρίσιμα χαρακτηριστικά της εποικοδομηκής μάθησης μπορούν να συνοψιστούν ως εξής :

1 . Όλη η γνώση οικοδομείται μέσα από μια διαδικασία αφαίρεσηςτων ανακλαστικών.

2 . Οι δ νωστικές δομές του μαθητή διευκολύνουν τη διαδικασία της μάθησης.

3 . Οι γνωστικές δομές των άτομων βρίσκονται σε μια διαδικασία συνεχούς ανάπτυξης.


 * Η έρευνα **

η εμπλοκή αφορά στην ενεργό συμμετοχή στην τάξη
 * Ερευνητικό ερώτημα**: Μ πορεί η Wiki τεχνολογία να χρησιμοποιηθεί για την υποστήριξη της συμμετοχής - εμπλοκής των φοιτητών;;

**Μέθοδος** Η action research επιλέχθηκε ως μεθοδολογία της έρευνας, διότι είναι μια κυκλική διαδικασία αναστοχαστικής πρακτικής ιδιαίτερα κατάλληλη για την εκπαίδευση ( Smith , 2007 ). Με απλά λόγια, είναι η μέθοδος έρευνας που επικεντρώνεται στη βελτίωση της πρακτικής. Ο βασικός κύκλος της έρευνας δράσης περιλαμβάνει μια σειρά από διαδοχικά βήματα που περιλαμβάνουν :
 * Τη σ ύλληψη της ιδέας και τη συλλογή γεγονότων
 * Την π ρογραμματισμένη αλλαγή και την υλοποίηση
 * Την α ξιολόγηση και επανεξέταση με αποτέλεσμα την τροποποίηση των πρακτικών ( Lewin, 1948).

Πρώτον, βρλεθηκε ένα κατάλληλο wiki, δηλαδή ότι ήταν ελεύθερα διαθέσιμο και συμβατό με το υπάρχον εικονικό μαθησιακό περιβάλλον του πανεπιστημίου (που ονομάζεται u-link). Μετά από μια ανασκόπηση της βιβλιογραφίας σχετικά με την εμπλοκή των φοιτητών και τα κοινωνικά λογισμικά, το wiki δημιουργήθηκε. Η εμπλοκή των φοιτητών ήταν ανεπίσημα η παρακολούθηση συζητήσεων και σεμινάριων μέσω του u-link και έτσι γίνεται επίσημη συλλογή δεδομένων και υποστηρίζονται τεχνικές αναστοχασμού - ως βάση για το μέλλον. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν από 75 τελειόφοιτους προπτυχιακούς φοιτητές πληροφορικής. Η ενσωμάτωση του Wiki στο μάθημα απαιτεί, επίσης, αρκετές παιδαγωγικές αλλαγές πριν από την έναρξη των μαθημάτων. Η κυκλική πορεία της έρευνας έχει ως εξής:


 * Σχεδιασμός** (πηγή wiki, βιβλιογραφική ανασκόπηση) - **Δράση** (U-link, διαλέξεις) - **Παρατήρηση** (Σεμινάρια, U-link δραστηριότητα) - **Αναστοχασμός** (Ερωτηματολόγια, Συνεντεύξεις)

Μετά από 5 εβδομάδες υπήρχαν ** 0 Posts ** στο wiki, ενώ η συμμετοχή στα σεμινάρια ήταν 50%. Το 68% επισκέφθηκε το wiki. Οι φοιτητές δήλωσαν πως δεν θα ήθελαν να είναι οι πρώτοι που θα ποστάρουν ή ότι δεν ήταν έτοιμοι για να ποστάρουν. Σημαντικά συμπεράσματα:
 * Αποτελέσματα - Συμπεράσματα**
 * "Αν το δημιουργήσεις, θα το χρησιμοποιήσουν;" Απαιτείται καθοδήγηδη και υποστήριξη ακόμα και για τους έμπειρους Web χρήστες.
 * "Η εκπαιδευτική τεχνολογία πρέπει να υποστηρίζει τις ανάγκες του μαθητή, δημιουργώντας μια ισορροπία μεταξύ του μαθητή και της διάλεξης, δηλαδή μεταξύ του κόσους και του όφελους"
 * "Η κοινωνική τεχνολογία έχει παγκόσμια συμπεριφορά", δηλαδή οι περισσότεροι φοιτητές έχουν συνδέσει τις κοινωνικές τεχνολογίες με τη διασκέδαση και όχι με την εκπαίδευση.

