PLEs+synopsis

toc Τι είναι τα PLEs
Ο όρος μεταφράζεται κατά λέξη ως σημαίνει “προσωπικά περιβάλλοντα μάθησης” ή ισοδύναμα “προσωπικά μαθησιακά περιβάλλοντα”και αποδίδει τον αγγλικό όρο Personal Learning Environments. Αναφέρεται λοιπόν ως έννοια στα εργαλεία, κοινότητες και υπηρεσίες που διαμορφώνουν την προσωπική εκπαιδευτική πλατφόρμα που κάθε μαθητευόμενος χρησιμοποιεί για να κατευθύνει και να διευθύνει τη δική του προσωπική γνώση και να επιτύχει τους εκπαιδευτικούς του στόχους.

Με τι μοιάζουν τα Προσωπικά Περιβάλλοντα Μάθησης
τα PLEs δεν είναι ένα νέο είδος εφαρμογής. Τα PLEs αποτελούνται από όλα τα διαφορετικά εργαλεία που χρησιμοποιούμε καθημερινά για να μάθουμε. Πολλά από αυτά τα εργαλεία βασίζονται σε κοινωνικό λογισμικό. Η ίδια η ιδέα των PLEs επίσης βασίζεται στην ικανότητα των μαθητευόμενων να συγκεντρώνουν διαφορετικές υπηρεσίες και να τις εκμεταλλεύονται προς όφελός τους. Εδώ χωράει μία παρατήρηση σχετικά με τη σύγκριση που γίνεται συχνά μεταξύ των PLEs και LMS (Learning Management Systems). Η πιο εμφανής διαφορά έγκειται στον προσανατολισμό κάθε “συστήματος”, με τα δεύτερα να εστιάζουν κυρίως στο μάθημα (στοχοκεντικά υπό μία έννοια) και τα PLEs να είναι εξ ορισμού μαθητοκεντρικά και να εστιάζουν προφανώς στις ανάγκες και απαιτήσεις του μαθητευόμενου.

Πώς λειτουργούν τα PLEs
Σε πανεπιστήμια που επίσημα υποστηρίζουν PLEs οι καθηγητές και τα ιδρύματα παρέχουν ένα πλαίσιο για τη μελέτη των φοιτητών. Αυτό το πλαίσιο μπορεί να είναι μία εφαρμογή desktop ή μία διαδικτυακή υπηρεσία και μπορεί να περιλαμβάνει συνδέσμους σε εργαλεία διαδικτυακά, όπως και παραδοσιακή έρευνα και πηγές όπου οι φοιτητές μπορούν να προσθέσουν το δικό τους δίκτυο κοινωνικών επαφών και τη δική τους συλλογή εκπαιδευτικών πηγών. Οι φοιτητές ενθαρρύνονται να κτίσουν πάνω στις υπάρχουσες δομές των πηγών και των συλλογών και να τις χρησιμοποιήσουν ως εργαλεία ανακάλυψης σε μία προσπάθεια να επεκτείνουν την εκπαιδευτική τους εμπειρία εκτός των ορίων του πανεπιστημίου. Το αποτέλεσμα αποτελεί ένα PLE όταν η ενσωμάτωση των πηγών αρχίζει να περικλείει τη δουλειά και τις απόψεις άλλων τόσο συχνά όσο και τις απόψεις και εργασία του ίδιου του φοιτητή.

Προθέσεις και χρήση
Η ανάπτυξη και η υποστήριξη των PLEs προϋποθέτει μία μετατόπιση στον τρόπο όχι μόνο που χρησιμοποιούμε την εκπαιδευτική τεχνολογία αλλά επίσης και στην οργάνωση και το ήθος της εκπαίδευσης. Τα PLEs παρέχουν περισσότερη ανεξαρτησία αλλά και ταυτόχρονα μεταθέτουν ευθύνες πολύ περισσότερες για τους μαθητευόμενους. Απαιτούν επαναχάραξη της λεπτής ισορροπίας μεταξύ της θεσμικής μάθησης και της μάθησης στον ευρύτερο κόσμο. Υπάρχουν επίσης αρκετά εκκρεμή θέματα όπως το ποιος παρέχει τεχνολογικές υπηρεσίες, ασφάλεια δεδομένων και φυσικά η προσωπική ασφάλεια των μαθητών. Μερικά εκπαιδευτικά ιδρύματα παρέχουν ιστολόγια σε όλους τους μαθητές/φοιτητές τους και τους ενθαρρύνουν να τα χρησιμοποιήσουν. Αυτό δεν συνδέεται με κάποιο μάθημα αλλά τα ιστολόγια αντιμετωπίζονται ως μία σημαντική δραστηριότητα για την επικοινωνία και την ανάπτυξη ιδεών. Επίσης υπάρχει και το θέμα της ευθύνης των διδασκόντων, των ιδρυμάτων και των συντονιστών ομάδων για την υποστήριξη αυτού του τρόπου διδασκαλίας εκτός της ώρας των μαθημάτων. Άλλα ιδρύματα επιχειρούν να παράσχουν περιβάλλοντα τύπου προσωπικής μάθησης στα πλαίσια των δικών τους Συστημάτων Διαχείρισης Μάθησης. Μία ακόμα προοπτική για εφαρμογή των PLEs είναι η αυτο-στήριξη και μάθηση μέσω ομάδας ισότιμων μελών -peer group learning-.