Μπορούμε να πούμε ότι το Wiki είχε μικρό αντίκτυπο στην εμπλοκή των φοιτητών, μόνο και μόνο επειδή οι συμμετέχοντες φοιτητές επέλεξαν να μην δημοσιεύσουν στο Wiki. Ωστόσο, οι φοιτητές δήλωσαν πως δεν οφείλεται η τεχνολογία αλλά ο μη ελκυστικός εκπαιδευτικός σχεδιασμός.

Αξιοποίηση της πλατφόρμας Dokuwiki για την ανάπτυξη περιβάλλοντος εικονικής συνεργασίας εκπαιδευτικών
[]

Στην εργασία αυτή γίνεται παρουσίαση του τρόπου με τον οποίο αξιοποιήθηκε η πλατφόρμα λογισμικού Dokuwiki από ομάδα εκπαιδευτικών οι οποίοι επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον εικονικής ασύγχρονης συνεργασίας, προκειμένου να ταξινομήσουν το υπάρχον ψηφιακό τους υλικό, αλλά και να δημιουργήσουν μια βάση γνώσης πάνω στη Φυσική Λυκείου.
 * Γενικά **

Πιθανώς μια από τις σημαντικότερες προσφορές της τεχνολογικής πλατφόρμας του Web2 είναι η ανάπτυξη των περιβαλλόντων συμπαραγωγής γνώσης τύπου wiki. Σήμερα υπάρχουν περί τις 120 διαφορετικές υλοποιήσεις wiki, ουσιαστικά της ιδέας του κοινωνικού δικτύου το οποίο επεξεργάζεται και σταθεροποιεί τη δική του γνώση μέσω της ελεύθερης παρέμβασης. Οι τεχνολογικές αυτές πλατφόρμες περιέχουν μικρές διαφοροποιήσεις που αφορούν κυρίως στα παρακάτω θέματα. Συγκρισή: []
 * Web2 **
 * Τη δυνατότητα αποθήκευσης προηγούμενων εκδόσεων σελίδων και παρακολούθηση του ιστορικού των σελίδων
 * Τη δυνατότητα χρήσης WYSIWYG (What You See Is What You Get) ή κώδικα σήμανσης (Markup code)
 * Την πολυγλωσσία
 * Την ιδιοκτησία της πλατφόρμας
 * Τον τύπο της βάσης δεδομένων
 * Τη δυνατότητα λειτουργίας σε τοπικό επίπεδο localhost και intranet

Η ομάδα έργου η οποία ανέπτυξε και υλοποίησε τη συνεργατική πλατφόρμα αποτελείται στη στενή της μορφή από έναν πυρήνα εκπαιδευτικών, ενώ σε πιο διευρυμένη κλίμακα από έναν κύκλο εκπαιδευτικών συνεργαζόμενων με τους πρώτους. Ο βασικός πυρήνας εκπαιδευτικών έχει την τεχνική και διαχειριστική ευθύνη, ενώ παράλληλα δημιουργεί και οργανώνει το υλικό της πλατφόρμας. Παραμετροποιεί, επίσης, και ενημερώνει το λογισμικό, ενώ έχει και την ευθύνη του εξυπηρετητή.Υπό μια έννοια ο βασικός πυρήνας των εκπαιδευτικών κινείται τόσο στο επίπεδο του συνδρομητήπεριεχομένου όσο και σε αυτό του διαχειριστή. Η συνεργασία των εκπαιδευτικών του βασικού πυρήνα πραγματοποιείται σε εικονικό επίπεδο και δεν απαιτεί φυσική συνάντηση. Η όλη υλοποίηση έχει τη μορφή αυτοοργανωνόμενου έργου (self organized project) υποκινούμενου από την ανάγκη οργάνωσης και ανταλλαγής αξιόπιστου ψηφιακού υλικού.
 * Μέθοδος **

Η πλατφόρμα Dokuwiki είναι μια πλατφόρμα ανοιχτού λογισμικού η οποία αναπτύχθηκε με σκοπό την αποτύπωση της ρητής γνώσης μικρής ομάδας ή οργανισμού. Ανήκει στην οικογένεια λογισμικού τύπου wiki και έχει μια σειρά από σημαντικά πλεονεκτήματα:
 * DOKUWIKI **
 * Είναι text based, δεν απαιτεί δηλαδή τη χρήση βάσης δεδομένων, οπότε όλες οι πληροφορίες αποθηκεύονται σε κείμενο στον server.
 * Έχει έναν ελαφρύ πυρήνα ως βάση, ενώ γίνεται επέκταση της χρηστικότητας με την προσθήκη επεκτάσεων (plugins).
 * Έχει δυνατότητα αναζήτησης σε επίπεδο πλήρους κειμένου.
 * Υποστηρίζει την ομαδοποίηση και ταξινόμησης χρηστών. Οι χρήστες είναι δυνατόν να ομαδοποιούνται και να αλλάζουν τα δικαιώματα ανάλογα με την ομάδα.
 * Μπορεί να λειτουργεί τόσο σε επίπεδο server όσο και σε επίπεδο localhost. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όλη η πλατφόρμα μεταφέρεται με απλή αντιγραφή των αρχείων χωρίς μεταφορά βάσης δεδομένων.
 * Μπορεί να λειτουργεί καλά ακόμη και σε εξυπηρετητές με σχετικά μεγάλο φορτίο.

Η πλατφόρμα Dokuwiki αποτελεί μια εύκολη αλλά και συνάμα αξιόπιστη υλοποίηση της ασύγχρονης εικονικής συνεργασίας για την ταξινόμηση αλλά και παραγωγή γνώσης. Με ιδιαίτερα στοιχεία, όπως η εύκολη μεταφορά σε απομακρυσμένο ή τοπικό εξυπηρετητή, η υποστήριξη σχημάτων και μαθηματικών συμβόλων, αλλά και τη γενικότερη φιλοσοφία wiki, μπορεί να βοηθήσει τους εκπαιδευτικούς να οργανώσουν την γνώση αλλά και το υποστηρικτικό ψηφιακό υλικό. Στις σύγχρονες σχολικές τάξεις οι οποίες μετασχηματίζονται σε κλειστές οργανωσιακά αλλά ανοιχτές πληροφοριακά δομές, η δημιουργία κέντρων γνώσης και βιβλιοθηκών υλικού, όπως αυτή η οποία προτείνεται στην παρούσα εργασία, δύναται να δώσει ιδιαίτερη ώθηση στην υλοποίηση των σύγχρονων παιδαγωγικών μεθόδων.
 * Συμπέρασμα **

Άρθρα Καζολέα Ιωάννα:
 * <span style="color: #000000; font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 14.6667px; text-decoration: none;">Elgort,I., Smith, A., Toland, J. (2008).Is wiki an effective platform for group course work? Australasian Journal of Educational Technology, 24(2), pp.195-210.
 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Α. Τζαβάρα, Β. Κόμης, Μ. Γεωργούτσου, Φ. Σιάμπου. Η χρήση του Web 2.0 για τη διεξαγωγή μαθήματοςΔιδακτικής της Πληροφορικής και των ΤΠΕ
 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Ζιώγκου Μ, Δημητριάδης Σ. (2010) Χρήση εργαλείων τύπου wiki στην εκπαίδευση: μιαμελέτη περίπτωσης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΡΘΡΩΝ

Paper : Is wiki an effective platform for group course work?

Ο στόχος του έργου ήταν να διερευνήσει τη χρήση των wikis ως εργαλείο στήριξης της συνεργατικής εργασίας σε μια ομάδα, σε δύο μεταπτυχιακά μαθήματα:

Μάθημα Α:παραδοσιακού τύπου, πρόσωπο με πρόσωπο

Μάθημα Β: εξ αποστάσεως

Αυτό παρείχε μια ευκαιρία να αξιολογήσει και να συγκρίνει τη χρήση του wiki στο πλαίσιο της πρόσωπο με πρόσωπο και της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης.

Το ερευνητικό ερώτημα που απευθύνεται σε αυτή τη μελέτη ήταν αν θα μπορούσαν τα wikis να προωθούσουν την συνεργατική μάθηση και να επηρεάσει θετικά τη στάση των φοιτητών στο έργο της ομάδας

H αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε με onlineερωτηματολόγιο για τους μαθητές του Μάθημα Β, ενώ στο μάθημα Α δόθηκε το ερωτηματολόγιο έντυπο στο τέλος μιας διάλεξης

Το πανεπιστήμιο κάνει τοπική χρήση του Blackboard, ως online εργαλείων για την υποστήριξη μαθημάτων και Καθηγητές και μαθητές δεν είχαν εμπειρία στη χρήση μαθητοκεντρικών εργαλείων