**Γιατί είναι σημαντικά τα PLEs**
Τα PLE σηματοδοτούν μία μετατόπιση από τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητευόμενοι απορροφούν πληροφορίες μέσω ανεξάρτητων διαύλων όπως η βιβλιοθήκη, ένα σύστημα LMS ή ένα textbook σε ένα νέο πρότυπο μάθησης στο οποίο οι μαθητευόμενοι δημιουργούν συνδέσμους από ένα αυξανόμενο πίνακα πηγών που μπορούν να επιλέξουν και να τις οργανώσουν. Με αυτή την έννοια τα PLEs λειτουργούν ως επέκταση του ιστορικού μοντέλου της προσωπικής έρευνας. Τα PLEs επίσης τοποθετούν τους μαθητευόμενους στη θέση του επικεφαλής της δικής τους εκπαιδευτικής διαδικασίας προκαλώντας τους με αυτό τον τρόπο να εντοπίσουν τα εργαλεία και μέσα τα οποία τους ταιριάζουν καλύτερα. Από το σχεδιασμό τους τα PLEs είναι δομημένα με τέτοιο τρόπο ώστε να προωθούν την αυτοκατεύθυνση.

**Ποια είναι τα μειονεκτήματα τους;**
Ως μοντέλο εκπαιδευτικό που εξ ορισμού είναι διαρκώς εξελισσόμενο τα PLEs απαιτούν από τους μαθητευόμενους να δεσμεύσουν πόρους για την συντήρηση, οργάνωση και επέκταση των προσωπικών τους περιβάλλοντων. Η διαδικασία της αυτοοργάνωσης της μάθησης προϋποθέτει ένα βαθμό αυτογνωσίας και απαιτεί κάποιο χρόνο για να ωριμάσει. Μερικοί μαθητές όμως μπορεί να μην αφιερώσουν ποτέ τον απαιτούμενο χρόνο για να δομήσουν τη μεταγνώση τους ή τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουν πιο αποδοτικά. Επιπλέον και πέρα του γεγονότος ότι πολλοί μαθητές έχουν την ικανότητα να μαθαίνουν νέα διαδικτυακά εργαλεία και εφαρμογές στον υπολογιστή εξίσου πολλοί στερούνται της απαραίτητης ποσότητας πληροφορίας για να διαπιστώσουν πότε κάποιος εκφράζει μία θέση ως ειδήμονας και πότε η θέση του αυτή απλά είναι προσωπική τοποθέτηση και καλό θα ήταν οι διδάσκοντες να αφιερώσουν χρόνο στη συζήτηση για την εκτίμηση τέτοιων θέσεων.

Επίλογος
Τα PLEs προήλθαν ως αποτέλεσμα της εξέλιξης του Web 2.0 και της επίδρασης που είχε στην εκπαιδευτική διαδικασία. Ως τέτοιο προϊόν είναι πιθανόν να αποτελέσει νέο είδος στις εκπαιδευτικές θεωρίες, γνωρίζοντας μεγάλη αναγνώριση της αξίας του, τόσο ως πλαίσιο το ίδιο όσο και για τα συστατικά του μέρη. Οι μαθητευόμενοι λοιπόν σταδιακά θα αρχίσουν να δουλεύουν ομαδικά και συνεργατικά και να βασίζονται όλο και περισσότερο στο δίκτυο των επαφών τους για πληροφορίες. Ως αποτέλεσμα ο μαθητευόμενος πιθανότατα θα αναπτύξει πιο γρήγορα για κριτική σκέψη. Καθώς η πρόσβαση στις πληροφορίες από παντού βαίνει διαρκώς αυξανόμενη αυτό δημιουργεί μία αλλαγή στο τεχνολογικό τοπίο και έχοντάς το ως δεδομένο αυτό, τα PLEs μπορούν να αναπαραστήσουν την αναγνώριση της ανάγκης μας για οργάνωση και παρουσίαση των εργαλείων, των πηγών και των πυλών τα οποία οι μαθητευόμενοι κάνουν χρήση σε τακτική βάση ώστε να είναι διαθέσιμα άμεσα από οποιοδήποτε μέρος.