**Αποτελέσματα πειράματος:**

> καλό εργαλείο για τη συλλογή και την οργάνωση πληροφοριών για τα σχέδια της ομάδας > για την έλλειψη της πρόσωπο με πρόσωπο επαφή, όπως με audio conferencing συνεδρίες.
 * μαθητές και εκπαιδευτές είδαν αξία στη χρήση wikis ως εργαλείο συνεργασίας αλλά η χρήση ενός wiki δεν αποτελεί εγγύηση ότι άτομα θα εργαστούν από κοινού ως μια ομάδα
 * Ως προς την ποιότητα των συνεισφορών των φοιτητών : ερμηνεύτηκε από τους μαθητές ως ένα εργαλείο με λιγότερη ακαδημαϊκή αυστηρότητα
 * μαθητές : το wiki ενθάρρυνε την ατομική συμμετοχή και ήταν ένα
 * καθηγητές:, η χρήση wikis συνέβαλε στην ευκολία της διαχείρισης και την σήμανση των μαθητών να εργάζονται σε ένα έργο μιας ομάδας.
 * Ωστόσο, η χρήση των wikis δεν ήταν αρκετή για να εξουδετερώσει προτίμηση ορισμένων μαθητών για εργάζονται μόνοι και όχι ως μέρος μιας ομάδας.
 * Οι μαθητές από απόσταση ευνοήθηκαν από τη χρήση wikiώστε να αισθάνονται λιγότερο απομονωμένοι ,ενώ για τους φοιτητές της παραδοσιακής εκπαίδευσης θεώρησαν ότι ήταν ένας καλός τρόπος για να γνωρίσουν άλλα μέλη της τάξης
 * Οι εξ αποστάσεως σπουδαστές αναζήτησαν άλλους τρόπους αντιστάθμισης

Αρθρο: Η χρήση του Web 2.0 για τη διεξαγωγή μαθήματοςΔιδακτικής της Πληροφορικής και των ΤΠΕ

<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Σκοπός της έρευνας, είναι η μελέτη της διαδικασίας ένταξης και χρήσης των εργαλείων Web 2.0 στο σχεδιασμό και τη διεξαγωγή ενός πανεπιστημιακού μαθήματος παιδαγωγικού τμήματος, με στόχο τη δημιουργία κατάλληλων εκπαιδευτικών σεναρίων για έννοιες που αφορούν τη διδασκαλία της Πληροφορικής και των ΤΠΕ στις μικρές ηλικίες.

** Ο σχεδιασμός του μαθήματος **

<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Τα υποκείμενα της έρευνας: 60 φοιτήτριες οι οποίες κλήθηκαν να συνεργαστούν σε ομάδες των 3 ατόμων και να σχεδιάσουν εκπαιδευτικά σενάρια, <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">εργάστηκαν μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας Web 2.0 ERC, χρησιμοποιήθηκαν : πλατφόρμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης (Moodle), blogs, wikis και forums για τη διεξαγωγή του μαθήματος, για τη συνεργασία των φοιτητριών στο σχεδιασμό και την ανάπτυξη δραστηριοτήτων καθώς και για την τελική αξιολόγηση των παραχθέντων σεναρίων

Καθηγητές: μέσα από την πλατφόρμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης μπορούσαν να ελέγχουν και να ανατροφοδοτούν τις φοιτήτριες με εύκολο και δόκιμο τρόπο, να επεμβαίνουν εγκαίρως, να θέτουν προβληματισμούς και να ενισχύουν την ενσωμάτωση απαραίτητων εννοιών.

Αποτελέσματα έρευνας:

<span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Οι καθηγητές αξιοποίησαν την προστιθέμενη αξία του Web 2.0. γιατί:


 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">είχαν τη δυνατότητα να ελέγχουν πλήρως τη μαθησιακή πορεία των φοιτητριών σε ατομικό (Moodle, Forums), σε ομαδικό επίπεδο (Wikis, Blogs)
 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> παρείχαν ανατροφοδότηση στις φοιτήτριες σχετικά με τις όποιες δράσεις τους σε αυτά

Οι φοιτήτριες:


 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">ανταποκρίθηκαν θετικά στη εισαγωγή του Web 2.0 ,
 * μπόρεσαν να συνεργαστούν εξ αποστάσεως,
 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">πρόσβαση στο περιεχόμενο και στο υλικό του κάθε μαθήματος με εποικοδομητικό τρόπο

Συμπέρασμα: <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">η χρήση εργαλείων Web 2.0 μπορεί να συνεισφέρει σημαντικά στη μαθησιακή διαδικασία γιατί


 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">αυξάνει το κίνητρο
 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">αυξάνει το βαθμό εμπλοκής των συμμετεχόντων
 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;"> απλός τρόπος χειρισμού των wikis, των blogs και των forums συνέλαβε στην αποτελεσματική συνεργασία και αλληλεπίδραση μεταξύ των μελών της ομάδας.

Αρθρο : Ζιώγκου Μ, Δημητριάδης Σ. (2010) Χρήση εργαλείων τύπου wiki στην εκπαίδευση: μιαμελέτη περίπτωσης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση


 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">Διαδικασία **

<span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">πιλοτική μελέτη περίπτωσης σε ένα προπτυχιακό πανεπιστημιακό μάθημα:


 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">καλά σχεδιασμένης δραστηριότητας
 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">χρήση ενός εργαλείο τύπου Wiki, το FosWiki,
 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">υποστηρίζει τη συνεργασία των φοιτητών εκπόνηση ομαδικής εργασίας


 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">Περιγραφή της Δραστηριότητας **


 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">δημιούργησαν τις ομάδες τριών ατόμων
 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;"> στόχος ομάδας την ανάπτυξη αρχικά ενός δικτυακού τόπου παροχής εκπαιδευτικών υπηρεσιών, και μικρής έκτασης
 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">στο πρώτο κομμάτι της εργασίας οι φοιτητές έπρεπε να προτείνουν μία δραστηριότητα βασισμένη σε wiki, που θα απευθύνονταν στους υποτιθέμενους χρήστες του online περιβάλλοντος εκπαίδευσης, το οποίο θα δημιουργούσαν
 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;"> παροχή κατάλληλων οδηγιών από το διδάσκοντα
 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">Τους δόθηκε αναλυτικός οδηγός εργασίας με τις υποχρεώσεις
 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;"> Τροποποίηση του FosWiki ,στα πλαίσια διεκόλυνσης της εργασίας
 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">Web spaces των ομάδων, ανεξάρτητους χώρους εργασίας κάθε ομάδας
 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">εμφάνιση του ποσοστού συμμετοχής του μαθητή
 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">στο Main Web οι φοιτητές είχαν μόνο δικαίωμα ανάγνωσης
 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">στο δικό της Web space η κάθε ομάδα είχε πλήρη δικαιώματα


 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">Αξιολόγηση **

<span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">εξαγωγή συμπερασμάτων έγινε με χρήση ερωτηματολογίου, συνέντευξη και μέσω παρατήρησης

<span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;"> **Συμπεράσματα**


 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">Wiki κίνησε από την αρχή το ενδιαφέρον των φοιτητών
 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;"> συνέβαλε στην ενεργό συμμετοχή τους,
 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;"> δημιούργησε ένα κλίμα συνεργασίας
 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">υγιούς ανταγωνισμού
 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">ξεχωριστή εμπειρία.
 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">Βοήθησε του φοιτητές ο κατάλληλος σχεδιασμός της όλης δραστηριότητας και η απαραίτητη υποστήριξη από το διδάσκοντα

<span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 16px;">Έτσι, το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι πως στα πλαίσια μιας σωστής σχεδίασης, ένα εργαλείο τύπου Wiki, όπως το FosWiki, μπορεί να χρησιμοποιηθεί με επιτυχία για την υποστήριξη της συνεργασίας σε πραγματικές εκπαιδευτικές συνθήκες και να αποτελέσει μία ευέλικτη και αποδοτική μορφή συνεργατικής μάθησης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

Άρθρα Κιουμουσίδου Μαρία


 * Davis, V. A. (2006, October 12). //The web 2.0 classroom//**. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου, 2012από K12 OnlineConference: [|http][|://][|k][|12][|online][|.][|wm][|.][|edu][|/][|Web][|20][|classroom][|.][|pdf]

Το Internetέχει μετατραπεί από ένα μέρος στο οποίο ψάχνουμε και καταναλώνουμε πληροφορία σε ένα μέρος στο οποίο δημιουργούμε πληροφορία. Το Web 2.0 περιλαμβάνει κάθε τεχνολογία που υποστηρίζει τη δημιουργία πληροφορίας π.χ. wikis, blogs, podcasts, videosharing, photosharing, webpagecreation, socialbookmaking, cellphones, iPodsκ.α.. Έξι βασικοί πυλώνες για μία αποτελεσματική τάξη στο Web 2.0 Πολύ σημαντικό ρόλο παίζει ο εκπαιδευτής ο οποίος θα πρέπει να είναι ανοιχτός σε νέα εργαλεία και ιδέες, να συνεργάζεται με άλλους εκπαιδευτές και να ανταλλάζει πληροφορία, να εποπτεύει την τάξη και να συμβουλεύει τους μαθητές. Η τάξη θα πρέπει να προσαρμόζεται κυρίως όσον αφορά τα εργαλεία. Εκπαίδευση των μαθητών για ένα καλύτερο μέλλον.
 * 1) Ασφάλεια και Ιδιωτικότητα. Καθοδήγηση από το δάσκαλο ώστε στο μέλλον να είναι προστατευμένοι από τους κινδύνους στο διαδίκτυο.
 * 2) Ορθότητα Πληροφορίας. Οι μαθητές θα πρέπει να μάθουν να μην πιστεύουν άκριτα ότι διαβάζουν στο διαδίκτυο αλλά να ελέγχουν και να διασταυρώνουν τις πηγές και την πληροφορία.
 * 3) Πολίτες του Διαδικτύου. Οι μαθητές πρέπει να μάθουν ότι πλέον είναι υπεύθυνοι για ό,τι δημοσιεύουν στο διαδίκτυο γιατί το μέλλον τους μπορεί να κριθεί από κάποια τέτοια πληροφορία με δεδομένο ότι οι εργοδότες πλέον ψάχνουν στο googleπληροφορίες για τους μελλοντικούς υπαλλήλους τους.
 * 4) Συνεργασία μέσω του διαδικτύου και οι κανόνες που πρέπει να την διέπουν όπως η σωστή ανάλυση, συμπλήρωση, διόρθωση και συνεισφορά αλλά και σεβασμός στο έργο των άλλων.
 * 5) Δραστηριότητες στο διαδίκτυο με συγκεκριμένους στόχους και όχι για διασκέδαση
 * 6) Online εργαλεία για εμπλοκή.


 * Mader, S. (2008). //Using wiki in education//.** Ανακτήθηκε στις 10 Μαρτίου, 2012από [|https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/gerinlar/MonDepotPublic/Wiki/UsingWikiInEducation_StewartMader.pdf#page=12]

Στη διασυνδεδεμένη κοινωνία οι φοιτητές έχουν έμφυτο το ταλέντο στην ψηφιακή τεχνολογία (Digitalnatives). Προτιμούν να εργάζονται κάνοντας πολλά πράγματα ταυτόχρονα, με γρήγορο ρυθμό, ατομικά ή συνεργατικά και χωρίς όρια.

Ένα wiki είναι μια ιστοσελίδα που μπορεί να επεξεργαστεί μεμονωμένα ή συνεργατικά χρησιμοποιώντας μόνο ένα πρόγραμμα περιήγησης στο web. Δεν απαιτούνται ειδικά εργαλεία ούτε και ειδικές δεξιότητες. Στην απλούστερη μορφή του, μπορεί να διαβαστεί ακριβώς όπως οποιαδήποτε άλλη ιστοσελίδα, αλλά η πραγματική δύναμη του έγκειται στο γεγονός ότι οι ομάδες μπορούν να εργάζονται συνεργατικά σχετικά πάνω στο περιεχόμενο της σελίδας χωρίς τη συνεχή αποστολή ηλεκτρονικών μηνυμάτων και έγγραφων του Word και την παρακολούθηση αναθεωρήσεων από πολλούς συγγραφείς που δεν μπορούν να δουν αλλαγές των άλλων.

Το όνομα «wiki» στα Χαβανέζικα σημαίνει "γρήγορο". Όλα είναι σχεδιασμένα πολύ απλά έτσι ώστε η εργασία στο wiki να ανταποκρίνεται στο όνομά του και να είναι γρήγορη.

Όσο περισσότερο το χρησιμοποιούν οι άνθρωποι, τόσο περισσότερο θέλουν να συνεχίσουν να το χρησιμοποιούν και η συνεισφορά τους γίνεται ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη της πληροφορίας και της κοινότητας. Οι χρήστες μπορούν εύκολα να έρχονται και να φεύγουν, κάποιοι μπορεί να κάνουν μια μικρή επεξεργασία, ενώ άλλοι μπορεί να δημιουργήσουν νέες σελίδες ή να κάνουν σημαντικές συνεισφορές και αναθεωρήσεις σε μια ήδη υπάρχουσα σελίδα. Με το wiki, αντί να "μοιράζονται" ξεχωριστά αντίγραφα του εγγράφου σε κάθε συνεργάτη όπως γινόταν παλαιότερα, όλοι οι συνεργάτες "μαζεύονται" σε έναν κεντρικό χώρο.

Διαφορετικά εργαλεία wiki μπορούν να εφαρμοστούν σε μια ποικιλία καταστάσεων.

Ένα wiki είναι τόσο ένα εργαλείο τεχνολογίας όσο και ένα φόρουμ μίας κοινότητας, και είναι μοναδικό στο ότι δεν έχει κανένα άλλο φυσικό ανάλογο. Αυτό το καθιστά τόσο δύσκολο και προκλητικό, διότι δεν υπάρχει αντίστοιχο ιστορικό προηγούμενο για να καθοδηγήσει την ανάπτυξη του λογισμικού wiki, ή την συμπεριφορά των wiki σελίδων αλλά ταυτόχρονα είναι και πολύ απελευθερωτικό, και ένα παράδειγμα της τεχνολογικής εποχής που εισερχόμαστε, όπου τα νέα εργαλεία μπορούν να υπάρξουν μόνο σε onlineμέσω του διαδικτύου, επειδή εκμεταλλεύονται μία αρχιτεκτονική που είναι δυνατή μόνο σε απευθείας σύνδεση.

Η συμμετοχή των εκπαιδευτικών είναι λίγο δύσκολη για δύο κυρίως λόγους:
 * Η νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων είναι λεπτομερής, χρονοβόρα, και είναι δύσκολο να κατανοηθεί, έτσι οι περισσότεροι καθηγητές δεν έχουν το χρόνο ή την τεχνογνωσία να την καταλάβουν. Οι γκρίζες ζώνες στο νόμο περί πνευματικών δικαιωμάτων είναι τόσο ακατανόητη και θολή που αν ρωτήσεις δέκα διαφορετικούς ανθρώπους, θα πάρεις δέκα διαφορετικές απαντήσεις, και η κάθε μία θα είναι προς όφελος του ατόμου που θα απαντήσει. Αυτό είναι μια αντανάκλαση της πολυπλοκότητας του θέματος, και είναι πολύ εύκολο να καταλάβει κανείς γιατί οι άνθρωποι δεν ξέρουν τι να κάνουν με το υλικό που βρίσκουν ή γράφουν.
 * Αν και τα εργαλεία για να δημιουργήσει κανείς περιεχόμενο δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολα για να τα μάθει κανείς, οι περισσότεροι δάσκαλοι δεν έχουν την τάση να δημιουργούν το δικό τους υλικό, ακόμη και όταν έχουν τη γνώση και την εμπειρία να το πράξουν.

**Τσίγκου, Α. (2012). Οπτικός εγγραμματισμός μαθητών δημοτικού με τη χρήση συνεργατικού περιβάλλοντος μάθησης (wik**i**).** //<span style="font-family: 'Arial','sans-serif';">Πρακτικά 6ου Πανελλήνιου Συνεδρίου ‘’Διδακτική της Πληροφορικής’ //’. Φλώρινα, 20-22 Απριλίου

Οι τεχνολογίες web2.0, όπως τα blogs, τα wikis, τα social networks, αξιοποιούνται σήμερα και στο χώρο της εκπαίδευσης, με τα wikis να ξεχωρίζουν λόγω των πολλών δυνατοτήτων που προσφέρουν κατά τη διάρκεια καλά σχεδιασμένων εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων. Κοινό χαρακτηριστικό στα ανοιχτά περιβάλλοντα του web2.0, είναι ότι οι χρήστες δημιουργούν το περιεχόμενο, το μοιράζονται στην ομάδα τους και, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, έχουν τη δυνατότητα να επεμβαίνουν και στη δουλειά άλλων. Ιδιαίτερα τα wikis φημίζονται ως ένα από τα περισσότερο συνεργατικά και πλούσια εργαλεία στον κυβερνοχώρο με ξεχωριστό πλεονέκτημα την συνεχή σύνθεση και αξιολόγηση εκ μέρους των χρηστών. Με τη χρήση τους στην εκπαιδευτική διαδικασία ο εκπαιδευόμενος αναλαμβάνει το ρόλο του ερευνητή, συμμετέχοντας ενεργά στη διαδικασία οικοδόμησης της γνώσης (Διερευνητική Μάθηση), ενώ συγχρόνως καλλιεργεί την επιστημονική και κριτική του σκέψη. Η ευκολία του χρήστη να συνεισφέρει στη δημιουργία και διαμόρφωση του περιεχομένου, εκπληρώνοντας τους επιθυμητούς εκπαιδευτικούς στόχους, είναι άλλο ένα χαρακτηριστικό του νέου αυτού πεδίου. Στη σχολική τάξη τα wikis αποτελούν ένα προσωπικό χώρο για ανάγνωση και γραφή από τους μαθητές, ο οποίος ανανεώνεται συνεχώς, αλλά και κοινόχρηστο χώρο για ερωτήσεις, απαντήσεις και ανταλλαγή ιδεών. Παράλληλα, ανοίγεται στους μαθητές το παράθυρο της επαφής με πληθώρα πολυτροπικών κειμένων, της επεξεργασίας και κατανόησης τους, αλλά και της παραγωγής γραπτού λόγου με πολυτροπικά στοιχεία.

Δραστηριότητα Στα πλαίσια του μαθήματος της Ιστορίας σε 20 μαθητές της ΣΤ’ τάξης του δημοτικού προσεγγίστηκαν ζωγραφικά έργα της Αναγέννησης με τη βοήθεια ενός wiki. Οι μαθητές είχαν εμπειρία από υπολογιστές αλλά δεν είχαν ξαναχρησιμοποιήσει wiki. Δημιουργήθηκαν ομάδες 2-3 ατόμων και στόχος ήταν η έρευνα στο διαδίκτυο για τη ζωή και το έργο 9 σπουδαίων ζωγράφων της Αναγέννησης και στη συνέχεια την καταγραφή και παρουσίαση του πολυμεσικού υλικού στις σελίδες του wiki, που δημιουργήθηκε για τις εργασίες της τάξης. Δόθηκαν οδηγίες για τη χρήση του wiki και φύλλα εργασίας για συγκεκριμένους πίνακες από τον δάσκαλο και στο τέλος οι ομάδες αξιολόγησαν τη δουλειά των συμμαθητών τους.

Αποτελέσματα Οι μαθητές έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον και με τη χρήση του εργαλείου wiki, διευκολύνθηκε η συνεργασία των ομάδων, αναπτύχθηκε η επικοινωνία και αλληλεπίδραση των συνεργατών, διευκολύνθηκε η διαμοίραση της γνώσης και η ανταλλαγή ιδεών. Σε όλη τη διάρκεια της διδακτικής εφαρμογής πραγματοποιήθηκε διαμορφωτική αξιολόγηση, που στόχευσε αφενός στην βελτίωση και αναπροσαρμογή των οδηγιών μας και αφετέρου στη βελτίωση των ερευνητικών και συνεργατικών δεξιοτήτων των μαθητών. Στο πέρας της εφαρμογής ζητήθηκε από τους μαθητές τελική αξιολόγηση του προγράμματος, του εαυτού τους, των συνεργατών τους και του δασκάλου τους. Οι περισσότεροι μαθητές επιβεβαίωσαν την ευκολία χειρισμού του wiki, παρόλο που δεν είχαν προηγούμενη εμπειρία σε τέτοιου είδους εργαλεία. Τόνισαν την ελκυστικότητα του μέσου, κυρίως του διαδικτύου, και την ενθάρρυνση που τους παρείχε να συμμετέχουν ενεργά στις ομαδικές εργασίες. Αρκετοί μαθητές επισήμαναν τη δυνατότητα παρακολούθησης της δουλειάς των άλλων ομάδων, ώστε να συγκρίνουν με την πρόοδο της δουλειάς της ομάδας τους. Οι διαφορετικοί τρόποι ανάγνωσης των εικόνων τούς έδωσε τη δυνατότητα να σκεφτούν κριτικά και να αναπτύξουν δεξιότητες οπτικού εγγραμματισμού. Τέλος, στις αρνητικές εντυπώσεις κατέγραψαν κάποια τεχνικά προβλήματα που αντιμετώπισαν. Παράλληλα η κάθε ομάδα ζήτησε περισσότερο χρόνο επίβλεψης από το δάσκαλο για την παράκαμψη των δυσκολιών που συναντούσε. Το βασικό συμπέρασμα της διδακτικής εφαρμογής είναι πως, στα πλαίσια μιας σωστής σχεδίασης, ένα συνεργατικό περιβάλλον μάθησης wiki μπορεί να χρησιμοποιηθεί με επιτυχία για την υποστήριξη της συνεργασίας σε πραγματικές εκπαιδευτικές συνθήκες και να αποτελέσει μία ευέλικτη και αποδοτική μορφή συνεργατικής μάθησης στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση.